lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

gib

nur nhd. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Alle 1 Wörterbücher
Anchors
3 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
5

Hauptquelle · Grimm (DWB, 1854–1961)

gib m.

Bd. 7, Sp. 7271

gib , m. , gabe, geschenk. neubildung neben mhd. gëbe, gibe, f., und gâbe, f. ( s. dazu teil 4, 1, 1, 1111), zum vb. geben, mit dem vokal des präsensstammes wie mhd. nhd. tritt, m.; vorläufig nur in der ersten deutschen bibel nachgewiesen, synonym mit gabe; als übersetzung von lat. donum, dona fast so häufig wie dieses: die künig von Tharsis ... die bringent die gaben ( munera ), die künig Arabi und Saba die zufurent die gib ( dona ) erste dt. bib. 7, 345, 51 Kurrelmeyer ( ps. 71, 10 ); ein ieglich gutte gab ( datum ) und ein ieglicher durnechtiger gib ( donum ) Jac. 1, 17 ; bes. in der verbin…

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    gibm.

    Grimm (DWB, 1854–1961) · +2 Parallelbelege

    gib , m. , gabe, geschenk. neubildung neben mhd. gëbe, gibe, f., und gâbe, f. ( s. dazu teil 4, 1, 1, 1111), zum vb. geb…

Verweisungsnetz

2618 Knoten, 6124 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Hub 5 Kompositum 2610 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit gib

558 Bildungen · 549 Erstglied · 2 Zweitglied · 7 Ableitungen

gib‑ als Erstglied (30 von 549)

gibackan

KöblerAhd

gibackan , (Part. Prät.=)Adj. Vw.: s. gibakkan*

gibadôn

AWB

gi- badôn sw. v. — Graff III, 47. gi-bad-: 2. sg. conj. -ost O 2,3,58; 3. sg. prt. -ota 1,25,24; 3. sg. prt. conj. -oti 11,33. 25,2; ke-: in…

gibadōn

KöblerAhd

gibadōn , sw. V. (2) nhd. baden, waschen, eintauchen, untertauchen, taufen ne. bath (V.), dip (V.), baptize ÜG.: lat. baptizare O, lavare N …

gibâen

AWB

gi- bâen sw. v. ge-baent: 3. pl. Gl 2,516,61 ( Eins. 316, 11. Jh. ). warm halten, unter dauernder Wärme, dauern- dem Feuer halten: [ torment…

gibâgan

AWB

gi- bâgan red. v. — vgl. Graff III, 23. ki-pgan: inf. S 71,76 ( Musp. ). im Streit obsiegen, mit Dat. d. Pers.: denne heuit sih mit imo ( de…

gibâgi

AWB

gi- bâgi st. n. , mhd. gebâge, gebæge. — Graff III, 23. ke-page: acc. pl. ( ? oder als Kollektivum sg.? ) Gl 2,235,24 ( Rc ). — gi-bag-: dat…

gibahen

KöblerAhd

gibahen , sw. V. (1a) nhd. bähen, wärmen, warm halten, schmoren ne. foment, warm (V.) ÜG.: lat. decoquere? Gl, fovere Gl, placare Gl Vw.: s.…

gibahida

KöblerAhd

gibahida , st. F. (ō) Vw.: s. gibāida*

gibâht

EWA

*gibâht(i)AWB n. a- oder ja-St. (oder *gibâht adj.?), nur Gl. 1,245,14 (Kb) kipah ploatu : corruptu sanguine. Der Text ist ver- derbt; gewöh…

gibâht(i)

AWB

gi- bâht ( i ) ? st. n. Nhd. dial. obersächs. gebechte Müller-Fraureuth 1,77 s. v. bechten; vgl. mhd. bâht, nhd. dial. bair., steir. bocht S…

gibâida

AWB

gi- bâida st. f. — Graff IV, 735 s. v. gahabida. ge-bahedôn: dat. pl. Nb 49,23 [56,7]. warmer Umschlag: uuanda ... noh zit neist starcheren …

gibakkan

KöblerAhd

gibakkan , (Part. Prät.=)Adj. nhd. gebacken ne. baked Vw.: s. un- Hw.: s. bakkan*

gibalauuôn

AWB

gi- balauuôn sw. v. Nur in clm 14 395 ( Regensburg 11. Jh. ) belegt. ga-palagat: 3. sg. Gl 2,424,43. 432,59; part. prt. acc. pl. n. ( m.? ) …

gibalawōn

KöblerAhd

gibalawōn , sw. V. (2) nhd. peinigen, verheeren, zerstören, zugrunde richten ne. torment (V.), destroy ÜG.: lat. conficere Gl, disicere Gl, …

gibald

KöblerAhd

gibald , Adj. nhd. dreist, vermessen (Adj.), keck ne. impertinent ÜG.: lat. temerarius Gl Q.: Gl (11. Jh.) E.: s. gi, bald L.: Karg-Gasterst…

gibaldên

AWB

gi- baldên sw. v. ( zum Ansatz vgl. Schatz, Germ. S. 355 f., Ahd. Gr. § 495, vgl. dagegen Franck, Afrk. Gr. § 198, Braune/Mitzka, Ahd. Gr. §…

gibaldôn

AWB

gi- baldôn s. gi- baldên sw. v.

gibaldēn

KöblerAhd

gibaldēn , sw. V. (3, 2?) nhd. getrauen, erkühnen, wagen, standhalten, ruhig bleiben, mutvoll bleiben, furchtlos bleiben ne. dare ÜG.: lat. …

gibaldōn*?

