lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

de

ahd. bis spez. · 26 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
55 in 26 Wb.
Sprachstufen
9 von 16
Verweise rein
668
Verweise raus
65

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

de

Bd. 3, Sp. 31
de MLWpraep. (adv.: p. 38, 33) MLWscript.:te: p. 34, 35. adde MLWChart. Sangall. A III MLWapp. 1. MLWAlcuin. epist. 40 (K2). 138 p. 219,36 (K2).di: MLWl. 62. p. 33, 25. 37, 35. 41, 72. adde MLWChron. Fred. 3,56. MLWAntidot. Glasg. p. 150,4.MLWstruct.:fere MLWc. MLWabl.MLWc. MLWacc.: p. 32, 30. 32. 71. 35, 62. 38, 10. 42, 11. persaepe.MLWc. gen. (saepius per ellipsin): p. 32, 65. 37, 37. 42, 4. 43, 1. saepe.MLWc. nom.: p. 34, 7. 35, 8. 42, 17. 43, 3. saepius.MLWc. MLWdat.: p. 38, 38. 42, 22; (dubie: MLWl. 59. p. 38, 35). MLWal.MLWstruct. mixt.: p. 36, 68. 37, 11. 38. 39. persaepe.MLWc. MLWinf.: p. 33, 2. 37, 8. 21. 43. 50. 39, 43.MLWc. MLWindecl.:MLWc. mane: p. 38, 23. MLWal. cf. p. 35, 61.MLWc. MLWsubst. latine non flexo (praecipue MLWc. nominibus locorum): p. 33, 63. 67. 35, 21. 50. 37, 33. 34. 42. persaepe.MLWc. MLWnumer.: p. 34, 42. 35, 13. MLWal.MLWc. MLWadv.: v. sub VI C 3 (passim).MLWc. MLWpraep. (per ellipsin): v. sub VI C 3 (passim).contrahitur MLWc. MLWpron. demonstrativo (c. MLWsubst.: p. 40, 25. 42, 62): p. 36, 72. 37, 12. 41, 51. 42, 15.de notione: MLWAlbert. M. sacram. 84 p. 60,58 ‘de’ ... quandoque notat materiam, quandoque instrumentum, quandoque ordinem principii, unde motus, ad terminum, ad quem est motus (MLWsim. 83 p. 59,68).de differentia inter de- et dis- in compositis: MLWAlcuin. epist. 162 p. 261,28 interrogatio fuit inter ‘de’, ‘dis’ (et ‘des’ MLWadd. T): an debuisset esse ‘dispexeris’ sive ‘despexeris’ (sive ‘despexeris’ MLWadd. T).in explanatione vel versione MLWpraep. graec. διά: MLWIoh. Garl. introd. mus. p. 165b dicitur diapason a dia, quod est de, et pason, quod est totum (MLWsim. p. 164a [confunditur δύο et διά]. p. 164b). v. et p. 39, 58. de cetero v. sub VI. cf. *da. I de loco i. q. a(b), exvon (... weg, ... aus, ... her[ab]), aus: A proprie: 1 de motu corporali (cf. VI A 3 a α MLWapp.): a in univ.: α pendet a verbis: MLWLex Alam. 28,2 hominem de duci (duce, ducem MLWvar. l.) venientem ... inquietare. MLWLex Baiuv. 1,11 si quis sanctaemonialem ... de monasterio traxerit. MLWTrad. Frising. 380 venerunt ... de partibus meridie di vico nuncupato Altheim. MLWWett. Gall. 22 p. 268,20 ne auferatur velamen istud de capite meo. MLWAnnal. Xant. MLWa. 840 profectus est de Italia in Franciam. MLWRimb. Anscar. 20 p. 45,4 accepto de manu eius (presbyteri) ... viatico. MLWWaltharius 1336 de parte alia subit alter. MLWOtto Frising. gest. 2,17 castra de aridis locis movens. persaepe. v. et sub VI C 3, MLWe. g. p. 43, 17. 54. 62. 70.MLWellipt.: MLWHugeb. Willib. 4 p. 93,5 navem ... de Aegypto invenerunt. MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 892 rex de Francia ... in Alamannia ... natalem Domini celebravit. MLWTrad. Lunaelac. 157 de curte, qui dicitur Atarhhohf, inde licet piscari in Maninseo. MLWal. β pendet a MLWsubst. vel MLWlocut. verbalibus: MLWEigil Sturm. 20 p. 155, 35 (cod. W) de exsilio reditus. MLWHraban. epist. 9 p. 395,3 per ... exitum filiorum Israel de Aegypto. MLWAnnal. Xant. MLWa. 849 de Beioaria iter arripuit in Boemmanos. MLWPoeta Saxo 3,162 quod ... in Rhenum de Danubio celer efficeretur et facilis cursus ratibus. MLWal. b deorsum: MLWLex Alam. 59,1 si quis ... liberum ... de caballo (caballum MLWvar. l.) iectaverit. MLWArbeo Corb. 13 de poenis (i. patibulo) depositus. MLWRimb. Anscar. 19 p. 40,31 descendens ... de caelo pluvia. MLWWalth. Spir. Christoph. II 3, 102 de culmine sedis corruit. MLWThietm. chron. 7,66 catena de pedibus ... cadente. persaepe. c sursum: MLWHugeb. Willib. 4 p. 102,5 illum (fomicem) videbat de inferno ascendentem. MLWAgnell. lib. pont. 157 p. 379,35 sublevavit se de sella. MLWVita Corb. 3 p. 600,7 de (ex Arbeo) humo ... surgere. MLWWiduk. gest. 3,18 p. 114,18 festucam de terra sumens. saepe. 2 de parte, directione: a in univ.: MLWWett. Gall. 12 voces ... de vertice montis audiebant. MLWWalahfr. Mamm. 8,2 voca de monte leonem. MLWWett. 558 reboat de sancta vox testudine. MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,225 de cardine solis (cf. Sedul. hymn. 2,1,1 a solis cardine) usque sub extremum ... mundum. MLWal. v. et p. 43, 34. 35. 44, 44. b in descriptione terminorum: α spectat ad cursum limitis: MLWChart. Rhen. med. I 8 p. 10,41sq. (a. 720) de ipso monasterio ... usque in ipso vado in Prumia et de ipso vado ... usque in Melina flumen. MLWDipl. Heinr. III. 303 p. 412, 24 ad villam Segelowa, hinc per transversum de rivo ad villam Vranchenhof. saepius. v. et p. 44, 11. β spectat ad loca confinientia: MLWChart. Fuld. B 18 (a. 752) sunt adfinis de una parte sancti Martyni et de alia parte murus civitatis et de tertia parte mei ipsius et de quarta parte via publica. MLWChart. Rhen. inf. I 34 de ambos latus terra Frithuric, de uno fronte terra Lantbert, de alio fronte ... terra ipsius emptore. MLWChart. Sangall. B 64 confinit ipso cortino de caput, de latus in Magnanes, de alium in via. MLWChart. Tirol. 291 p. 137,5 unam ravinam in immo vico ..., ab oriente in sancti Iohannis, de cumbente (i. ab occidente) in via (MLWsim. p. 137,11 [decumbente MLWed. utroque loco, cf. p. 2,4sqq.]). persaepe. v. et p. 43, 19. 21. 44, 24. 26.adde: MLWWalahfr. Mamm. 1,5 campus Amazonidum septen de parte trionis. 3 de statione, positione: MLWArbeo Corb. 17 p. 207,4 qui (sc. aquila) de tanta altitudinis spatia (tanto ... spatio m. MLWal. MLWcorr. 1) ... piscem ... intuebatur. MLWHraban. carm. 17,40 ut tua de caelis tempora ... regat Christus. MLWWiduk. gest. 3,74 p. 151,1 quos (viatores) longius de cella prospexit. MLWThietm. chron. 6,7 de fenestra ut ... inquirit. v. et p. 44, 29. saepius.de distantia: MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 882 p. 107,17 quae (munitio) ... constabat ... de Hreno miliaria xiiii. v. et p. 39, 57. B in imag.: 1 in univ.: MLWHugeb. Wynneb. 3 ut ... de ... veritatis via pedem retrahendo non deviarent. MLWLiutg. Greg. 2 p. 68,20 fluxit de ventre doctoris praedicatio. MLWWalahfr. Wett. 908 gemitus ... imo de pectore fundens. MLWcarm. 66,2,2 invidiam ... tuo de corde revelle. MLWChron. Thietm. 6,38 de manu mortis eripere. persaepe. 2 in locut. ad mortem obeundam pertinentibus: MLWHugeb. Willib. 4 p. 98,5 exivit de seculo (MLWAnnal. Xant. MLWa. 844 migravit de MLWs. MLWGerh. August. Udalr. 1,27 MLWl.50 de hoc saeculo ad requiem es perducturus. MLWThietm. chron. 1,11 de hoc MLWs. egressa. saepe). Wynneb. 8 p. 112,45 antequam de mundo pergeret (Liutg. Greg. 1 post transitum ... de hoc m. MLWCand. Fuld. Eigil. I 24 p. 233,16 quo purior de hoc m. migrasset. saepius). MLWAnnal. Xant. MLWa. 814 de hac luce migravit (MLWRimb. Anscar. 12 p. 33,36 de h. MLWl. transitus. MLWChron. Thietm. 7,14 de h. MLWl. ... discessit. persaepe). MLWRimb. Anscar. 41 p. 76,3 de corpore ... egredientem. MLWThietm. chron. 4,26 transivit de hoc carcere. MLWal. C translate (saepius ellipt., e. g. l. 69. p. 33, 28. 