Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
vol Adj.
vol , Adj.
- nhd.
- voll, vollständig, ganz, vollkommen, wahr, reich, reichlich, erfüllt, gefüllt, angefüllt, vollgefüllt, vollbeladen, gefüttert, satt, gesättigt, berauscht, in Fülle vorhanden
- ÜG.:
- lat. plenus PsM, STheol
- Vw.:
- s. al-, arm-, balsam-, eben-, ēren-, genāden-, geziuc-, mein-, minnen-, minne-, snabel-, stud-, trügen-, tugent-, über-, vlaschen-, vrœde-, wunder-
- Hw.:
- vgl. mnl. vol, mnd. vul (1)
- Q.:
- Will (1060-1065), PsM, Ren, RWchr, StrAmis, ErzIII, LvReg, HlReg, DvAPat, Enik, DSp, HTrist, Vät, Kreuzf, HvNst, Apk, Ot, EckhI, EckhII, EckhIII, EckhV, BibVor, HistAE, Minneb, MinnerII, EvA, Tauler (FB vol), AHeinr, Athis, BdN, Bit, Boner, Craun, Diocl, Er, Gen (1060-1080), GenM, Greg, HartmKlage, Helbl, Herb, HvFritzlHl, Iw, Krone, Kudr, LobGesMar, Mersw, Neidh, Nib, NvJer, Parz, PrLeys, Rab, ReinFu, SchwPr, Serv, St, STheol, Tit, Trist, Tund, Urk, UvLFrd, UvZLanz, VMos, Walth, Weinschwelg, Wig
- E.:
- ahd. fol 126, Adj., voll, gefüllt, trächtig, beladen (Adj.); germ. *fulla-, *fullaz, *fulna-, *fulnaz, Adj., voll, gefüllt; idg. *plēno-, *pl̥̄no-, Adj., voll, gefüllt, Pokorny 798; s. idg. *pel- (1), *pelə-, *plē-, *pl̥h₁-, *pelh₁-, V., gießen, fließen, schütten, füllen, schwimmen, fliegen, Pokorny 798
- W.:
- nhd. voll, Adj., voll, angefüllt, beschrieben, DW 26, 515
- R.:
- vollez alter: nhd. reifes Alter
- R.:
- volliu hant: nhd. Fülle
- R.:
- volliu jār: nhd. Volljährigkeit
- R.:
- volle tage: nhd. „volle Tage“, erfülltes Leben
- R.:
- mit voller hant: nhd. mit offener Hand, mit voller Wucht
- R.:
- mit vollen ougen: nhd. „mit vollen Augen“, genau, mit Tränen in den Augen
- L.:
- Lexer 293b (vol), Hennig (vol), FB 435a (vol), WMU (vol 95 [1265] 92 Bel.), LexerHW 3, 432 (vol), Benecke/Müller/Zarncke III, 361a (vol), III, 362a (volle)