lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

bringan

as. bis ahd. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

KöblerAhd
Anchors
25 in 5 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
168
Verweise raus
101

Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch

bringan anom. V.

bringan , anom. V.

nhd.
bringen, geben, führen, hervorbringen, hervorholen, herausbringen, austauschen, zusammenfügen, überbringen, herbeiführen, herbeibringen, herbeischaffen, verführen, vorbringen, darbringen, anbieten, opfern, Opfer bringen, herzuführen, erweisen, zustande bringen, übertragen (V.), überführen, veranlassen zu, erzeugen, vollbringen, durchführen, leisten, erfüllen
ne.
bring, give (V.), carry (V.), produce (V.)
ÜG.:
lat. adducere Gl, N, O, T, admovere N, advehere Gl, afferre N, NGl, O, T, agere Gl, applicare Gl, (colere) N, conferre Gl, N, T, conturbare N, (convehere)? Gl, convertere N, (dare) N, deducere Gl, N, deferre Gl, N, deicere N, deponere Gl, detrahere in mortem (= zi demo tōde bringan) N, devolvere Gl, dirigere ad caelum (= zi himile bringan) N, O, domum revehere (= heim bringan) N, (ducere) N, O, educere N, efferre Gl, exponere Gl, facere N, NGl, ferre Gl, MH, N, O, T, impellere N, inducere FP, Gl, N, inferre Gl, T, offerre B, Gl, N, O, T, (parere) WH, percellere (= in angust bringan) N, perducere N, perferre Gl, praestare N, T, producere posse NGl, proferre Gl, N, T, promere Gl, properare Gl, (rapere) Gl, redigere N, NGl, referre Gl, restringere N, (stabilire) N, (statuere) O, sufferre Gl, (tollere) Gl, (tradere) O, vehere Gl, venire (V.) (2) Gl
Vw.:
s. afur-, āna-, bi-, dara-, darazuo-, duruh-, eban-, fir-, folla-, fora-, *ford-, fram-, *gagan-?, furi-, in-, ingagan-, nidar-, sama-, ubari-, untar-, ūz-, widar-, zisamane-, zuo-
Hw.:
vgl. anfrk. bringan*
Q.:
B, DH, FP, GB, Gl (765), M, MH, N, NGl, O, OT, T, WH
I.:
Lbd. lat. vociferare?
E.:
germ. *brengan, st. V., bringen; idg. *bʰrenk-, V., bringen, Pokorny 168; s. idg. *bʰer- (1), V., tragen, bringen, Pokorny 128; vgl. idg. *enek̑-, *nek̑-, *enk̑-, *n̥k̑-, *h₁nek̑-, V., reichen, erreichen, erlangen, Pokorny 316
W.:
mhd. bringen, anom. V., bringen, vollbringen, machen, herbringen
nhd.
bringen, st. V., bringen, gehören, werfen, hervorbringen, DW 2, 384, DW2 5, 817
R.:
in ein bringan: nhd. zusammenfügen
ne.
join
ÜG.:
lat. unum facere N
R.:
in fluht bringan: nhd. in die Flucht schlagen
ne.
put to flight
R.:
zi hentim bringan: nhd. übergeben (V.)
ne.
hand over
R.:
zi niowihte bringan: nhd. zunichte machen
ne.
destroy
ÜG.:
lat. ad nihilum deducere N
R.:
zi demo ginōtisten bringan: nhd. auf das Kürzeste zusammenfassen
ne.
summarize
ÜG.:
lat. in summam .i. brevitatem redigere N
R.:
zi ougon bringan: nhd. sichtbar machen
ne.
make visible
R.:
in dia skalkheit bringan: nhd. bezwingen
ne.
defeat (V.)
R.:
zi stuppe bringan: nhd. zu Staub machen
ne.
turn (V.) to dust
R.:
zi urteilido bringan: nhd. richten
ne.
sentence (V.)
ÜG.:
lat. iudicare N
R.:
zi wāre bringan: nhd. bewahrheiten
ne.
prove
R.:
zi wege bringan: nhd. auf den rechten Weg bringen
ne.
lead to the right path
R.:
zi wuntare bringan: nhd. verherrlichen
ne.
glorify
ÜG.:
lat. mirificare N
R.:
dia zala bringan: nhd. weiterzählen
ne.
count (V.) on
L.:
Karg-Gasterstädt/Frings 1, 1384 (bringan), 1, 1405 (bringanto), ChWdW8 96a (bringan), ChWdW9 193b (bringan), EWAhd 2, 338
Son.:
MrT02 = Tegernseer Mischglossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14410), Tgl001 = Freisinger Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6277), Tgl003 = Frankfurter Canones-Glossen (Stadt- und Universitätsbibliothek Frankfurt am Main Ms. Barth. 64), Tgl017 = Canonesglossen im Ottoboni-Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tgl067 = Sankt Galler Cura-Glossen (Sankt Gallen, Stiftsbibliothek 219), Tglr Rb = großes Reichenauer Bibel-Glossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC = XCIX), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX), TrT09a = Reichenauer Genesisglossar (Sankt Paul, Stiftsarchiv 37/6 [früher Extrav. s. n])
3791 Zeichen · 106 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 9.–12. Jh.
    Altsächsisch
    bringansw. V. (1a)