34, 70): 1 gener.: a in univ.: MLWPass. Praeiecti I 4 quod ... de eius memoriam (1, memoria MLWcett.) labisset. MLWChart. Sangall. A 10 p. 12,3 omnia ... de iuris mei ... in vestram trado dominationem (sim. MLWTrad. Frising. 18. saepius). MLWConc. Karol. A 16B si quis de eadem (sc. synodi) institutione deviare praesumpserit. MLWLex Thuring. 30 sive de patris sive de (om. H) matris parte in hereditatem succedat. MLWWett. Gall. 37 sibi suffragium de misericordia ... electi Christi sperabant. MLWBotan. Sangall. 26,4 herba marubium ... inpitiginis de corpora tollit. MLWThietm. chron. 7,14 de hoc (duce) exemplum ... capite. MLWWipo gest. 13 p. 34,30 exercitum de persecutione civium revocavit. persaepe.MLWc. MLWinf.: MLWOtto Frising. gest. 1,5 p. 16,26 pro quolibet ingressu de non-esse ad esse. b spectat ad exactionem, praestationem sim.: MLWTrad. Frising. 229 (a. 806) ut ... servitium cotidianum de eadem domo ad domum sanctae Mariae semper fecisset. MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 177 ut nullus ex familia de ponte theloneum ... acciperet. MLWChart. Hall. 135 p. 131,6 decimam ... de omnibus pratis. MLWActa imp. Winkelm. I 790,1 p. 617a,16 de quolibet barrile ... solvetur curie tarenus medius. 797 p. 621,36 de singulis bobus ... grana decem; pro quolibet porco grana septem. MLWChart. Burgenl. II 185 p. 133,9 (dipl.) trecesimam de suis curribus quibuscumque rebus oneratis solvere. persaepe. c spectat ad ablationem, privationem iniustam: MLWLex Alam. 1,2 (rec. B MLWcodd. 19-37) si aliqua persona res malo ordine de (ab 28.31. MLWom. 19) ecclesia subtraxerit. MLWLex Baiuv. 7,5 liberum ... de (om. pars MLWcodd.) hereditate sua expellere. MLWThietm. chron. 6,1 quicquid antecessor ... iniuste de hac auferre presumsit aecclesia. MLWThangm. Bernw. 18 p. 767,9 ut nemo de iure illius aecclesiae auferret, quicquid MLWeqs. saepius. d spectat ad poenam, vindictam: MLWWillib. Bonif. 8 p. 51,31 ulcisci se voluit de inimicis. MLWOtto Frising. gest. 2,53 ad vindicandam suam de Ungaris ... iniuriam. MLWal. 2 de origine: a spectat ad ortum, procreationem, generationem (cf. VI A 3 a β): α de anim. (per prosop.: l. 26): MLWChart. Sangall. A 135 (a. 793) di legitima uxore ... filium. MLWHraban. carm. 16,15 mors fera de stipite miserum sibi subdidit orbem. MLWAgnell. lib. pont. 64 p. 323,31sq. solus de solo, verus de vero (sc. Christus). MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 893 p. 122,9 rapta de concubina regis filia. MLWWaltharius 28 veniens de germine Troiae. Widuk. gest. 1,12 originem duxisse ... de Graecis. MLWThietm. chron. 2,35 de matre ... nobili et ex rege ... genitus. MLWOtto Frising. gest. 2,31 de nobilissimo Romanorum descendit sanguine. MLWAlbert. M. incarn. 17 p. 188,57 cum dicitur, quod conceptus sit Christus de spiritu sancto MLWeqs. persaepe.MLWpron. demonstrativo subaudito: Thietm. chron. 4,43 inperatrix ... appeciit, de quibus orta fuit. 4,57 accepta, cum quibus fuit, et proficua, de quibus venit (sc. Oda). β de rebus: MLWAgnell. lib. pont. 30 p. 294,18 natum peccatum de peccato. MLWThietm. chron. 1,3 qui (fons) unam de se paludem generans. MLWWipo gest. prol. p. 4,25 ut de laude maiorum ... nascatur ... confusio posterorum. 3 p. 21,4 omnis potestas ... seculi de uno fonte ... derivatur. MLWal. v. et p. 44, 46. b spectat ad ordinem, dignitatem: MLWPactus Alam. 14,6 si baro fuerit de minoflidis. MLWTrad. Frising. 397tit. traditio, quam fecit Engilpoto de francis. MLWOtto Frising. gest. 2,22 de equitum ordine viri. MLWRahew. gest. 4,49 p. 289,5 pro iniquitate paucorum malorum et de plebe multos bonos et nobiles ... pessumdare. MLWal. c spectat ad condicionem, statum pertinendi: MLWPactus Alam. 32,3 puellam de genicio. MLWLex Baiuv. 9,3 cum xii sacramentalibus ... de leuda sua. Vita Cunib. C 2 p. 363, 24 omnes de curia. MLWThietm. chron. 7,67 eo quod de sua (sc. abbatissae) esset familia monachus. MLWWipo gest. 28 p. 46,19 erant ... ex parte Manegoldi multo plures milites quam de parte ducis. MLWDipl. Loth. III. 121a quia de camera nostra sitis (sc. fratres). saepe. v. et p. 43, 64. d spectat ad locum nativitatis vel conversationis solitae: α in univ.: MLWEinh. Karol. 25 de Brittania Saxonici generis hominem. MLWAltfr. Liutg. 2,14 contigit cuidam viro de Saxonia de (in MLWvar. l.) loco, qui dicitur Werthina, ut MLWeqs. MLWThietm. chron. 6,41 p. 324,23 confratres de monasterio ... Emmerammi. MLWThangm. Bernw. 20 p. 767,47 nonnullos ... de sua diocesi. MLWWipo gest. 2 p. 19,9 singuli de singulis regnis. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1078 p. 311,27 canonici de Sancto Thoma. MLWChart. Eichsf. 142 p. 85,34 Franco sacerdos de Cullestete. 161 Conradus nummularius de Heiligenstat. persaepe. v. et sub VI C 3, MLWe. g. p. 43, 46. 49. β in cognomentis personarum: MLWTrad. Ratisb. 61 (a. 863/85) in presentia ... Ratberti et Batruini de Banilo et Gunduini et Gumarii de ipso loco. MLWSigeh. Maxim. 25 Regnerus ... et Engela de Braubach ... se ... MLWs. Maximino tradiderunt. MLWTrad. Frising. 1445 testes nobiles: Penno de Pacha; famuli: ... Pezili de Pallanhusun, Herrich, Pezili de Purchartingun, Wizo MLWeqs. MLWChart. civ. Halb. 29 p. 38,22 Alvericus et Ludolfus de foro. 42 p. 48,44 coram Hammone de infirmis. persaepe. v. et sub VI C 3, MLWe. g. p. 43, 39. 59. 60. 61. cf. p. 33, 63.expressius de nobilitate: MLWLibell. de cal. Trev. p. 740,32 Ravingerum de Madelberch et Ǒdelbertum de Stalle ... consiliarios eligit Meingaudus. MLWOtto Frising. gest. 1,26 p. 43,18 comitem quendam nobilem Heinricum de Wolfradeshusen. MLWAnnal. Ianuens. I p. 135,25 uxor ... comitis Emrici de Campagna. persaepe. v. et p. 33, 69. cf. MLWl. 9.adde: MLWChron. rhythm. Col. 1,68 vexillifer ... De Mons. γ in titulis pro gen. vel adi.: MLWChart. Bund. 15 (a. 762) abbas de Fabarias. MLWTrad. Ratisb. 266 Lantherus nobilis de Frisingen. MLWThietm. chron. 2,40 patriarcham de Aquileia. MLWWipo gest. 32 comitis de Burgundia. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1063 p. 272,23 episcopus de Magdiburg. MLWBernold. Const. chron. MLWa. 1097 marchio de Longobardia. MLWOtto Frising. gest. 2 capit. 43 p. 101 inter Maguntinum archiepiscopum et palatinum comitem de Rheno. persaepe.adde: MLWAnnal. Hild. MLWa. 951 Berengerum regem de Langobardis. MLWAnnal. Zwif. I MLWa. 1220 dux de Austrasiorum. e spectat ad etymologiam: MLWWalahfr. carm. 5,64 de mole petrae vero stat nomine Petrus (cf. Vulg. Matth. 16,18). MLWAgnell. lib. pont. 23 p. 288,30 quam (ecclesiam) de suo nomine Ursiana nominavit Ursus. MLWCand. Fuld. Eigil. II 1,4 in silvam fagi de nomine dictam Buchoniam. MLWThietm. chron. 1,16 de rivo quodam ... nomen eidem (urbi) Misni imposuit. saepius. 3 de copia vel toto, unde pars quaedam sumitur (cf. VI A 3 b α): a in univ.: α de anim.: MLWChart. Arnstad. 1 p. 2,3 (a. 704) si ... aliquis de heredibus ... nostris contra hanc ... cartulam venire temptaverit (MLWTrad. Patav. 6 si ... MLWa. de h. meis haec irrita facere voluerit. persaepe). MLWEigil Sturm. 24 p. 160,22 (cod. W) de parte et gente nostra nonnullos. MLWRimb. Anscar. 