lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

grât

ahd. bis spez. · 19 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LexerN
Anchors
32 in 19 Wb.
Sprachstufen
9 von 16
Verweise rein
73
Verweise raus
73

Eintrag · Nachträge (Lexer)

grât

Bd. 3, Sp. 218
grât gräte. sich an dem grât erwurgen Teichn. C. 265a. die geschrift spricht, du solt den grât ouʒ dein selbs ouge räuten ib. A. 16c; rückgrat Wolfd. D. VIII, 99.
166 Zeichen · 9 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    grat

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    grat Gl 2,725,5 = Wa 110,4 s. grioz.

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    GRÂTstm.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +6 Parallelbelege

    GRÂT ( plur. græte) stm. 1. stufe, grad. lat. gradus , vgl. grêde. a. eigentlich: bî dem grâde des chor (juxta gradus ch…

  3. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    gratSb.

    Köbler Mnd. Wörterbuch · +7 Parallelbelege

    grat , Sb. Vw.: s. grāt (3)

  4. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    gratm.

    Grimm (DWB, 1854–1961) · +3 Parallelbelege

    grat , m. , spätahd. grat ( in der glosse spina ruogbein vel grat [13. jh. ] ahd. gl. 3, 354, 5 St.-S. ), mhd. grât nebe…

  5. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Grat

    Goethe-Wörterbuch

    Grat osteol: schmal verlaufende Knochenform, Kante (zur Begrenzung von Hohlräumen); als Teil des Siebbeins [ bei Tieren,…

  6. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Grat

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Grat , die scharfe Kante eines Körpers; Bergrücken.

  7. modern
    Dialekt
    Grat

    Elsässisches Wb. · +4 Parallelbelege

    Grat I [Kròt Su. ] n. †1. ‘Grat Spina’ Dasyp. 2. First, Höhenkamm eines Berges oder Gebirgszugs: uf de m G. no ch den Ka…

  8. Sprichwörter
    Grat

    Wander (Sprichwörter)

    Grat Einen bis auf den grad schinden. – Pauli, Postilla, II, 269 b .

  9. Spezial
    Grat

    Deutsch-Ladinisch (Mischí)

    Grat m. (-[e]s,-e) ‹alp› (Bergkamm) cresta (-tes) f. ▬ Grat der Sense spiné dla falc m.

Verweisungsnetz

4420 Knoten, 12047 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 13 Hub 14 Kompositum 4374 Sackgasse 19

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit grat

234 Bildungen · 224 Erstglied · 9 Zweitglied · 1 Ableitungen

grat‑ als Erstglied (30 von 224)

gratabundus

MLW

* gratabundus , -a, -um. (gratari; cf. gratulabundus) laetus, plenus gaudii – froh, voll Freude : Transl. sang. Dom. in Aug. 34 p. 164,2 ill…

grâtag

AWB

gra·tag

grâtag adj. ; as. grâdag; an. gráðugr; got. gredags; vgl. nhd. grätig ( dazu DWb. IV,2,2056 f. ); ae. grǽdig. — Graff IV,311. cra-take ( Jb …

gratamica

LmL

grat·amica

gratamica Neumenbezeichnung unbekannter Bedeutung — term of undetermined meaning that designates a neume [s.XI] LmL Neum. Accentus p. 83: gr…

gratans

MLW

grat·ans

adi. gratans , -antis. 1 gaudens, laetus – freudig, froh : Form. Marculfi 1,16 p. 78,20 quod nus ... pontifice -e gratante (-es gratantes , …

gratare

KöblerAhd

grat·are

gratare , V. nhd. kratzen ne. scratch (V.) Q.: Urk (802) E.: vgl. germ. *krattōn, sw. V., kratzen; idg. *gred-?, *grod-?, V., kratzen, Pokor…

gratarius

MLW

grat·arius

* gratarius , -i m. ( theod. vet. grêde; cf. A. Heintze, P. Cascorbi, Die dt. Familiennamen. 7 1933. p. 224 s. v. Grether) de villico decima…

gratbalken

DWB

grat·balken

gratbalken , m. , im anschlusz an 1 grat B 2 d β für den balken, der den gratsparren ( s. d. ) aufzunehmen hat, vgl. Lueger lex. d. ges. tec…

gratbildung

DWB

grat·bildung

gratbildung , f. , ' bildung einer kante oder einer scharte ', auf den vorgang selbst oder auf das ergebnis des vorgangs bezogen. 1) im ansc…

gratbogen

DWB

grat·bogen

gratbogen , m. , bogen, der durch die sich kreuzenden grate ( vgl. 1 grat B 2 e) aneinanderstoszender gewölbekappen gebildet wird, vgl. Moth…

gratcapala

AWB

gratcapala Gl 2,378,15 s. gartgabala.

