Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
vater st. M.
vater , st. M.
- nhd.
- Vater, Gott, Landesherr, geistlicher Würdenträger, Papst, Kardinal, Priester, Pflegevater, Pate, Vorfahre
- ÜG.:
- lat. abba Gl, pater BrTr, PsM, STheol, primus parens STheol, senior BrTr
- Vw.:
- s. adel-, alt-, alter-, bīht-, buoben-, ēbruch-, elder-, erbe-, ēwe-*, gesinde-, ge-, got-, grōz-, heil-, helfe-, himel-, hōch-, houbet-, hūs-, kirchenstief-, kirchen-, küniges-, mite-, muoter-, stief-, trūt-, vore-*, wān-
- Hw.:
- vgl. mnl. vāder, mnd. vāder
- Q.:
- Will (1060-1065), Eilh, PsM, Heimesf, Ren, RWchr, StrAmis, LvReg, SGPr, Kreuzf, HvNst, Apk, Ot, EckhI, EckhII, EckhIII, EckhV, Parad, STheol, EvSPaul, MinnerII, EvA, Tauler, Seuse, KvMSph, WernhMl (FB vater), AHeinr, ÄPhys, BairFreibr, BdN, BdT, BrTr, BrZw, BuchdKg, Chr, Furstengesl, Gen (1060-1080), GenM, Gl, Greg, Helbl, Henn, Höllefeuer, Irregang, Iw, JPhys, Karlmeinet, KarlSchott, Kistener, KvBoyd, KvWAlex, KvWGS, LAlex, Loheng, LS, MarseqS, MerswZM, MH, Nib, OvW, Parz, PrHvKonst, RbGörlitz, Renner, RhMl, Rol, RosenkrMar, RvEBarl, SiebenZ, Suchenw, Trist, Übervart, Urk, Vet, WälGa, Walth, Wizlav, WvÖst, Yolande
- E.:
- ahd. fater 703, st. M. (er, z. T. a), Vater; germ. *fader, M. (kons.), Vater; idg. *pətḗr, *pətḗ, M., Vater, Pokorny 829; s. idg. *pā-, *pāt-, *pə-, *peh₂-, *pah₂-, V., füttern, nähren, weiden, Pokorny 787
- W.:
- nhd. Vater, M., Vater, DW 25, 13
- R.:
- vater aller tugende: nhd. „Vater aller Tugenden“, Inbegriff aller Vollkommenheit
- L.:
- Lexer 264c (vater), Lexer 477b (vater), Hennig (vater), WMU (vater 94 [1265] 1170 Bel.), FB 406a (vater), LexerHW 3, 32 (vater), Benecke/Müller/Zarncke III, 279a (vater)