26 p. 56,30 unus de numero deorum. MLWWiduk. gest. 3,36 pauci de pluribus. MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 107 quibusdam de militibus. MLWThietm. chron. 1,28 hic (sc. Heinricus) ... de nostris regibus. MLWThangm. Bernw. 36 p. 774,8 de nostris ... consederunt MLWeqs. MLWOtto Frising. gest. 1,47 p. 67,8 aliqui ... de nobis. persaepe. β de rebus: MLWLiutg. Greg. 11 p. 76,10 pauca de multis. MLWChart. Sangall. A 138 aliquit te rem mea. MLWEinh. Karol. 29 p. 33,20 de mensibus ... Ianuarium Wintarmanoth ... appellavit. MLWDipl. Ludow. Germ. 53 p. 72,37 quicquid Sigihardus ... habuit ... et sicut nunc ad eadem loca dinoscitur de terra arabili pertinere. MLWWaltharius 706 unum de binis hastile. MLWThietm. chron. 6,36 de libris rebusque aliis ... multa contraxit. MLWActa imp. Winkelm. I 790,2 p. 617b,6sq. pro iure ... dohane accipient ... de centum decem et a christianis ... de centum tres (MLWsim. 793). persaepe. v. et p. 43, 44. 45. b pron. indefinito sim. subaudito: MLWLex Baiuv. 20,7 si de his (canibus) occiderit. MLWHugeb. Wynneb. 12 tulit de farina. MLWEpist. var. II 24 mittite mihi de pergameno. MLWAgnell. lib. pont. 165 de circunstantibus sacerdotibus dixerunt ei: ‘eqs.’ MLWRecept. Sangall. II 25 herba origanum frustula (hustula MLWed.) et de fava permisce. MLWVita Magni Fauc. I 20 reliquiae beatae ... Mariae et de ligno sanctae crucis. MLWTrad. Ratisb. 298 p. 237,37 de supradictis prediis ... servitio fratrum subtrahere. MLWPetr. Cas. (?) chron. 4,80 ut de nostris fratribus ... abbas ... in Dalmatiam mitteret. persaepe.adde: MLWLex Alam. 75,3 si quis de (om. 1) illas alias (cum illis aliis 6.7, cum aliqua ex illis aliis MLWrec. B) ... concupuerit. MLWThietm. chron. 6,78 qualiter ... de hiis (i. huiusmodi) mihi acciderit, ... explicabo (de hiis, qualiter MLWeqs. MLWChron. Thietm.). 4 de impensis, sumptibus factis: MLWForm. Marculfi 2 capit. 1 p. 154 monasterium ... de magna rem ... construere. MLWLex Baiuv. 2,5 ille (comes) omnia de suis rebus restituat. MLWLiutg. Greg. 13 p. 77,41 de ... substantia sua ... largus habebatur. MLWRimb. Anscar. 33 p. 65,7 de suo abundanter ministrabat. MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 245 ei (duci) servitium facere de rebus sanctae Mariae. MLWThietm. chron. 6,94 de opere suo vixit. MLWChron. Thietm. 5,22 de sua proprietate ... abbaciam ... reparavit. saepius. 5 de materia: a in univ.: α corpor.: MLWCompos. Luc. R 5 ungue manus tuas ex sapone deuncto (de uncto MLWci. Svennung, recte ut MLWvid.) sine calce. MLWEinh. Karol. 32 p. 36,12 quem (pontem) ... de ligno ... construxit. MLWAgnell. lib. pont. 111 vasa de auricalco et argentea. MLWTrad. Frising. 652 crucem de stagno paratam. MLWWaltharius 1426 quorum (cervorum) de corio wantis ... fruaris. MLWGerh. August. Udalr. 1,20 dolium baptizandi de petra excisum. MLWThietm. chron. 7,31 p. 436,12 turrim ... de lapidibus ... fabricari. MLWChart. Pomm. 664 p. 57,31 capellum de caudis vulpium. persaepe. β spirit.: MLWHraban. epist. 22 ut e divinis scripturis et de ... patrum sententiis aliquod opusculum conficerem. MLWErmenr. ad Grim. 3 p. 537,30 si eam (animam) Deus de (ex Isid. diff. 2,102) semetipso fecisset MLWeqs. 14 p. 548,22 in verbo (sic) de ‘icio’ et prepositione conpositis, ut ‘proicio’ MLWeqs. b de condicione mutata: MLWCompos. Luc. I 22 sunt de ille viii petie lxiiii. Ruotg. Brun. 31 quam (domum) de pulchra pulcherrimam fecit. MLWOtto Frising. chron. 4,31 p. 223,17 nemo ... fit ... precipitanter de summo infimus. MLWgest. 2,55 de ... marchia ... ducatum fecit. MLWActa imp. Winkelm. I 793 p. 620,9 vendant eam (cannabem) ita, quod faciant de decem decem et octo. MLWal.adde: MLWThietm. chron. 4,75 p. 218,24 nasus ... fractus ridiculum de me facit. 6 de determinatione, definitione, qualitate (cf. VI A 3 ζ. η; saepius pro MLWadi.): a in univ.: MLWTrad. Frising. 171 p. 166,34 (a. 794) cum uno frutectu de genere arboris, unde nascentur milas. MLWChart. Argent. I 616,37 in omnes curias fratrum de claustris. MLWAnnal. Ianuens. II p. 91,4 navem ... de cursu. MLWConst. imp. II 417 de sigillo suo (sc. imperatricis) privilegia. MLWChart. Argent. MLWadd. 28 p. 26,16 arealea de selgerete. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 177,26 ad adventum ... animalium de domo. 3 p. 52,7 avis de rapina. MLWChart. Wetzlar. 192 p. 77, 11 renunciamus ... actioni de dolo. MLWal. v. et p. 43, 23. 24.adde: MLWDipl. Karoli M. 197 p. 265,38 episcopus ... dixit, quia ipsa ecclesia de consecratione antecessores sui fuisset. b in formulis chartarum de condicione proprietatis (fere ellipt.; cf. III B 2): MLWForm. Marculfi 2,7 MLWl. 34sq. dono tibi omni corpore facultatis meae ..., tam (sc. res MLWsim.) de hereditate parentum quam de conparatum vel (de MLWadd. A3) quod pariter laboravimus (inde MLWForm. Augiens. B 26 de quod). MLWCod. Lauresh. 533 omnia ... tam de paterno quam de materno vel de contracto seu de conlaborato. MLWForm. Senon. I 14 de iuro meo in iure et (sc. proprietatem MLWsim.) dedominatione (MLWleg. de dominatione, ut MLWvid.; cf. 41 p. 203,29 dominatione) ipsius ecclesiae transcribo atque transfundo, hoc est MLWeqs. (item 23. 25). MLWChart. Sangall. B 39 solum cum casas de comparatione. c in cognomentis (saepius pro gen. definitivo [e. g. l. 39] vel abund. [e. g. l. 45]: α locorum: MLWRhythm. 48,5,1 flumen de Iordanne. MLWDipl. Karoli III. 32 p. 55,15 per montem Comanensem ... in montem de Calabiana eqs. Dipl. MLWOtton. II. 288a p. 338,36 cellam sancte Marie de Quinque milia. MLWLeo Mars. chron. 1,59 p. 149,17 (rec. II) in rivo, qui dicitur de Monacho. MLWPetr. Cas. (?) chron. 3,39 p. 416,7 monasterium sancti Petri, quod vocatur de Avellana. MLWChart. Bund. 312 in plebe Clavenna vel episcopatu de Coira. 330 p. 240,8 curtem de Prades. 504 p. 20,25 in civitate de Curia. MLWChart. Ticin. 194 p. 27,2 omnes campi de Riva de Ronorenco et de Fontanedo de Supra. p. 27,14 qui (campus) est ... deseni (leg. de Sengis, ut MLWvid.) de Peciis (cf. p. 27,9 omnia prata de Peciis de Seng[n]is). MLWChart. Aquens. 195 terra de Dolhain (‘Dalhem’). persaepe. v. et sub VI C 3, MLWe. g. p. 43, 66. 44, 12. β plantae: MLWBenven. Graff. ocul. B 34 p. 56,3 herba de bucira (debucira MLWed., sed cf. MLWThLL. MLWs. v. buceras). γ antidoti: MLWAntidot. Glasg. p. 155,33 antidotum de stefanen (cf. MLWAntidot. Augiens. p. 43,25 MLWa. stephanen). II de tempore: A inde a(b), ex, (statim) postvon (... an), (gleich) nach: 1 latius: MLWHugeb. Willib. 4 p. 97,27 de infirmitate melius habebatur. MLWAgius epic. Hath. 673 ubi de somno ... evigilassem. MLWPoeta Saxo 3,430 de morte resurgens. MLWGerh. August. Udalr. 1,24 MLWl. 9 de caena surgens. MLWal. 2 strictius: a in univ.: MLWForm. Andec. 53 de manum usque ad vesperum. MLWChart. Rhen. med. 25 ut de hunc diem habendi ... habeant potestatem. MLWHugeb. Willib. 6 p. 106,10 de infantia ... usque ad ... pubertatem. MLWTrad. Frising. 518 de isto tempore. MLWGerh. August. Udalr. 1,27 MLWl. 78 de qua (sollemnitate) ... expectabat, donec MLWeqs. MLWTrad. Lunaelac. 