lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

giwinnan

nur ahd. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

KöblerAhd
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
8
Verweise raus
10

Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch

giwinnan st. V. (3a)

giwinnan , st. V. (3a)

nhd.
gewinnen, erwerben, verschaffen, bekommen, für sich gewinnen, aneignen, für sich verschaffen, herbeischaffen, erwählen, bringen, erlangen, erreichen, ergreifen, überführen, gerichtlich überführen, erhalten (V.), empfangen (V.), in in Besitz kommen, die Gewalt bekommen
ne.
win (V.), acquire
ÜG.:
lat. (abdicere) Gl, accipere Gl, N, acquirere Gl, N, adeptione (= der giwinnit) N, adipisci N, (administrare) Gl, affectare Gl, (agere) Gl, apprehendere Gl, arcessere Gl, asciscere Gl, assequi Gl, (assumere) N, auferre N, (augere) N, capere Gl, N, WH, capessere N, captivus (= giwunnan) Gl, conquirere Gl, N, coepere Gl, N, (commercia) Gl, (consciscere) Gl, consequi E, Gl, N, NGl, consociare Gl, concupiscere (= zi giwinnan gerōn) N, contingere (V.) (1) N, convincere Gl, LF, denominare (= namon giwinnan) N, deservire Gl, (dirigere) N, (emere) N, O, (esse) N, evincere Gl, exigere Gl, (exire) Gl, expetere Gl, exquirere Gl, (facere) WH, (ferre) Gl, N, generare WH, gignere WH, habere N, haurire Gl, (impendere) Gl, impetrare Gl, imputare Gl, (legere) N, lucrari Gl, (negare) N, obtinere Gl, N, occupare Gl, parare N, parere (V.) (2) Gl, N, WH, percipere N, possidere N, praebere Gl, praestare Gl, propagare N, (provehere) N, providere Gl, quaerere Gl, N, reperire WH, servare Gl, sortiri N, sumere N, superlucrari NGl, surripere N, trahere N, turbare (= truoben muot giwinnan) N, velle N, vindicare Gl, vincere O
Vw.:
s. ana-, ūz-, widari-
Hw.:
vgl. anfrk. giwinnan, as. giwinnan*, winnan
Q.:
E, G, Gl (790), Hi (1. Hälfte 8. Jh.?, 8. Jh.), LF, M, N, NGl, O, WH
E.:
germ. *gawennan, st. V., erlangen, gewinnen; s. idg. *kom, Adv., Präp., Präf., neben, bei, mit, entlang, Pokorny 612?; idg. *u̯en- (1), *u̯enə-, *u̯enH-, V., streben, wünschen, lieben, erreichen, gewinnen, siegen, Pokorny 1146; vgl. idg. *au̯- (7), *au̯ē-, *au̯ēi-, V., gern haben, verlangen, begünstigen, Pokorny 77
W.:
mhd. gewinnen, st. V., erwerben, gewinnen, anschaffen, überwältigen
nhd.
gewinnen, st. V., winnen (verstärkt), gewinnen, DW 6, 5923
R.:
giwunnan, (Part. Prät.=)Adj.: nhd. gefangengenommen
ne.
captured
ÜG.:
lat. captivus Gl
L.:
ChWdW9 951b (giwinnan)
Son.:
MrT01 = Regensburger Mischglossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14747), Tgl001 = Freisinger Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6277), Tgl003 = Frankfurter Canones-Glossen (Stadt- und Universitätsbibliothek Frankfurt am Main Ms. Barth. 64), Tgl005 = Weihenstephaner Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 21525), Tgl006 = Salzburger Hieronymus-Glossen (Salzburg, Sankt Peter, a VII 2), Tgl017 = Canonesglossen im Ottoboni-Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tgl019 = Tegernseer Boethius-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 18765), Tgl034 = Cura-Glossen aus Sankt Florian (Sankt Florian, Stiftsbibliothek III 222 B), Tgl084a = Mainzer Gregorglossen (Dialog) (Würzburg, Universitätsbibliothek M. p. th. q. 65), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX), TrT03 = Tegernseer Canones-Glossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 19417), TrT15a = Rheinauer Väter-Glossar (Zürich, Zentralbibliothek Ms. Rh. 99a), TrT25 = Sankt Galler Canonesglossar 299 (Sankt Gallen Stiftsbibliothek 299)
3309 Zeichen · 66 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    giwinnanst. V. (3a)

    Köbler Ahd. Wörterbuch

    giwinnan , st. V. (3a) nhd. gewinnen, erwerben, verschaffen, bekommen, für sich gewinnen, aneignen, für sich verschaffen…

Verweisungsnetz

15 Knoten, 15 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Wurzel 5 Kompositum 9

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit giwinnan

5 Bildungen · 1 Erstglied · 4 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von giwinnan 2 Komponenten

giwin+nan

giwinnan setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

giwinnan‑ als Erstglied (1 von 1)

giwinnan* 1

KöblerAnfrk

giwinnan* 1 , st. V. (3a) nhd. erlangen, erwerben, gewinnen ne. acquire ÜG.: lat. acquirere MNPs Hw.: vgl. as. giwinnan*, ahd. giwinnan* Q.:…

giwinnan als Zweitglied (4 von 4)

anagiwinnan

KöblerAhd

ana·giwinnan

anagiwinnan , st. V. (3a) nhd. abgewinnen ne. win a thing from ÜG.: lat. munus auferre N Q.: N (1000) I.: lat. beeinflusst? E.: s. ana, gi, …

widarigiwinnan

KöblerAhd

widarigi·winnan

widarigiwinnan , st. V. (3a) nhd. wiedergewinnen, zurückgewinnen, zurückweisen?, abwehren? ne. win back ÜG.: lat. refutare Gl, (sperare) N Q…

ūzgiwinnan

KöblerAhd

ūzgiwinnan , st. V. (3a) nhd. gewinnen, wegreißen, abreißen, beseitigen ne. win (V.), tear (V.) away ÜG.: lat. avellere Gl Q.: Gl (10. Jh.) …