KöblerAhd

gibaldōn*? , sw. V. (2) Vw.: s. gibaldēn*

giban

AWB

gi- ban st. n. ; ae. geban. — Graff III, 125. gi-ban: nom. sg. pl. Gl 2,323,8 ( Sg 299, 9./ 10. Jh. ). 48 ( Schlettst. ). Gebot, Befehl, Ges…

gibands

KöblerGot

gibands , M. (nd) nhd. Geber ne. giver, donor ÜG.: gr. δότης; ÜE.: lat. dator Q.: Bi (340-380) I.: Lüt. gr. δότης E.: s. giban; B.: Akk. Sg.…

gibannan

AWB

giban·nan

gi- bannan red. v. ; ae. gebannan. — Graff III, 125. ki-pannit: 3. sg. S 67,31 ( Musp. ). — gi-banni: 3. sg. conj. S 56,16 ( Lex. sal. ). a)…

gibannôn

AWB

giban·non

gi- bannôn sw. v. ge-bannon: 1. sg. Gl 2,32,56 ( Trier 1464, 11. Jh. ). den Gegner im Rechtsstreit vor Gericht fordern: [ Caesaris ad solium…

gibannōn

KöblerAhd

giban·nōn

gibannōn , sw. V. (2) nhd. bannen, vorladen, vor Gericht fordern ne. ban (V.), summon (V.) ÜG.: lat. provocare Gl Q.: Gl (11. Jh.) I.: Lüt. …

gibar

KöblerAhd

gibar , Adj. Vw.: s. gibarri*

gibâra

AWB

gi- bâra st. f. gi-para: acc. pl. Gl 2,640,71 ( clm 18 059, 11. Jh.; die beiden a aus -u- bzw. -e von zweiter Hand korr., vgl. Steinm. z. St…

gibâren

AWB

gi- bâren sw. v. , mhd. gebæren; as. gibârian, mnd. gebêren, mnl. gebaren; ae. gebǽran; vgl. nhd. gebaren . — Graff III, 151. ki-par&: 3. sg…

gibârî

AWB

gi- bârî st. f. — Graff III, 150 s. v. gabâri n. ge-bare: nom. sg. W 90,3. 14. allgemeines und grundsätzliches, das Wesen einer Person kennz…

gibârida

AWB

gibar·ida

gi- bârida st. f. , mhd. gebærde, nhd. gebärde; as. gibâritha, mnd. gebêrde. — Graff III, 150. ka-par-: dat. sg. -idu Gl 2,345,40 ( clm 6325…

gib als Zweitglied (2 von 2)

перегиб

RDWB2

перегиб Übertreibung f перегибы на местах совет. - Machtüberschreitungen von örtlichen Behörden

urgib

KöblerAhd

urgib , st. M. (a?, i?) nhd. Übergabe, Aufgabe, Herausgabe ne. surrender (N.) ÜG.: lat. deditio Gl, (redditio) Gl Q.: Gl (Mitte 9. Jh.) I.: …

Ableitungen von gib (7 von 7)

begibe

BMZ

begibe ursprünglich gebe zur seite, bî. 1. einen. a. mit bloßem acc. lasse von ihm ab. der sterne begab sie nie (stella antecedebat eos) fun…

ergibe

BMZ

ergibe stv. I. mit transit. accus. 1. gebe heraus, reddo. daʒ er dir mac ein ander leben nâch deme herten tôde ergeben Pass. 189,42. wir müe…

gegibe

BMZ

gegibe stv. gebe. den chanst du gigeben chint, unde hâst mir des verzigen des du in hâst verlihen ( so zu lesen ) Genes. fundgr. 30,35. möht…

gibe

Lexer

gibe stf. s. gëbe u. vgl. gippe 2.

urgib

KöblerAhd

urgib , st. M. (a?, i?) nhd. Übergabe, Aufgabe, Herausgabe ne. surrender (N.) ÜG.: lat. deditio Gl, (redditio) Gl Q.: Gl (Mitte 9. Jh.) I.: …

vergibe

BMZ

vergibe stv. 1. gebe hin, schenke. ein iwelîch ding die ê noch havit die 'mi got van êrist virgab Anno 52. op mîn hant iht hât vergeben Parz…

zergibe

BMZ

zergibe stv. gebe aus einander, vergebe ganz, zertheile. silber unde gesteine swaʒ si des über Rîn mit ir zen Hiunen brâhte, daʒ muose gar z…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „gib". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 9. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/gib
MLA
Cotta, Marcel. „gib". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/gib. Abgerufen 9. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „gib". lautwandel.de. Zugegriffen 9. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/gib.
BibTeX
@misc{lautwandel_gib_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„gib"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/gib},
  urldate      = {2026-05-09},
}