157 de epyphania usque ad palmas. MLWChart. scrin. Col. B 91 optinuit de morte matris sue ... sextam partem domus. MLWal.spectat ad rationem: MLWWandalb. mens. 330 Martis dictus de mense December (sc. extremus mensis).postseit: MLWPurch. Witig. 304 domini de morte prioris ascendit decimum nunc orbita solis in annum. MLWThietm. chron. 2 prol. 7 non fuerat tantus Caroli de morte patronus. b in locut.: MLWWillib. Bonif. 4 p. 13,21 de die in diem (MLWThietm. chron. 2,4. saepe). MLWForm. Senon. I 32 ut ... precarias de quinquennium in quinquennium renovantur. MLWGerh. August. Udalr. 1,9 MLWl. 125 de hora in horam. MLWal. B inter, per, inwährend, bei, in: 1 latius: MLWLex Baiuv. capit. 15,3 p. 246 (codd. Mg. Mt) de rapturis de incendio factis. MLWDipl. Otton. I. 340 p. 466,21 Stefanus ... de omnia ... interfuit et subscripsit. MLWOtto Frising. gest. 2,37 sauciatis ... de ... oppidorum expugnatione pluribus. MLWChart. Worm. 301 p. 202,30 que (terra) de rivi purgatione eicitur. MLWal. 2 strictius fere pro abl. temporis: MLWDipl. Ludow. Germ. 147 p. 205,8 precepta, que de temporibus predecessorum nostrorum ... facta fuerunt. MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,142 de primi limitis hora. Annal. Cav. MLWa. 1105 (MLWMGScript. III p. 191,7) stella cometis apparuit de mense Februario. MLWAnnal. Disib. MLWa. 1097 Iudeis de praeterito anno ... baptizatis. MLWChart. Bund. 736 p. 203,1 tempore mortis, de qua migravit de hoc seculo. MLWAlbert. M. animal. 7,81 natat de die et quiescit de nocte (sc. scomber). saepius. v. et p. 38, 23. 24.MLWabund. MLWc. MLWabl. abs.: MLWLex Alam. 81 de (om. 3) praesenti comite. MLWActa civ. Wism. A 51 stabilitum ... de presentibus consulibus (cf. 50 presentibus consulibus. 52 coram consulibus). MLWibid. MLWal. C pro acc. vel abl. extensionis i. q. perseit (nunmehr), hindurch: MLWDipl. Merov. I 49 quod antedicta terra ... de annus trigin〈ta〉 ... semper ... possedissint. 77 p. 68,50 quase de longo tempore talis consuetudo fuissit, ut MLWeqs. 78 p. 69,44 de pluremum annorum spacia. III de causa i. q. propter, ob, exwegen, aufgrund, aus (cf. VI A 3 a η): A pendet causa (-is), re c. quolibet attrib.: MLWLex Alam. 36,2 alium mallare ... de qualecumque causa. MLWHraban. epist. 51 quae (celebritates) de diversis causis observandae ... statutae sunt. MLWThietm. chron. 6,7 de vili causa interrupta est ... fidei connexio. MLWOtto Frising. gest. 2,6 p. 107,15 quibusdam de causis latentibus. MLWal.MLWc. MLWpron. demonstrativo, relativo, interrogativo fere sensu MLWadv.: Vita Mar. et Ann. (MLWNArch. 13. 1888. p. 23,38; MLWc. 751) hac de re vitam finivit. MLWRimb. Anscar. 9 p. 30,38 qua de re contigit, ut MLWeqs. MLWThangm. Bernw. 16 incertum, qua de causa. MLWOtto Frising. gest. 2,16 p. 119,10 his de causis superiores Italiae partes aditurus. persaepe. B usu communi: 1 in univ.: MLWVisio Baront. 20 me de rusticitatem (m.1 3a, rusticitate MLWcett.) verbi repraehendere. MLWForm. Senon. I 49 ut nulla malicia de istas culpas ... non habeat. MLWRimb. Anscar. 7 p. 28,39 hoc ... non de inaffectione faciebat, sed quia eqs. MLWGerh. August. Udalr. 1,19 MLWl. 34 de inoboedientia eam increpavit. MLWThietm. chron. 4,70 mortuus est ... de incustodita sanctorum ... reverentia (ob incustoditam ... reverenciam MLWChron. Thietm.). MLWBruno Magd. bell. 80 equus ... de velocitate laudatus. MLWOtto Frising. gest. 2,25 p. 128,16 numquid ex (de A) federe seditiosae civitatis iram principis incurrimus? persaepe.MLWc. MLWpron. demonstrativo pro MLWadv.: MLWHugeb. Willib. 4 p. 98,10 in aecclesia est sepulchrum eius (s. Mariae), non de eo, quod corpus eius ibi requiescat, sed MLWeqs. MLWOtto Frising. gest. 2,46 p. 154,3 de hoc, quod ... terram ... perturbarant, in causam ponuntur. MLWAlbert. M. incarn. 18 p. 188,80 Christus de illo accepit carnem, quod descendit ab Adam. 2 in formulis chartarum de causa possessionis (cf. I C 6 b. p. 40, 16): MLWForm. Marculfi 2,6 MLWl. 10 quicquid ... tam de alode parentum quam de qualibet adtractu possedere videor. MLWTrad. Weiss. 234 quicquid ... visus fui tenuisse tam de alode paterna vel materna vel de conparato aut quamlibet contracta ... mihi ligibus obvinit. MLWTrad. Patav. 69 quicquid ... ad meam pervenit dominationem tam de alode quam et de emptione. MLWForm. Arvern. 3 quem (sc. ancillam) de alode visi sumus habere. persaepe. IV de relatione: A περί, ἐπί, circa, superbetreffend, hinsichtlich, von, über (cf. VI A 2 e. 3 b δ. ε): 1 in univ. (interdum ‘um, an, auf, für, vor, mit, in, bei’): a pendet a verbis: MLWNicet. ad Chlodos. p. 121,27 quid dicam de leprosos (m. MLWal. MLWcorr. leprosis)? MLWVita Desid. Vienn. 1 de cuius ... palmam victoriae ... pauca disserere. MLWVita Galli I 9 dum de ipso iter cogitarent. MLWLex Baiuv. 10,2 de illo granario (illud granarium MLWvar. l.) ... cum iii sold. conponat. MLWLiutg. Greg. 12 p. 76,25 de ... terrenis minus curantem. MLWTrad. Patav. 50 ut sciretis dipsius (i. de ipsius [sc. hominis]) femina ..., quod MLWeqs. MLWHraban. epist. 14 p. 403,13 de (om. V) divina confidebam potentia, de qua scriptum est: ‘MLWeqs.’ MLWThietm. chron. 7, 12 quid sibi de hac re esset faciendum. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1071 quid erit de consecratis? et si hoc de episcopis, quid fiet de presbiteris? persaepe.MLWc. MLWnegat. et gerundivo pro MLWenunt. per ne coniuncto: MLWRud. Fuld. Leob. 17 eam admonens atque contestans de non relinquendo ... loco.MLWabund. MLWc. MLWinf.: MLWChart. Bund. 501 p. 15,14 (a. 1203) iuraverunt de ita adtendere ..., ut supra legitur. 764 p. 223,27 promisit ... de rendere omnia carta. b pendet a subst. vel locut. verbalibus: MLWDesid. Cad. epist. 1,2 expectationem nostram de vestra ... salutem. MLWLex Baiuv. 17,3 non tibi traxi testem de ista (desta L) causa. 16,5 similis ratio ... de feminis servetur. MLWAnnal. Lauresh. MLWa. 802 recordatus misericordiae suae de pauperibus. MLWDipl. Ludow. Germ. 6 p. 8,5 de ipsis rebus ... contrarietatem facere. MLWHraban. epist. 22 quam (haeresim) quidam de praedestinatione ... contendunt. MLWCatal. biblioth. A I 92 p. 483,37 liber de vitas patrum. MLWThietm. chron. 4,12 p. 144,31 finis est de temet ipso et de omni regno. MLWOtto Frising. gest. 1,68 p. 96,12 rex tam de subrogatione Coloniensis quam super determinatione ... controversiae ... examen laturus. persaepe. v. et p. 43, 52. 67.MLWc. MLWinf. pro MLWsubst.: MLWEpist. Teg. 33 ne credas parvitatis meę servitia de tuę caritatis velle lassescere cura. c pendet ab adi. (cf. VI A 3 b ϑ): MLWLex Alam. 6,4 (rec. B) ut de illa causa ... culpabilis non sit. MLWHugeb. Willib. 1 p. 88,31 parentes ... de ... filii sui evasione ambiguos. MLWLiutg. Greg. 13 p. 78,6 patres ... de elemosinarum operibus ... sollicitos ... et studiosos (MLWEigil Sturm. 5 p. 135,30 [cod. W]. saepe). MLWAgnell. lib. pont. 108 de oratione consuetus. MLWRimb. Anscar. 36 p. 71,28 de hac causa non eritis inmultati. MLWWiduk. gest. 1,5 certi de victoria (MLWThietm. chron. 5,38 p. 262,34. saepe). MLWThietm. chron. 6,47 de me multum pavidus. saepius. 2 ellipt.: a in titulis librorum, capitulorum sim.: MLWEdict. Roth. 172 de thinx, quod est donatio. 367 de waregang. MLWCompos. Luc. A 1 de conpositio cathmiae. A 4 de tinctio vitri prasini. MLWLex Baiuv. 