grateisen

DWB

grate·isen

grateisen , n. , älter auch gratheisen. eigentlich geradeisen, ein ziehmesser mit ger ader klinge ( vgl. teil 4, 1, 2, sp. 3556), im gegensa…

gratel

DWB

gra·tel

gratel , subst. , s. gradel sowie 1 grattel, 2 grattel, 3 grattel.

Gratelatsiōn

WWB

Gratelatsiōn f. [verstr.] Gratulation; Glückwunsch.

gratelēren

WWB

grate·leren

gratelēren V. [verstr.] 1. Glückwünsche aussprechen, Glück wünschen. Tom Geburtstach grateläien ( Dor Wl ). Ik gratelīre dik taum Namenstāge…

grateln, gratteln

DWB

gräteln , grateln, gratteln , vb. , iterative weiterbildung zu gräten, graten ( s. d. ). das wort überschneidet sich anscheinend mit einer r…

graten

PfWB

gra·ten

graten schw. : ' mit dem Grathobel Nuten aushobeln ', groode (grōðə/grōrə) [ KU-Kaulb ]. Rhein. II 1364 .

gratensis

MLW

grat·ensis

* gratensis , -is m. (gratis; cf. panensis, sportensis) discipulus pauper qui gratis panem accipit (sc. a clericis), ‘panensis’ – ‘(Brot-)Sc…

Grates

RhWB

Grates -ā:t-, –d- m.: 1. Kurzf. für Gerhard (s. d.). — 2. übertr. -E:təs, Pl. -sə Streuselkuchen; Erdäppelsgrätes-che Kartoffelküchlein Schl…

gratesco

MLW

* gratesco , -ere. (gratus) gratum, iucundum fieri – angenehm werden : Honor. August. spec. p. 977 A lilium exterius albescit, interius aure…

gratförmig

DWB

grat·foermig

gratförmig , adj. zu 1 grat B 2 b α im älteren sprachgebrauch der anatomie: von der mittel-gegend des schlüsselbeins, von der obersten achse…

gratgewölbe

DWB

grat·gewoelbe

gratgewölbe , n. , im anschlusz an 1 grat B 2 e ' ein kreuzgewölbe, dessen construction aus der durchschneidung zweier tonnengewölbe über ei…

grat als Zweitglied (9 von 9)

Rückgrat

RDWB1

Rückgrat ohne ~ idiom. - слабак, без стержня идиом. , бесхребетный Rückgrat haben - (человек) со стержнем идиом. ; кто-л. знает, чего хочет

endelgrât

MNWB

endel·grat

+° endelgrât , m. , der unterste Teil des Rückens, des Rückgrats.

margrât

Lexer

marg·rat

margrât stm. BMZ s. v. a. malagranât, margram Loh. 6137.

ȫvergrât

MNWB

oever·grat

° ȫvergrât (-graͤd) , ōver- , m. : höchste Stufe, ên ȫ. hōlden bei weitem übertreffen (Gebetb. ed. Löfstedt 44).

rüggegrât

MNWB

ruegge·grat

rüggegrât , rüggen- , m. ( Gen. Sg. -s ): Wirbelsäule , Rückgrat, „Spina dorsi, ruͤggegradt / ruͤggeknake ” (Chytr.), (eines Walfisches:) dã…

Sonntagrat

DRW

sonntag·rat

Sonntagrat, m. Ratsgremium, das an Sonntagen zum Rechtsprechen zusammentritt vgl. Sonntagsgericht den sontagrat besitzt auch der abgeend bur…

Ableitungen von grat (1 von 1)

grate

DWB

gräte , grate , f. , ( n., m. ). als n. das grAet Dasypodius dict. lat.-germ. (1537) Y 3 b ; (1565) bei Fischer schwäb. 3, 803 ; das grede G…