Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch
guot Adj.
guot , Adj.
- nhd.
- gut, trefflich, richtig, brauchbar, verwendbar, nützlich, dienlich, geeignet, fruchtbar, ertragreich, wirksam, tüchtig, geschickt, kunstreich, gerecht, gütig, gnädig, huldvoll, großzügig, fromm, gottesfürchtig, tapfer, mutig, kühn, unerschrocken, stark, heilig, redlich, rechtschaffen, recht, vortrefflich, vorzüglich, zuverlässig, gewissenhaft, pflichtbewusst, untadelig, makellos, edel, vornehm, angesehen, kostbar, wertvoll, gediegen, hochwertig, fein, schön, angenehm, lieb, freundlich, freudig, froh, wonnevoll, groß, herrlich, ehrfurchtgebietend, zuversichtlich, tröstlich, vollkommen, gutgemeint, gutartig, von höchstem Wert seiend, himmlisch, äußerste
- ne.
- good, just (Adj.), benevolent, pious, brave, strong, holy
- ÜG.:
- lat. agonia (= guota ernust) T, beatus N, bellus Gl, benedicere (= guotes betōn) Gl, benedicere (= guotes bidenken) Gl, benedicere (= guotes bitten) N, (benevolus) (= in guotemo sīn) N, benignitas (= guot willo) N, blandus N, (bonitas) N, bonus APs, B, FG, Gl, KG, MF, MH, N, NGl, O, PG, PT=T, T, WH, WK, commodus (Adj.) N, ferax N, fortis Gl, ingenuus N, iustus Gl, N, O, laetitia renitere (= in guotemo sīn) N, magnanimis Gl, (merere) N, mos (= guot situ) Gl, (necessarius) N, nihil pertimescere (= guoten trōst haben) N, non decere conturbari (= in guotemo sīn) N, opimus Gl, (optimus) Gl, pius NGl, probus Gl, N, rectus MF, sanctus NGl, sapiens N, studiosus N, (tranquillus) (= in guotemo sīn) N
- Vw.:
- s. duruh-, eban-, suntar-, un-, wuntar-
- Hw.:
- vgl. anfrk. guod, as. gōd (2)
- Q.:
- APs, B, BG, Ch, DH, E, FG, G, GB, Gl (nach 765?), Hi (1. Hälfte 8. Jh.?, 8. Jh.), KG, L, M, MF, MH, N, NGl, O, OT, PG, Psb, PT, T, W, WB, WH, WK
- I.:
- Lbd. lat. bonus?, ingenuus?, iustus?, sanctus?
- E.:
- germ. *gōda-, *gōdaz, Adj., gut, passend; vgl. idg. *gʰedʰ-, *gʰodʰ-, V., umklammern, zusammenhalten, vereinigen, passen, Pokorny 423
- W.:
- mhd. guot (1), Adj., tüchtig, brav, gut, vornehm, passlich, tauglich, wertvoll
- nhd.
- gut, Adj., Adv., gut, tauglich, nützlich, DW 9, 1225
- R.:
- sō eigi ih: nhd. in der Tat, durchaus
- ne.
- indeed
- R.:
- in guotemo sīn: nhd. heiter sein (V.), unbesorgt sein (V.), gnädig sein (V.), wohlgesonnen sein (V.)
- ne.
- be cheerful, be easy, be benevolent
- ÜG.:
- lat. (benevolus) N, non decere conturbari N, laetitia renitere N, (tranquillus) N
- L.:
- Karg-Gasterstädt/Frings 4, 486 (guot), ChWdW8 150a (guot), ChWdW9 375b (guot), EWAhd 4, 694
- Son.:
- Fpr02 = Reichenauer Federproben (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. CXLIV), Smr01 = Murbacher Sammelglossar (Oxford, Bodleian Library Jun. 25), Tgl01 = Sankt Pauler Lukasglossen (Sankt Paul, Stiftsarchiv 1/8) (4. Viertel 8. Jh.), Tgl11 = Sankt Gallener Cura-Glossen (Sankt Gallen, Stiftsbibliothek 216), Tgl020 = Glossen zu Hrabans De consanguineorum nuptiis im Ottoboni-Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tglr Rb = großes Reichenauer Bibel-Glossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC = XCIX), TrT06 = Sankt Galler Bibelglossar I (Sankt Gallen, Stiftsbibliothek 295), Wba03 = Affatim-Glossar (Oxford, Bodleian Library Jun. 25)