7,3 de (di sP) minoribus personis. 14,6 de restituenda animalia. Catal. reg. Franc. (MGMer. VII p. 851, 19) de regum Francorum. MLWCarm. de vita past. 4 de debite septies laudem. 12 de uxor et sponsa. MLWAntidot. Sangall. p. 89,28 de probatis trociscus ad somnum (cf. MLWAntidot. Bamb. MLWapp. p. 37,8, ubi MLWcorrupt.). MLWGerh. August. Udalr. 1 capit. 1 p. 74 de ortu sancti Uodalrici et qualiter MLWeqs. MLWHildeg. phys. 1,89 de retich. 5,3 de merswin. persaepe.MLWc. MLWinf.: MLWLex Sal. Merov. 1 de manire. MLWCompos. Luc. K 16 de ferrum deaurare. MLWal. b usu communi: α verbo omisso: MLWLex Saxon. 1 de ictu nobilis xxx solidos (sc. componat MLWsim.). MLWAntidot. Sangall. p. 81,44 sola machir, ut supra dixi, das, et omnia, sicut de antidoto et de tina (sc. dixi MLWsim.), faciunt. MLWOtto Frising. gest. 1,47 p. 67,28 de his hactenus. 2,25 p. 130,26 quid ad nos de talibus (sc. attinet MLWsim.)? 2,48 p. 156,12 ad Ysaram fluvium, de quo Lucanus: ‘MLWeqs.’ MLWal.MLWc. MLWinf.: MLWBerth. Ratisb. serm. 10 p. 56,7 similiter (sc. est MLWsim.) de ... pecuniam non habere, non tamen res contemnere. MLWibid. MLWal. β subst. omisso: MLWHraban. epist. 3 p. 385,32 quorum (librorum) primus (sc. expositiones MLWsim.) de aecclesiasticis ordinibus et de veste sacerdotali continet MLWeqs. MLWGerh. August. Udalr. 1,25 MLWl. 48 de obitu episcopi (sc. famae MLWsim.) veraciter contradixit. 3 quod attinet adwas ... betrifft: MLWLex Alam. 32 de feminis (feminas 10) ..., si illis aliquid contra legem factum fuerit, qui hoc fecerit, omnia tripliciter eas conponat. MLWConc. Karol. A 16A,4 de pugna duorum ..., ut prius non sortiantur, quam MLWeqs. MLWHraban. epist. 45 p. 499,26 de eo ..., quod interrogastis, utrum ... liceret ..., miror, quid MLWeqs. MLWGerh. August. Udalr. 1,23 MLWl. 89 de nepote ... tuo ... firmamus, ut MLWeqs. MLWGesta Camer. cont. II A 375,3sq. episcopum servabimus, de vita, de membris eius, de honore presulatus. saepius. B κατά, secundum, exgemäß, nach, entsprechend: MLWPass. Afrae II 1 p. 62,15 misericordia Dei, quae non de meo merito, sed de sua pietate iudicat. MLWBonif. epist. 46 p. 75,12 agite ... de hac obsecratione nostra. MLWHugeb. Willib. praef. p. 86,29 ego ... de ... comparatione contribulum meorum quasi omuncula. MLWWandalb. mens. 46 lustrare sub antris venantum de more (MLWWaltharius 1154. saepius). MLWAntidot. Bamb. p. 25,11 de relato istius (sc. Rufini) (ci., derelatorstius MLWed.) iera elefantius recuras. MLWThietm. chron. 4,70 quam (rem) ... Brun ... de priorum relatu suorum mihi indicavit. MLWBurch. Ursb. chron. p. 74,8 movit exercitum ... de voluntate imperatoris. saepe. V locut. adv. (cf. III A MLWapp. B 1 MLWapp.): A c. adi.: MLWDipl. Karoli M. 102 p. 146,31 abba de presente (i. praesentialiter) adstabat. MLWBotan. Sangall. 11,1 herba artemisia si quis secum portaverit, levius iterat, de alium (MLWi. praeterea, cf. MLWfrancog. d’ailleurs) demonius eius nocere non potest. MLWAntidot. Glasg. p. 120,5 de presenti (i. statim) iubat (MLWsim. 150,14 de presentem sanatur). MLWAlfan. premn. phys. 1,55 p. 15 ut de propinquo et non de longe (longinquo A) (MLWPG 40,521A ἐγγύϑεν, καὶ μὴ πόῤῥωϑεν) auxiliaremur adinvicem. MLWTransl. Annon. 4 res de tam facili concessa. MLWChart. Otterb. 30 p. 24,29 de levi ad ... memoriam revocari. MLWGuic. (?) bers. 4 ubi cervi perrexerint de veteri et non de frisco. MLWChart. Heist. 165 p. 243,20 bona ... cum suis iuribus et pertinentiis de alto et basso (i. plane, prorsus) ... concessimus. persaepe. v. et p. 39, 17. B c. subst.: MLWWillib. Bonif. 8 p. 47,13 eos (pagos) tantum de nomine (i. nominatim) denudare ..., que MLWeqs. MLWTrad. Frising. 130 haec traditio ... est de medietate tradita. MLWWalahfr. Wett. 603 a longe bini de parte (i. seorsum) steterunt. MLWAntidot. Sangall. p. 91,11 dabis ... de mane. MLWAntidot. Augiens. p. 50,12 das ... de sero eunti dormire. MLWAnon. mus. plan. Coussemaker p. 494a quintus (tonus) ascendens potentialiter usque ad C sol fa ut, et de licentia (i. licite) usque ad D la sol re. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 197 ad nostram de veritate (i. veraciter) pervenit noticiam, quod MLWeqs. saepius.de casis pro coni. i. q. sifalls: MLWAntidot. Glasg. p. 122,37 inplaustrum, si potis, superligare, de casis autem non potis MLWeqs. VI notabiliora: A de usu: 1 adv. in locut. susque deque (cf. MLWThLL. V/1. p. 46,21sqq.): MLWEpist. Hann. 48 p. 94,1 hanc (laetitiam) ... usque (sic, cf. notam MLWed. p. 401) deque (i. aequa mente) fero ... debilitari. 2 ponitur pro aliis praep.: a a(b): α in univ.: MLWLex Baiuv. 9,17 conpositionem a (de Mt) latrone (latroni, latronem MLWvar. l.) ... accipere. MLWForm. Senon. I 19 ut de ... omnibus bannis ... sit conservatus. MLWTrad. Frising. 661 p. 557,4 ut ... census ... ab eis veniret ..., hoc est de cuique illorum unus (solidus). MLWThietm. chron. 4,21 de (ab MLWChron. Thietm.) ... internuntiis ... comperiens. MLWOtto Frising. gest. 1 capit. 39 p. 7 dehortatio ... ab (de A) hac re. MLWHelm. chron. 87 p. 170,3 rogavit rex ducem, ut faceret sibi pacem de Slavis. MLWChart. Mog. A II 691b p. 1131,5 censum ... habeo ab episcopo ..., et Cunradus ... habet de me et Hartliebus ab eo. persaepe. v. et p. 32, 19. 33, 15. β de auctore in struct. pass.: MLWTrad. Frising. 37 (a. 769/77) rogatus ab Isanharto ... seu de Rihharto. MLWWalahfr. carm. 80,2,6 scripturam ... ex alio ceptam, sed de me ... peractam. MLWDipl. Conr. I. 23 privilegium a regibus vel imperatoribus ac de nostra regali potentia constitutum. MLWTrad. Ratisb. 214 in presentia fratrum ... de abbate ... illuc destinatorum. MLWGerh. August. Udalr. 1,3 MLWl. 115 se ... esse oppressum ... de domino proprio. MLWThietm. chron. 7,33 p. 438,27 corpus ... ad aecclesiam delatum de confratribus (a fratribus MLWChron. Thietm.) nostris et ... a vicario meo custoditum est. persaepe. b ex: α in univ.: MLWLex Alam. 49,1 si quis liberum de terra exfodierit. MLWHugeb. Willib. 4 p. 95,27 de illo (sc. hydria) communicaverunt vinum. MLWLiutolf. Sever. II 1 omnes exitus viarum de Italia. MLWAntidot. Glasg. p. 116,5 lumbricis de cassum (i. de capso; decassum MLWed.) egecit. MLWWaltharius 684 hastam de vulnere traxit. MLWCatal. biblioth. A I 5 p. 19,35 idem (Ovidius) de Ponto. MLWHelm. chron. 88 p. 172,6 percutiebant de insidiis incautos. persaepe. v. et p. 32, 14. 33, 30. β in locut. ad personam pertinentibus: MLWPass. Leod. 23 (MGMer. V p. 305,2) de memet ipsum (ipso MLWvar. l.) paratus sum. MLWConc. Karol. A 15B ut ... ipse (sc. episcopus vel abbas) ... de propria persona sua xxx speciales conpleat missas. MLWNotit. Arnon. 6,1 potestatem non habentes de se. MLWWalahfr. carm. 59,9 si de parte tua fidei stat fixa catena. MLWDipl. Karoli III. 25 p. 42,19 quod de sua persona servus ipsius monasterii esse debuisset. MLWal. v. et p. 35, 5. c in MLWc. MLWabl.: MLWPactus Alam. 22,2 si porcarius legatus de (in 8) via ostatus ... fuerit. Vita Wandr. 15 (MGMer. V p. 20,9) ut de proprium sudorem aederet panem suum (cf. Vulg. gen. 3,19 in sudore). MLWLex Baiuv. 