Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch
giwinnan st. V. (3a)
giwinnan , st. V. (3a)
- nhd.
- gewinnen, erwerben, verschaffen, bekommen, für sich gewinnen, aneignen, für sich verschaffen, herbeischaffen, erwählen, bringen, erlangen, erreichen, ergreifen, überführen, gerichtlich überführen, erhalten (V.), empfangen (V.), in in Besitz kommen, die Gewalt bekommen
- ne.
- win (V.), acquire
- ÜG.:
- lat. (abdicere) Gl, accipere Gl, N, acquirere Gl, N, adeptione (= der giwinnit) N, adipisci N, (administrare) Gl, affectare Gl, (agere) Gl, apprehendere Gl, arcessere Gl, asciscere Gl, assequi Gl, (assumere) N, auferre N, (augere) N, capere Gl, N, WH, capessere N, captivus (= giwunnan) Gl, conquirere Gl, N, coepere Gl, N, (commercia) Gl, (consciscere) Gl, consequi E, Gl, N, NGl, consociare Gl, concupiscere (= zi giwinnan gerōn) N, contingere (V.) (1) N, convincere Gl, LF, denominare (= namon giwinnan) N, deservire Gl, (dirigere) N, (emere) N, O, (esse) N, evincere Gl, exigere Gl, (exire) Gl, expetere Gl, exquirere Gl, (facere) WH, (ferre) Gl, N, generare WH, gignere WH, habere N, haurire Gl, (impendere) Gl, impetrare Gl, imputare Gl, (legere) N, lucrari Gl, (negare) N, obtinere Gl, N, occupare Gl, parare N, parere (V.) (2) Gl, N, WH, percipere N, possidere N, praebere Gl, praestare Gl, propagare N, (provehere) N, providere Gl, quaerere Gl, N, reperire WH, servare Gl, sortiri N, sumere N, superlucrari NGl, surripere N, trahere N, turbare (= truoben muot giwinnan) N, velle N, vindicare Gl, vincere O
- Vw.:
- s. ana-, ūz-, widari-
- Hw.:
- vgl. anfrk. giwinnan, as. giwinnan*, winnan
- Q.:
- E, G, Gl (790), Hi (1. Hälfte 8. Jh.?, 8. Jh.), LF, M, N, NGl, O, WH
- E.:
- germ. *gawennan, st. V., erlangen, gewinnen; s. idg. *kom, Adv., Präp., Präf., neben, bei, mit, entlang, Pokorny 612?; idg. *u̯en- (1), *u̯enə-, *u̯enH-, V., streben, wünschen, lieben, erreichen, gewinnen, siegen, Pokorny 1146; vgl. idg. *au̯- (7), *au̯ē-, *au̯ēi-, V., gern haben, verlangen, begünstigen, Pokorny 77
- W.:
- mhd. gewinnen, st. V., erwerben, gewinnen, anschaffen, überwältigen
- nhd.
- gewinnen, st. V., winnen (verstärkt), gewinnen, DW 6, 5923
- R.:
- giwunnan, (Part. Prät.=)Adj.: nhd. gefangengenommen
- ne.
- captured
- ÜG.:
- lat. captivus Gl
- L.:
- ChWdW9 951b (giwinnan)
- Son.:
- MrT01 = Regensburger Mischglossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14747), Tgl001 = Freisinger Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6277), Tgl003 = Frankfurter Canones-Glossen (Stadt- und Universitätsbibliothek Frankfurt am Main Ms. Barth. 64), Tgl005 = Weihenstephaner Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 21525), Tgl006 = Salzburger Hieronymus-Glossen (Salzburg, Sankt Peter, a VII 2), Tgl017 = Canonesglossen im Ottoboni-Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tgl019 = Tegernseer Boethius-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 18765), Tgl034 = Cura-Glossen aus Sankt Florian (Sankt Florian, Stiftsbibliothek III 222 B), Tgl084a = Mainzer Gregorglossen (Dialog) (Würzburg, Universitätsbibliothek M. p. th. q. 65), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX), TrT03 = Tegernseer Canones-Glossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 19417), TrT15a = Rheinauer Väter-Glossar (Zürich, Zentralbibliothek Ms. Rh. 99a), TrT25 = Sankt Galler Canonesglossar 299 (Sankt Gallen Stiftsbibliothek 299)