    Köbler As. Wörterbuch

    bringan , sw. V. (1a) Vw.: s. brėngian

  2. 8.–11. Jh.
    Altenglisch
    bringanst. V. (3a), sw. V.

    Köbler Ae. Wörterbuch

    bringan , st. V. (3a), sw. V. nhd. bringen, hervorbringen, führen, darbieten ÜG.: lat. conferre GlArPr, deferre Gl, offe…

  3. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    bringanan. v.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +22 Parallelbelege

    bringan an. v. , mhd. nhd. bringen; as. bringan nur Heliand 5644, mnd. mnl. bringen; afries. bringa; ae. bringan; got. b…

Verweisungsnetz

192 Knoten, 234 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 20 Hub 3 Wurzel 4 Kognat 16 Kompositum 147 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit bringan

45 Bildungen · 5 Erstglied · 39 Zweitglied · 1 Ableitungen

Zerlegung von bringan 2 Komponenten

bri+n+gan

bringan setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

bringan‑ als Erstglied (5 von 5)

bringan* 6

KöblerAnfrk

bringan* 6 , st. V. (3a) nhd. bringen, zurückbringen, zuführen ne. bring ÜG.: lat. adducere MNPs, educere MNPs, offerre MNPs, redigere MNPs,…

bringanti

AWB

bri·n·ganti

-bringanti adj. part. prs. vgl. heilbringanti adj. part. prs.

bringantlîh

AWB

bringantlîh adj. — Graff III, 201. prinkan- ( K ), pringant- ( Ra ), pringan- ( Pa ) -lih: Grdf. Gl 1,154,37, vgl. Wilm., Gr. 2 2 § 364 u. A…

bringantlīh

KöblerAhd

bringantlīh , Adj. nhd. fruchtbar, Frucht bringend ne. fertile ÜG.: lat. fertilis Gl Q.: Gl (765) I.: Lüt. lat. fertilis E.: s. bringan L.: …

bringanto

AWB

bringanto adv. part. prs. ; vgl. Behaghel, Synt. II § 766. — Graff III, 195. bring-ento (Npw), -endo (Np) : NpNpw 44,13. darbringend, opfern…

bringan als Zweitglied (30 von 39)

fordbringan?

KöblerAhd

*fordbringan? , anom. V. Hw.: vgl. anfrk. fortbringan*

afurbringan

KöblerAhd

afurbringan , anom. V. nhd. wiederbringen, zurückbringen, zurückführen ne. bring back ÜG.: lat. reducere MH, referre MH Q.: MH (810-817) I.:…

bibringan

AWB

bibringan s. bi- bringan an. v.

darabringan

KöblerAhd

darab·ringan

darabringan , anom. V. nhd. darbringen, hinbringen ne. offer (V.), take there ÜG.: lat. adducere O, sistere Gl Q.: Gl, O (863-871) I.: Lüt. …

darazuobringan

KöblerAhd

dara·zuobringan

darazuobringan , anom. V. nhd. dazubringen, dahin bringen, zur Einsicht bringen ne. induce ÜG.: lat. evincere N Q.: N (1000) I.: Lsch. lat. …

duruhbringan

KöblerAhd

duruh·bringan

duruhbringan , anom. V. nhd. durchbringen, hindurchbringen, hindurchführen, zum Ziel bringen, bringen, zum Ende bringen ne. bring through ÜG…

ebanbringan

AWB

eban·bringan

ebanbringan an. v. — Graff III, 196 f. s.v. ebono bringan. Nur in B belegt. eban-prinke: 3. sg. conj. S 262,26/263,1 ( lat. inf.; nach Stein…