1,6 si quis res ecclesiae igne cremaverit ... in (de G) nocte. MLWDipl. Karoli M. 84b p. 121,32 per ... fluvio ... de ambas ripas. MLWAgnell. lib. pont. 23 p. 289,1 omnis ... populus ... de caelis Deum cunlaudabat. MLWWilh. Hirs. const. 1,98 p. 1033A cuppa ..., de qua scutellae lavantur. MLWFund. Consecr. Petri p. 175,9 cum ... se opponebat de (in MLWvar. l.) conflictu. saepe. d in MLWc. MLWacc.: Vita Heinr. IV. 7 p. 27,27sq. ne umquam se vel de regno vel de praediis patris ... intromitteret (MLWFund. Consecr. Petri p. 175,4 ex opposito de parte civitatis se intromittens. p. 175,10. 177,11). MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 132 decimas vinearum ... de presenti et futuro ... assignavimus.MLWlocut. de quantum i. q. in quantumsoweit, sofern: MLWForm. Pith. B 110 ipsas res, de quantum in sua venditione ... insertum est. MLWDipl. Heinr. II. 284 p. 336,31 una cum silva ..., de quantum ... monasterium ... tenere videtur (inde MLWDipl. Conr. II. 62 p. 76,1. MLWDipl. Heinr. IV. 291 p. 381,38 de quanto). e pro: MLWLex Baiuv. 22,4 de (pro MLWvar. l.) favis ... tremisse et simile restituendi censemus. MLWForm. Marculfi MLWsuppl. 2 precio de suprascribta rem ... acceperat. MLWTrad. Frising. 12 p. 39,35 cogitans pro remedium animę meae seu de vita futura. MLWHraban. carm. 13,33 tuus nisus semper sit de grege Christi. MLWepist. 42 p. 481,14 mercedem de bonis operibus ... percipere. MLWThietm. chron. 7,65 imperatori nuncium de (pro Chron. Thietm.) acquirenda eiusdem gratia mittere. MLWChart. Mog. A II 671 p. 1095,7 decimam ... de nutrimentis animalium ... exigere. saepe. v. et p. 33, 10.de vicibus gerendis i. q. nomineim Namen: MLWGerh. August. Udalr. 1,27 MLWl. 117 de omni congregatione ... te flagitare, ut MLWeqs. 1,28 MLWl. 151 supplicaverunt non solum de semet ipsis, sed de omnibus clericis. v. et p. 43, 47. f ad: MLWTrad. Frising. 1tit. (a. 744) traditio Moatberti de Zollinga (sim. 23tit. t. Poaponi de Uuihse vel ad Holze. MLWibid. saepius. cf. p. 43, 15). MLWHugeb. Willib. 4 p. 96,21 habent se infirmi de (cum MLWvar. l.) funiculo (sc. extenso supra Iordanem) et sic demergant in aquam. MLWAnnal. Guelf. MLWa. 742 Franci ... in Baiuvaria usque de (MLWom. MLWAnnal. Alam. MLWAnnal. Nazar.) Lech. MLWEigil Sturm. 6 p. 138,18 ad monasticae vitae amorem incitatum et de spiritali contra diabolum certamine ... imbutum. MLWTrad. Frising. 437 quod ... presbiter iniuste suam (sc. laici) ... partem ... de episcopatu (postea: ad episcopatum) sanctae Mariae tradidisset. MLWAntidot. Glasg. p. 152,16 de lumbis et renibus (cf. p. 149,1 ad epar). MLWGerh. August. Udalr. 1,12 MLWl. 99 de cuius (classici) sonitu exercitus ... pugnam ... omisit. MLWal.MLWc. MLWinf. finali pro gerundio: MLWChart. Ticin. 5 p. 20,6 (a. 1185) obligavit ... Gualterius ... sua bona ... Bocacio de defendere et guarentare iamscriptas res. g per : MLWCarm. var. III 28/29 MLWadd. 4 (MLWMGPoet. V p. 687; MLWs. X.MLWex.) de me (sc. libello) sapientior esto (sc. lector). MLWEpist. Teg. 15 sicut per pastoris neglectum sepe veniunt detrimenta ..., ita de hebitudine nostrę inprovidentię eqs. MLWThietm. chron. 4,48 de porta ... evasit. MLWal. h cum: MLWDipl. Otton. III. 286 cortem ... cum omnibus ... adiacentiis eius vel de his omnibus rebus, unde eqs. i erga: MLWVita Rimb. 18 anxio de illa (sc. sanctimoniali captiva) motus affectu. k inter: MLWLex Baiuv. 12,8 quotiens de conmarcanis contentio nascitur. MLWRahew. gest. 3,19 p. 190,26 hos viros aut primos aut de primis ... extitisse. l apud: MLWDipl. Otton. III. 359 quatinus de monachis ... animae nostrae perpetua sit commemoratio. m super: MLWPactus Alam. 28,2 de illo limitario nove pedes canes ... pendatur. n διά (in nominibus MLWpharm.; cf. MLWSvennung, Pallad. p. 358): MLWAntidot. Berolin. 31 antidotum de peretro. MLWAntidot. Glasg. p. 134,13 de dracantis (sc. confectio).MLWfort. huc spectat: MLWAntidot. Glasg. p. 117,15 de hirinon purgatorium. 3 ponitur pro casibus: a pro abl.: α separativo: MLWLex Baiuv. 17,5 de (om. sP) ... testificatione sacramenti se abstinere. Vita Lamb. Traiect. 5 (MGMer. VI p. 357,17) deposuerunt eum (pontificem) de sedem suam (1, sede sua MLWcett.). MLWAgnell. lib. pont. 150 p. 375,5 orbatus de meis luminibus. MLWTrad. Brixin. 45 se recredidit et abdicavit de mancipiis. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1073 p. 276,33 in quo (die) se ... de incusatione ... expurgaret. persaepe. v. et p. 33, 16.MLWc. nominibus civitatum MLWsim.: MLWAgnell. lib. pont. 57 reversus est ... Romam de Constantinopoli. MLWVita Corb. I 38 de Frigisingas (Frisinga m. MLWal. MLWcorr. 2) ... pergentes. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1074 sedis apostolicae legati ... de Roma ... venere. MLWHerbord. Ott. 2,23 p. 101,3 cum ... de rure populus ... conveniret. saepe. v. et p. 32, 14. β originis (cf. I C 2 a): MLWHraban. carm. 16,12 virgine progenitum terra Deus extulit Adam, Iesum de matre virgine progenitum. MLWWalahfr. Blaithm. 17 regali de stirpe satus. MLWRuotg. Brun. 39 de antiqua regum prosapia ortum. MLWOtto Frising. gest. 1,21 p. 35,28 de sorore ducis natus. saepius. γ comparationis: MLWLiber hist. Franc. 31 p. 291,27 Galsuinta senior aetate erat de Brunchilde. Lex Baiuv. 1,3 quicquid plus valet quam (om. sP, de MLWvar. l.) quattuor tremisses (tremisse sP, tremissis MLWvar. l.). MLWOtto Mor. hist. p. 46,3 qui (equites) minus de triginta fuere. MLWal. δ modi: MLWForm. Marculfi 2,19 de qualibet modo ad eum pervinit villa. Form. epist. II 6 ut ... de sacras orationes vestras nostri memores sitis. MLWWalahfr. Mamm. 18,7 crepitant incendia ... murmure de magno. MLWTrad. Frising. 574a p. 490,39 quicquid de conparatione vel adquisitione adgregavi. 1564k de libera manu (cf. 1564d potestativa manu) tradidit se. MLWRegistr. Mog. p. 57,27 scabinus ... de ore omnium scabinorum ... dixit pro se et ipsis. saepius. ε instrumenti: MLWPactus Alam. 30,1 si ... caballus ... palo transpuncta (de palo transpunctus MLWrec. A. B) fuerit. MLWLex Baiuv. 17,2 in proximo, quantum iactus est de (om. pars MLWcodd., MLWcorr. cum Bb) secure. MLWForm. Senon. I 17 ipso (sc. hominem) de arma mea percussi. MLWDipl. Ludow. Germ. 16 p. 20,21 de anulo ... sigillare (20. MLWDipl. Loth. I. 55 danulo [A, anulo C]. saepius). MLWAgnell. lib. pont. 24 exornata fuit ecclesia de preciosis lapidibus et tessellis variis decorata. MLWDipl. Karoli III. 116 fidelem ... de quibusdam rebus ... munerare. MLWThietm. chron. 7,68 de ... terrore concutitur. MLWAnnal. Ianuens. III p. 84,11 armati de balistis et arcubus et de ceteris armaturis. persaepe.MLWellipt.: MLWTrad. Frising. 195 p. 186,26 (a. 804) duas friskingas aut pretium earum de argento (‘in Silber’, MLWsc. solvendum). ζ pretii: MLWForm. Marculfi MLWadd. 1b de caducis rebus marcare aeterna. MLWChart. Tirol. notar. I 263 p. 122,22 emi partem unam ad montem de illis denariis. saepius. η causae (cf. III): MLWForm. Senon. II MLWadd. 1,4 de fame perire. MLWHugeb. Wynneb. 