Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch
stān anom. V.
stān , anom. V.
- nhd.
- stehen, bestehen, bleiben, sein (V.), liegen, sich befinden, stehen bleiben, vorhanden sein (V.), sich aufhalten, beruhen, auferstehen, aufstehen, beginnen
- ne.
- stand (V.), stay, be, resurrect
- ÜG.:
- lat. assistere N, astare N, consistere N, constituere N, (contradictorius) N, deserere (V.) (2) N, (desuper) N, esse N, exsistere Gl, exstare? Gl, immobile esse N, locare N, (locus) N, (manere) N, nec hoc differt (= nōh dārana ni stat ist niowiht) N, ordinem tenere (= bi heri stān) N, permanere N, (perseverare) N, (ponere) N, (praecedere) N, (qualitas) N, (regere)? N, (saeculum) N, (sine) (= lāz stān) Gl, situm esse N, stabile esse N, stagnum (N.) (1) (= stāntaz wazzar) Gl, stare B, Gl, N, NGl, O, WH, statio (= daz stān) N, (statuere) N, status (= stānti) N, (subsequi) N, (surgere) B, Ph
- Vw.:
- s. *aba-, ana-, bi-, bī-, duruh-, fir-, folla-, fora-, *fram-, furi-, *gagan-, gi-, hintar-, in-, inne-, ir-, oba-, ūf-, ūfir-, umbi-, untar-, ūz-, widar-
- Hw.:
- vgl. anfrk. *stān?, as. stān*
- Q.:
- B, GB, Gl (765?), M, N, NGl, O, Ph, T, WH
- E.:
- s. stantan; germ. *stēn, *stǣn, st. V., stehen; s. idg. *stā-, *stə-, *steh₂-, *stah₂-, V., stehen, stellen, Pokorny 1004
- W.:
- mhd. stān, anom. V., stehen, dauern (V.) (1)
- nhd.
- stehen, unr. V., stehen, DW 17, 1396
- R.:
- stān lāzan in: nhd. etwas einer Sache überlassen
- ne.
- leave s.th. to s.th.
- R.:
- stān umbi: nhd. umschließen
- ne.
- enclose
- R.:
- stān untar: nhd. einer Sache zugrunde liegen
- ne.
- underlie s.th.
- R.:
- in steti stān: nhd. still stehen, fest stehen, fest bleiben
- ne.
- stand (V.) firm, remain firm
- ÜG.:
- lat. immobile esse N, manere N, permanere N, stabile esse N
- R.:
- zi steti stān: nhd. unverändert bestehen bleiben
- ne.
- remain unchanged
- L.:
- ChWdW8 277a (stān), ChWdW9 799a (stān), EWAhd 8, 970
- Son.:
- Tgl01 = Sankt Pauler Lukasglossen (Sankt Paul, Stiftsarchiv 1/8) (4. Viertel 8. Jh.)