firbringan

AWB

fir·bringan

fir- bringan an. v. , mhd. ver-, vürbringen, nhd. verbringen ; mnd. vorbringen, mnl. verbringen. Zum Präfix vgl. Matzel § 59 u. DWb. xii, 1,…

fol(la)bringan

AWB

folla·bringan

fol(la)bringan an. v. , mhd. volbringen, nhd. vollbringen ; mnd. vulbringen, mnl. volbringen; afries. folbringa. — Graff III, 200. Praes.: u…

forabringan

AWB

fora·bringan

fora- bringan an. v. , nhd. vorbringen; mnd. vorbringen , mnl. vorebringen. — Graff III, 199. Praes.: fora pringemes: 1. pl. conj. Gl 1,311,…

fortbringan

KöblerAnfrk

fort·bringan

fortbringan , st. V. (3a) nhd. hervorbringen ne. produce (V.) ÜG.: lat. producere MNPs Hw.: vgl. ahd. *fordbringan? Q.: MNPs (9. Jh.) I.: Lb…

forþbringan

KöblerAe

forþbringan , st. V. (3a) nhd. vortragen, voraustragen ÜG.: lat. praeferre Gl Q.: Gl E.: s. forþ, bringan

frambringan

AWB

fram·bringan

fram- bringan an. v. ; ae. frambringan. — Graff III, 199 f. Praes.: fram-pring-: 3. sg. -it Gl 1,230,35 ( R ). 4,14,38 ( Jc, frā-); 3. pl. -…

furibringan

AWB

furi·bringan

furi- bringan an. v. , mhd. vürbringen, nhd. fürbringen. — Graff III, 198 f. Die Belege mit einsilbigem Präfix finden sich mit Ausnahme von …

gebringan

KöblerAe

geb·ringan

gebringan , st. V. (3a), sw. V. nhd. bringen, hervorbringen, führen, darbieten E.: s. ge-, bringan L.: Hall/Meritt 57b, Lehnert 38b

heilbringan

KöblerAhd

heil·bringan

heilbringan , anom. V. nhd. Heil bringen, heilbringend (= heilbringanti) ne. salutary (= heilbringanti), bring salvation ÜG.: lat. salutifer…

inbringan

AWB

in- bringan an. v. , mhd. înbringen, nhd. einbringen; mnd. mnl. inbringen. Part. Praet.: in-brahtiv: nom. sg. f. Gl 2,4,35 ( clm 14 420, 11.…

ingaganbringan

AWB

ingagan·bringan

ingagan- bringan an. v. , nhd. entgegenbringen; vgl. as. angeginbrengian. — Graff III, 200. Part. Praet.: in-gagan-prunganan: dat. pl. Gl 2,…

nidarbringan

AWB

nidar·bringan

nidar- bringan an. v. , mhd. niderbringen, nhd. niederbringen ; mnl. nederbringen. — Graff III, 197. Praet.: nider-brâhtin: 3. pl. conj. Nc …

ongéagnbringan

KöblerAe

ongéagnbringan , st. V. (3a) nhd. zurückführen, zurückbringen ÜG.: lat. reducere, referre I.: Lüt. lat. reducere, referre E.: s. ongéagn-, b…

sam(a)bringan

AWB

sama·bringan

sam(a)- bringan an. v. Praes.: sam-pringe: 1. sg. Gl 4,232,28; -p i nge: 1. sg. 231,15 ( beide cgm 187, 12. Jh. ). zusammenbringen: zusammen…

thuruhbringan

AWB

thuruh·bringan

thuruh- bringan an. v. , nhd. durchbringen; vgl. ae. þurhbrengan . — Graff III, 200. durah-bringit: 3. sg. F 5,12 ( lat. conj. ). durih-prah…

tō̆bringan

KöblerAe

tō̆bringan , st. V. (3a), sw. V. nhd. herbringen ÜG.: lat. afferre Gl, offerre GlArPr Q.: Gl, GlArPr E.: s. tō̆ (1), bringan L.: Kuhn 380

Ableitungen von bringan (1 von 1)

gebringan

KöblerAe

gebringan , st. V. (3a), sw. V. nhd. bringen, hervorbringen, führen, darbieten E.: s. ge-, bringan L.: Hall/Meritt 57b, Lehnert 38b