2 p. 107,31 lassata de itenere ... membra. MLWWiduk. gest. 2,41 annus notabilis casu calamitoso ..., de morte scilicet ... reginae. MLWWipo gest. 33 p. 52,4 de duplici victoria duplex gaudium populis effecerat. MLWAmarc. serm. 1,310 generosi, qui de tesauris, titulis statuisque tumentes Christum contempnunt. MLWAnnal. Hamb. MLWa. 1264 monasterium ... tam de hospitalitate quam de bona conversatione personarum famosum. saepe. ϑ respectus: MLWAgnell. lib. pont. 166 p. 385,4 luna minuetur de lumine. (MLWAgnell.) lib. pont. prol. p. 276,9 (carm.) corporis exiguum membris, sed mente capacem, quam magnum sensum, quamquam de corpore paulum. ι mensurae: MLWChart. Lamb. Leod. 122 p. 185,21 (a. 1218) episcopus mihi accrevit ... feodum meum de quindecim libris alborum. MLWHeinr. Lett. chron. 7,6 asserem ... de toto pede nimis brevem. κ temporis: v. sub II B 2. b pro gen. (cf. VI A 4 b β): α partitivo (cf. I C 3 a): MLWPactus Alam. 22,1 gregem de porcus (de porcos, de porcis, porcorum MLWvar. l.). MLWTrad. Frising. 652 de apibus alvearia ii ... et de segale modios xx; ... de pratis carradas cc. 671 p. 565,13 de terra arabili iornales cxxiiiior. MLWRegino chron. MLWa. 773 p. 49,11 scaram de electis viris. Vita Cunib. C 4 p. 365,25 habuit ... hoc de bono more ..., ut MLWeqs. MLWDipl. Heinr. II. 299 p. 369,42 medietatem de duas porciones de cunctas cortes. Cono Laus. notae p. 789,32 parum fuit de frumento, sed ... satis per Dei gratiam crevit de frumento et vino. persaepe.materiae: MLWCompos. Luc. C 15 ex carbonibus pini aut de habetem. MLWTrad. Frising. 268b septem solidos de argento. MLWAntidot. Sangall. p. 89,16 prassiu - iii, depitres nuclos (corrupt. ex de pi〈no〉 nuclos - iii, ut MLWvid.), aqu. MLWs. vi coquis (cf. MLWAntidot. Glasg. p. 133, 40 nuglos de pino mundatus - ii. p. 139,32 nogleos pineos - iii, et de aqua sextar. viiii). MLWFroum. carm. 19,12 vetulo de flegmate guttas. MLWal. β possessivo: MLWChron. Fred. 4,25 civitates de regno. MLWAntidot. Sangall. p. 95,12 aut de capra aut cervi cornum. MLWChart. Bund. 74 res de ... monasterio invadere. MLWRhythm. 88,12,3 non lumen solis neque lune nec de ulla sidera. MLWDipl. Heinr. II. 465 p. 592,18 inperator ... reddidit omnia ... pro anima sua et pro anima de coniuge sua et posuit bannum super caput de supra scripto preposito et de sui monachi. MLWChart. Lux. III 382 p. 414,29 pecora de abbatia. persaepe. γ subiectivo: MLWLex Baiuv. 2,8 iussio domini (de domino MLWvar. l.). MLWLex Raet. Cur. 9,2,1 si exind (sc. e carcere) reus per glienciam de ipso custode fugiret. MLWTrad. Frising. 400a p. 342,11 per consensu ... episcopi vel de eius successores. MLWAntidot. Glasg. p. 154,20 ad ... virtiginem de capite tollenda (postea: ad tollenda vertiginem capitis). MLWVita Mathild. II 17 p. 180,12 non minor erat misericordie usus quam de plebe concursus. MLWTrad. Frising. 1452 cum consilio ... clericorum nobilium et de familia. saepius. δ obiectivo: MLWDesid. Cad. epist. 1,14 egestatem de aqua habemus. MLWForm. Marculfi 2,21tit. vindicio de campo. MLWForm. Senon. I 41 p. 203,25 amor ... Christi et desiderium de ... paradyso ... seu et timor gehenne. MLWVita Corb. 3 p. 599,13 damnum de mula (mulae Arbeo). MLWDipl. Otton. I. 252 monachis illius monasterii de abbate ęlectionem indulgemus (inde 425. MLWDipl. Otton. II. 38). MLWDipl. Karoli M. 274 p. 407,8 (spur.) consecrationes altarium ..., ordinationes de clericis. persaepe. ε criminis: MLWWiduk. gest. 3,68 p. 143,12 quid me ... de perfidia arguis? MLWGerh. August. Udalr. 1,11 MLWl. 16 se esse reos ... de ... praedatione ... civitatis. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1056 ab imperatore de coniuratione contra se facta victus. MLWOtto Frising. gest. 2,8 p. 108,11 Gerardus ... Guicmannum ... de intrusione accusavit. saepius. ζ qualitatis: MLWVita Liutb. 25 p. 28,12 ille homo ... suo ... de opere munuscula ... frequentabat offerre. MLWChron. Salern. 38 p. 39,8 de mendaciosa eloquia ... se ostendebat. MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,26 unum ... Deum de nomine trino. MLWGesta Camer. cont. II A 351,3sq. vir de magna potestate, homo de multo milite. MLWChart. scrin. Col. A II 1 p. 300 MLWnr. 5 cerocensualem esse ad ecclesiam ... de tribus obulis annuatim persolvendis. MLWChart. Rhen. med. III 1233 cameram ... de decem lectis. MLWChart. Westph. VII 1238 equum de xxxa solidis et porcum de viii solidis. al. η definitivo: MLWEpist. Desid. Cad. 2,16 una cum exemplaria de litteras domno Sulpicio. MLWVita Liutb. 25 p. 28,12 munuscula de vasculis (vasorum munera Br1). MLWGerh. August. Udalr. 1,3 MLWl. 84 victum ... de optimis escis et potibus. MLWChart. Sil. D I 45 p. 28,32 redditum carnificii de trecentis denariis. MLWConst. imp. I 320,2 de beneplacito et immobili voluntate nostra hoc esse, ut MLWeqs. MLWal. ϑ pendente ab adi. (cf. IV A 1 c): MLWAmalar. interpr. 45 manum plenam ... de simila. MLWThietm. chron. 4,54 de dignis penitentiae fructibus cupidi. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1067 p. 273,36 se ... de praeposita culpa ... innoxium esse. MLWGesta Camer. cont. II A 368,2 urbs ... est pauperrima de plebe, de militia. al. c pro acc. (cf. VI A 4 b γ): MLWLex Baiuv. 9,19 si quis contra caput alterius de iniusta accusatione (iniustam accusationem MLWvar. l.) commoverit. 20,4 de eo cane (de his canibus, canem MLWvar. l.), quem bibarhunt vocant ..., qui occiderit. MLWTrad. Patav. 43 ego Kaganhart scripsi de carta. MLWTrad. Frising. 329 ut de hereditate, quae mihi ... eveniebat, ut ad domum sanctae Mariae ... tradidissem. MLWAntidot. Bamb. MLWapp. p. 37,30 ericius prindes et deo (i. de eo) canna (ci., camna MLWed. ex MLWcod.; lamna MLWci. MLWSvennung, Pallad. p. 631, sed cf. MLWThLL. V/2. p. 1351,31) extenterabis. Dipl. Otton. I. 143 p. 224,10 ut ... confirmaremus ... res, quas ... antecessores tenuerunt ..., scilicet de castro Doiono eqs. MLWDipl. Heinr. III. 311 ut ... de ante dicto praedio liberam ... potestatem habeat tenendi. MLWal. cf. MLWl. 38. p. 36, 69. d pro nom. (cf. VI A 4 b δ): MLWLex Alam. 22 de liberis ... ecclesiasticis (liberi ... ecclesiastici MLWrec. B) omnes ... reddant ad ecclesiam. MLWLex Baiuv. 15,7 de viduis (viduae MLWvar. l.), quae ... in viduitate permaneant, aequalem inter filios suos ... habeat (sic) portionem. MLWArbeo Emm. 26 ad memoriam rediit ... de carnificum verbis. MLWOtto Frising. gest. 1 prol. p. 10,17 de expugnatione ... urbis necnon ... totius orientis triumphus ... regi promittebatur. MLWal. v. et p. 42, 18. e pro dat. (cf. VI A 4 b ε): MLWLex Baiuv. 14,18 si quis ... caballo aut bovi vel cuilibet quadrupedi (de quadrupedia MLWsim. MLWvar. l.) ... oculum excusserit. MLWChart. Fuld. B 37 p. 64,9 de alia area hec sunt ad〈fi〉nes: MLWeqs. (cf. p. 64,17 vinea, cui sunt adfines). MLWWillib. Bonif. 1 p. 5,3 de monasteriali ... vita insudare. MLWal. 4 abund. (cf. I C 6 MLWc. VI A 5): a in univ.: MLWEigil Sturm. 6 p. 138,15 noli de inquirendo cessare. Catal. reg. (MGLang. p. 520,20) qui (dies) fuit die di dominico (cf. p. 520,30 die, qui fuit dominico). MLWCatal. biblioth. A I 5 p. 19,35 idem (Ovidius) ... de sine titulo (MLWi. Amores; cf. MLWAccess. ad auct. p. 36 sine titulo). b c. casibus pro casibus nudis: α c. abl.: v. sub VI A 3 MLWa. β c. gen.: MLWLex Alam. capit. 