Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch
faran st. V. (6)
faran , st. V. (6)
- nhd.
- fahren, gehen, vorübergehen, ziehen, laufen, vorbeigehen, begegnen, weggehen, reisen, einherziehen, umherziehen, fliegen, treiben, sich bewegen, weiterschreiten, fließen, daherfahren, hervorgehen, auffahren, weichen (V.) (2), sich begeben (V.), begeben (V.), gelangen, dringen, ergehen, verlaufen (V.), geschehen, zugehen, kommen, vorkommen, sich verhalten (V.), handeln, vergehen, entschwinden, ausgehen
- ne.
- drive (V.), go (V.), pass (V.), track (V.), walk (V.)
- ÜG.:
- lat. abire Gl, (O), WH, (adire) N, (agere) N, T, ambulare Gl, MF, O, ascendere MF, N, O, T, assumptus esse O, (auriga) Gl, (carpere) Gl, cedere N, commeare Gl, N, confluere Gl, conscendere Gl, N, consequi N, contingere (V.) (1) N, convenire O, convolare Gl, currere Gl, deducere N, defluere Gl, N, descendere Gl, N, O, discedere (= faran fona) O, discurrere Gl, N, effugere Gl, egredi MF, emetiri Gl, (emicare) Gl, (errare) Gl, esse N, evehi N, excursus (= faranti) Gl, exire MF, N, NGl, O, fieri N, fluitare N, fugere Gl, gradi B, Gl, habere se N, incedere Gl, ingredi N, O, ire I, MF, N, NGl, NGlP, O, T, WK, (iter) Gl, iter flectere N, itinerari Gl, labi N, (liberare) Gl, lustrare Gl, meare N, migrare Gl, T, mobilia (N. Pl.) (= faranti skaz) Gl, moveri N, occurrere T, peragrare Gl, peregrinus (= faranti) N, pererrare Gl, pergere Gl, MH, N, T, pertransire N, petere Gl, praecedere N, praecedere (= faran fora) O, procedere Gl, N, O, prodire Gl, proficere Gl, proficisci Gl, MF, O, T, WH, progredi Gl, prolabi Gl, promovere N, properare Gl, provehi Gl, provenire N, (raptare) N, recedere N, T, redire O, repedare Gl, reverti O, ruere Gl, secedere MF, O, T, (sequi) O, subire N, subvolare N, transigere B, transire Gl, KG, MF, N, T, transmeare N, T, transmigrare Gl, transvolare N, vadere I, N, O, T, WH, venire (V.) (2) N, O, vertex (= in bore faranto) N, viator (= faranti subst.) Gl, volare Gl, N
- Vw.:
- s. aba-, ana-, anagi-, afur-, dana-, bi-, dara-, darduruh-, dārhina-, duruh-, fir-, folla-, fora-, ford-, fram-, furi-, *gagan-?, gi-, hera-, heranidar-, hina-, hinaūf-, in-, ingagan-, ingegini‑*, int-, ir-, missi-, miti-, nāh-, nidar-, ubar-, ūf-, umbi-, umbibi-, untar-, ūz-, ūzir-, widar-, zi-, zir-, zisamane-, zuo-, zuogi-
- Hw.:
- s. unfaranti*; vgl. anfrk. faran*, as. faran
- Q.:
- B, Ch, G, GB, Gl (2. Viertel 8. Jh.), I, KG, M, MF, MH, MNPs, MZ, N, NGl, NGlP, O, Ph, PN, Psb, OT, T, WH, WK
- E.:
- germ. *faran, st. V., fahren; idg. *per- (2B), *perə-, V., hinüberführen, hinüberbringen, übersetzen (V.) (1), durchdringen, fliegen, Pokorny 816
- W.:
- mhd. varen, varn, st. V., fahren, wandern, ziehen, gehen, kommen
- nhd.
- fahren, st. V., fahren, DW 3, 1247, DW2 9, 46
- R.:
- faranti (1), (Part. Präs.=)Adj.: nhd. bewegbar, beweglich
- ne.
- moveable
- ÜG.:
- lat. mobilis Gl
- R.:
- faranti (2), (Part. Präs. subst.=)M.: nhd. Reisender
- ne.
- traveller
- ÜG.:
- lat. viator Gl
- R.:
- faranto, (Part. Präs.=)Adv.: nhd. fahrend
- ne.
- while going
- R.:
- irri faran: nhd. irre gehen, in die Irre gehen
- ne.
- go (V.) astray
- ÜG.:
- lat. errare Gl
- R.:
- mit reitūn farantēr: nhd. Wagenlenker
- ne.
- charioteer
- ÜG.:
- lat. aurigarius Gl
- L.:
- Karg-Gasterstädt/Frings 3, 570 (faran), 3, 618 (faranti), 3, 618 (faranto), ChWdW8 121b (faran), ChWdW9 274a (faran), EWAhd 3, 56
- Son.:
- MrT02 = Tegernseer Mischglossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14410), Tgl01 = Sankt Pauler Lukasglossen (Sankt Paul, Stiftsarchiv 1/8) (4. Viertel 8. Jh.), Tgl14 = Glossen zum Echternacher Evangeliar (Paris, Bibliothèque Nationale lat. 9389) (2. Viertel 8. Jh.), Tgl001 = Freisinger Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6277), Tgl004 = Halitgarglossen im Ottoboni-Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tgl017 = Canonesglossen im Ottoboni-Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tgl038 = Würzburger Evangelienglossen (Würzburg, Universitätsbibliothek M. p. th. f. 67), Tglr Rb = großes Reichenauer Bibel-Glossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC = XCIX), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX), TrA02 = Alphabetisches Pariser Bibelglossar (Paris, Bibliothèque Nationale lat. 2685), TrT01 = Salzburger Cura-Glossar (Sankt Florian, Stiftsbibliothek III 222 B), TrT04 = Tegernseer Cura-Glossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 18550a), TrT24 = Zusätzliches Salzburger Canones-Glossar (Sankt Florian, Stiftsbibliothek III 222 B), TrT36 = Sankt Galler Glossar zum Poenitentiale Cummeani (Sankt Gallen Stiftsbibliothek 299)