Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
muoter st. F.
muoter , st. F.
- nhd.
- Mutter (F.) (1), Urheberin, Anstifterin, Gebärmutter
- ÜG.:
- lat. mater BrTr, matrix VocOpt
- Vw.:
- s. ach-, adel-, alter-, alt-, berlīn-, ber-, ēwe-*, geburt-, gotes-, grimme-, grōz-, hebe-, hundes-, kelber-, kinden-, kinder-, klage-, meit-, mite-, pfert-, rēch-, stief-, swīn-, trūt-, varch-, vasel-, vihe-, vore-*, wībes-, wunsch-, zuht-
- Hw.:
- vgl. mnl. moeder, mnd. mōder (1)
- Q.:
- Will (1060-1065), LAlex, Eilh, Ren, RWchr1, StrAmis, SGPr, Kreuzf, HvBurg, HvNst, Ot, EckhI, EckhII, EckhIII, EckhV, Parad, EvA, Tauler (FB muoter), Ack, Ägidius, AHeinr, Albrecht, AlexiusC, Anteloye, ÄPhys, Apk, Athis, AvaJG, AvaJo, AvaLJ, BdN, BdT, Berth, Bit, Boppe, BrTr, Craun, Dietr, Diocl, DSp, EbnerChrist, Eheb, En, Er, Eracl, ErnstB, ErnstD, EvS, Flore, Frl, FvSonnenburg, Ga, Gauriel, Geltar, Gen (1060-1080), Georg, Greg, GrRud, Gund, Had, HagenChr, Häslein, Hausgeschirr, Hawart, Heimesf, HeimesfHinv, Herb, HMBvT, Hochz, HvM, IdstSpr, JMeissn, JPhys, JSigen, JTag, JTit, Jüd, Jüngl, JvR, Kchr, KgvOdenw, Kistener, Konr, Krone, Kudr, KvN, KvWAlex, KvWEngelh, KvWGS, KvWLd, KvWPant, KvWPart, KvWSchwanr, KvWSilv, KvWTroj, KvWTurn, Kzl, Lanc, Lannz, Litan, Loheng, LS, Lucid, Macer, Mai, MarldA, MarldM, MarLegPass, MarseqM, MarseqS, Mechth, Meissner, MerswUrsula, MinneR37, Mügeln, Mühlh, MüOsw, Nachtigall, Namenlos, Narr, Neidh, NibA, NibB, NibC, OrtnAW, OvBaierl, OvW, Parz, PassIII, Pelzb, PleierGar, PleierMel, PleierTand, PrMd, PrOberalt, PrWack, RbGörlitz, RdF, Reinfr, ReinFu, Reinm, Renner, RhMl, Ring, Rol, RosengD, Roth, RSp, Rumelant, RvEBarl, RvEGer, RvR, SalArz, SalMor, Scharfenb, Schlegel, SchwPr, SchwSp, Spec, St, Stam, StatTrient, Stauf, StrDan, StRPassau, StudA, SüklU, SüklV, SüklZw, Syon, Tannh, Tit, Trist, TristMönch, TrSilv, Tund, Übervart, Urk, UvEtzAlex, UvEtzAlexAnh, UvEtzWh, UvLFrb, UvS, UvTürhTr, UvW, UvZLanz, VatGeb, VEzzo, Virg, VMos, VocOpt, Wahrh, WälGa, Walth, We, WeistGr, WernhSpr, Wh, Wi, Wig, Wigam, Winsb, WolfdA, WolfdB, WolfdD, WolfWiege, Wunderer, WvBreis, WvKünz, WvM, Yolande
- E.:
- ahd. muoter 181, st. F. (er), Mutter (F.) (1), Mutterschoß; germ. *mōder, F. (kons.), Mutter (F.) (1); idg. *mātér, *meh₂tèr, *méh₂tōr, F., Mutter (F.) (1), Pokorny 700; s. idg. *mā- (3), F., Mutter (F.) (1), Brust?, Pokorny 694
- W.:
- nhd. Mutter, F., Mutter (F.) (1), DW 12, 2804
- R.:
- muoteres ein: nhd. mutterseelenallein
- R.:
- diu geistlīche muoter: nhd. „die christliche Mutter“, christliche Kirche
- R.:
- diu heilige muoter: nhd. „die heilige Mutter“, christliche Kirche
- L.:
- Lexer 146a (muoter), Hennig (muoter), WMU (muoter 5 [1238] 475 Bel.), LexerHW 1, 2244 (muoter), Benecke/Müller/Zarncke II/2, 268b (muoter), LexerN 3, 324 (muoter), MWB (muoter), MHDBDB (muoter), DRW