Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch
ana Präp., Adv., Präf.
ana , Präp., Adv., Präf.
- nhd.
- in, an, auf, nach, über, durch, bei, mit, zu, von, für, gegen, hinsichtlich
- ne.
- in, at, on, after, over, through, by, to, from, for, towards
- ÜG.:
- lat. ad N, NGl, arbitrari (= ana wān wesan) Gl, circa N, de Gl, ecce (= an diu) N, (ex) WH, in Gl, N, NGl, NGlP, O, OG, Ph, WH, nunc (= io ana) N, per N, NGl, prope Ph, semper (= allaz ana) Gl, semper (= io ana) Gl, super N, Ph, supra N, tandem (= an stete) N
- Vw.:
- s. dār-, dara-, hier-, io-, wār-, -betēn, -betōn, -bikken, -biknussen, -bintan, -blāen, -blāsan, -blekkezzen, -blesten, -bougen, -brāhhen, -brehhōn, *-brengen?, -bringan, -brortōn, -brurten, *-būan?, -denken, -dennen, -dīhan, -dingōn, -dionōn, -ērōn (?), -fāhan, -fallan, -fallōn, *-fangōn?, -faran, -fartōn, -fehtan, *-fenzōn?, -festinōn, -firgangan, -firlāzan, -firspurnen, -firstōzan, -firwerfan, -folgēn, -fordarōn, -fristōn, -frummen, -funtōn, -fuogen, -gān, -gangan, -gangarōn, -gangōn, -geltōn, -gēn, -giberan, -gibikken, -giblāsan, -giboran, -gibrennen, -gifaldan, -gifallan, -gifaran, -gifartōn, -gifestinōn, -gifezzan, -gifuoren, -gigān, -gigangan, -gigeiten, -giheften, -gihengen, -gihīwen, -gikēren, -gikleiben, -giknupfen, -gilāzan, -gileggen, -gilīdan, -gilinēn, -giloufan, -gimahhōn, -gineman, -ginēn, -giozan, -girīzan, -girūtōn, -gisehan, -gisezzen, -giskrikken, -giskutten, -gisloufen, -gistepfen, -gistōzan, -gisouhhen, -gitrūēn, -gituon, -giwahsan, -giwēn, -giwinnan, -grif, -grīfan, -grisgramōn, -guot, -gurten, -habēn, -habid, -haftēn, *-haftīg?, -haftīgo, -hāhan, -halba, -hald, -haldēn, -harēn, -heften, -heftida, -hezzāri, -hou, -īlen, -impfōn, -impitōn, -irswārēn, -kēren, -klapf, -klebēn, -klebōn, -kleiben, *-kleiden?, -knussen, -kundōn, -kwedan*, -kweman, -ladan, -lāzan, -leggen, -lēhanōn, -leiten, -leitōn, -lenēn -līdan, -liggen, -linēn, -liogan, -loufan, -lūten, -mālen, -māli, ‑markōn, -merken, -mornēn, -mornōn, -negēn, -neigen, -neman, -nenden, -nīgan, -rātan, -rennen, -rēren, -rīban, -rihten, -rīsan, -ruofan, -ruofen, -sāen, -sagen, -sagēn, -sehan, -senten, -sezzen, -sīgan, -sīn, -siuwen, -sizzen, -skaltan, -skīnan, -skioban, -skiozan, -skouwōn, -skrekken, -skunten, -slahan, -smidōn, -smīzan, -spanan, -spirdaren, -spīwan, -sprehhan, -stān, -stantan, -stehhan, -stehhōn, -stepfen, -stōzan, -swingan, -swizzen, -tragan, -treffan, -triofan, -tuon, -wāen, -wahsan, -waltan, -wānōn, -wartēn, -wartōn, -wellan, -wellen, -wenten-, -werdan, -werfan, -wesan, -zehōn, -zeihhanen, -zellen, -zokkōn, -zukken
- Hw.:
- s. ananrīban*; vgl. anfrk. an, as. an
- Q.:
- G, Gl (765), Hi, M, N, NGl, NGlP, NP, O, OG, Ph, PNe, Psb, WH, WK
- E.:
- germ. *ana, Adv., Präp., an; idg. *an (4), *anu, *anō, *nō, Präp., an, hin, hinan, Pokorny 39
- W.:
- mhd. ane, an, Präp., Adv., Präf., an
- nhd.
- an, Präp., Adv., Präf., an, DW 1, 284, DW2 2, 714
- R.:
- allaz ana: nhd. immerfort
- ne.
- on and on
- ÜG.:
- lat. semper Gl
- R.:
- an diu: nhd. darin, dadurch, daran, deshalb, währenddessen
- ne.
- herein, hereby, therefore, meanwhile
- R.:
- dār ana: nhd. dabei
- ne.
- with it
- R.:
- etewār ana: nhd. in Beziehung auf irgendetwas, an irgendetwas
- ne.
- with regard to s.th., anything
- ÜG.:
- lat. circa aliquid N
- R.:
- io ana: nhd. immerfort, immer
- ne.
- forever
- ÜG.:
- lat. nunc N, semper Gl, tota die N
- R.:
- ionēr ana: nhd. in irgendeiner Hinsicht, irgendwie
- ne.
- somehow
- ÜG.:
- lat. in ulla re N, ratione N
- R.:
- nionēr ana: nhd. nirgendwann, niemals
- ne.
- never
- R.:
- an stete: nhd. sogleich
- ne.
- immediately
- ÜG.:
- lat. tandem N
- R.:
- an wiu: nhd. wodurch, womit, worin
- ne.
- wherein, whereby
- R.:
- an mittero: nhd. mitten an, mitten in, in der Mitte
- ne.
- in the middle
- ÜG.:
- lat. in medio N
- R.:
- ana wān wesan: nhd. meinen
- ne.
- be of (the) opinion, think, believe
- ÜG.:
- lat. arbitrari Gl
- L.:
- Karg-Gasterstädt/Frings 1, 329 (ana), ChWdW8 79 (ana), ChWdW9 137a (ana), EWAhd 1, 213