20 p. 41 (cod. 9) de ecclesiae servum. MLWRecept. Sangall. I capit. 42 p. 6 remedium ad periculum defulcorum (cf. 42tit. fulcorum; de fungorum MLWci. J. Staub, cf. II 54 qui a fungo periclitatur). MLWDipl. Otton. I. 340 p. 465,29 tensaurum de me〈arum〉 ecclesiarum. MLWChron. Noval. 2,3 p. 130,19 nonnullas fuisse ... vitas ... conscriptas de illorum abbatum seu monachorum. v. et MLWl. 22. p. 34, 16. 43, 57. γ c. acc.: MLWLex Alam. 1,1 si aliqua persona ... de (om. 1) ipsas res ... abstrahere voluerit. 57,23 de (om. pars MLWcodd.) qualecumque (sc. dentem) excusserit, unaquemque cum solido uno conponat. Vita Richar. 7 (MGMer. VII p. 448,10) ad memoriam reduxit de eos (deos m. MLWal. MLWcorr. eos 2), quos ... reliquid. Ord. iud. Dei B II 3c qui de hunc furtum pertulit aut commissit. v. et p. 35, 30. 31. 43, 23. δ c. nom.: MLWIonas Bob. Columb. 1,19 p. 189,3 quid sibi de ista (de istis, ista MLWvar. l.) vellint. MLWDipl. Merov. I 19 p. 20,23 argentum aurumve ..., de quod ibidem conlatum fuit ..., auferre. 69 p. 62,3 tam de quod ibidem presenti tempore est firmatum quam quod MLWeqs. cf. p. 43, 3. ε c. dat.: MLWLex Alam. 12 ad episcopum, de (om. 1.3, in 11) cui (cuius 5-9.11) parochia fuit. c c. abl. abs.: v. II B 2 MLWapp. d c. inf.: v. IV A 1 a MLWapp. 2. 5 subsequitur alias praep. (utrum abund. an per ellipsin, interdum diiudicari non potest): MLWForm. Marculfi 2,17 MLWl. 53 qualiscumquae ... epistolas ... excepto de ingenuetatis. MLWDipl. Ludow. Germ. 122 anan in de groba et inde MLWeqs. (de cursu limitis). MLWDipl. Arnulfi 37 quicquid sibi ex de (A) hisdem rebus libuerit faciendum. MLWDipl. Karoli M. 312 p. 471,36 (spur.) iura fluviorum, qui decurret per de ipsos comitatos. 313 p. 473,1 (spur.) dono ... in ad de iura dominioque ipsius cenovio ..., id est monasterium. p. 473,6 per ... cometatoras ad de ipso monasterio pertinente. MLWChart. Ticin. 196 p. 34,21 ut tota ... decima ... sit ecclesie ... preter de illo prato, quod MLWeqs. MLWal. B de collocatione: 1 interponitur (praecipue in poesi): a inter attrib. et subst.: MLWAldh. virg. II 1676 claro de germine. MLWHrotsv. Mar. 662 quo ... purgaret ... criminis inposita de magni se cito culpa. MLWWalth. Spir. Christoph. II 3,215 hic (Christus) solum solo et vęrum de lumine lumen. saepe.adde: MLWWalahfr. Wett. 480 rogat ..., cuius hominum de parte venirent. MLWAgius epic. Hath. 265 rex David, cuius fuerat de semine Christus. b inter subst. et attrib.: MLWWalahfr. Wett. 80 recessum ordine de tanto. MLWTransl. Phil. Cell. 1 miraculis ... de innumerabilibus paucis descriptis. MLWPoeta Saxo 3,509 obvius ... loco de ... memorato ... ibat. MLWHrotsv. prim. 363 ecclesiam ... defendere ... incursu de ... Ungariorum. MLWAdam gest. 1,9 predicatoribus de his (de hiis predicatoribus MLWvar. l.) ... sumamus exordium. MLWal. 2 postponitur (praecipue in poesi): MLWCarm. de Nyn. 451 sancti ... cadaver ... tumulo de claruit orbi. MLWEpist. Hann. 105 p. 176,6 huic scripto, quo de agitur, ... multum deesse. MLWal. 3 pendet ab adv. loci anteposito vel postposito: MLWHugeb. Willib. 4 p. 96,8 venientes de monte deorsum. MLWChart. Rhen. med. I 13 p. 17,16 ad prope de Kilibergo (cf. p. 17,21 iuxta castrum Kiliburg). MLWWalahfr. Wett. 44 rapitur ... foras de carcere. MLWDipl. Karoli III. 25 p. 42,26 licenciam foris de ... placito exiendi. MLWWipo gest. 30 p. 49,25 corium (sc. equi) de cruribus sursum abstulit. MLWChart. Ticin. 194 p. 27,12 fenum ab ... Oro supra ..., et illud fenum de Oro inferius. 134 p. 124,9 sup〈r〉a Navexelam, que est retro de 〈A〉gario. MLWal. 4 subsequitur praep. pendens a subst. partic. postposito: MLWLex Baiuv. 4,17 de in ripa proiectis. 4,18 de ab (de W) equo (dequo L, de equo P6) proiectis. 4,19 de (de MLWadd. Jlz. W) scalis proiectis. 4,20 de in ignem proiectis. MLWHraban. hom. I 51 p. 94D si misericorditer iudicemus de in nos delinquentibus. MLWHincm. Remig. 15 p. 298,9 quod ... de in se credentibus dixerat Christus ... Patri. MLWBruno Magd. bell. 97 nichil de post terga relictis scientes. MLWAlbert. M. sent. 1,30,1 p. 88b,14 huiusmodi praedicatum ... est de per se convenientibus. C de relatione syntactica: 1 c. attractione rel. q. d.: MLWLex Baiuv. 1,3 iuret in altare de qua ecclesia (ecclesiae var. l.) furaverit (sc. res). 13,2 iustitiam facere ... de qua re (rem MLWvar. l.) appellatus fuerit. 2 ellipt. omisso abl.: a in univ.: Dipl. MLWHeinr. IV. 483 p. 658,29 episcoporum ... habita de huiusmodi sententia. b corresponsione pron. rel. omissa: MLWPactus Alam. 22,4 de quod (quo MLWvar. l.) berbigario ... et vaccario fiet, sicut reliquis servis conponatur eis in duplum. MLWTrad. Frising. 258 p. 231,30 ut amplius nemini inquietare deberent de quicquid ad Atulla pertinere videtur. MLWLeo III. epist. 3 p. 92,21 de ... quod nobis emisit vestra serenitas: eqs. c omisso abl. subst., a quo pendet iunctura praepositionalis (fere terra, loco, regione, parte sim.): v. sub VI C 3 passim, MLWe. g. MLWl. 17. 38. 3 c. praep. (cf. VI A 5. B 4) sive per ellipsin sive per unionem MLWpraep. et MLWsubst. (fere in nominibus locorum) vel MLWc. MLWadv. (cf. VI B 3) pro MLWsubst. usurpato (aliter ac in MLWcompos. [ p. 44, 60sqq.] notione MLWpraep. de semper vigente; singula [interdum et coniunctim scripta] ordine alphabetico afferuntur):ad: MLWTrad. Frising. 155 (a. 792/93) traditio Sindeo de ad Hleginpah (postea: in loco, qui dicitur ad Hleginpach [‘Langenbach’]).ante: MLWLiber ordin. Sedun. A 297 se removeri ... de ante ecclesiam. v. et MLWl. 23.antea: MLWChart. Tirol. notar. I 47a p. 21,15 (a. 1236) ab una parte ..., ab alia ..., de antea ..., de retro (item de terminis: 61 p. 29,4 cui [casali] coheret ab una parte Ottonellus ..., ab alia Bernardus, de retro Musa ..., de antea strata publica).davante: MLWPactus Alam. 20,3 si quis carruca involat aut rumpit de (om. MLWrec. B) rotas (rotis MLWvar. l.) de davante (ante 6. 7) (primarias 8, in priori parte MLWrec. B) MLWeqs.; si de post (posteriores 8, de postea 4) eqs.deorsum: MLWLeo Mars. chron. 1,32 p. 87,4 incipientibus illis (fratribus), qui de deorsum (i. de monasterio, quod deorsum erat) venerant, responsorium ..., illi quoque de sursum (i. de monasterio, quod sursum erat) id ipsum subsequebantur. Chronogr. Corb. MLWadd. 2 p. 90,30 ad illam Iherusalem cęlestem, que sursum est, ... festinate ...; huius autem, que de deorsum (i. de hoc mundo) est, visio ... si eqs. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 4 p. 120, 30 de deorsum in sursum. MLWal.exterius: MLWAbsal. serm. p. 85A quandoque ... impeditur visus mentis de superius, quandoque de inferius, 〈quandoque de interius〉 (supplevi), quandoque de exterius eqs. p. 85D.extra: MLWChart. Ticin. 194 p. 26,8 (a. 1239) fenum de Morenca et de Extra Clausum de Quinto. MLWAlbert. M. veget. 7,153 de extra hortum in hortum non intrabunt formicae. MLWChart. Scheftl. 30 p. 34,1 in presencia ... Hainrici de extra Vage.foras: MLWLex Ribv. 73,4 si ... virga de foras (A4, foris MLWcett.) sepe (i. exteriore parte saepis) ... aliquid interficerit, solvatur; si autem de (om. A5) intus sepe in virga se inpalaverit, non est solvendus.foris: MLWDipl. Karoli III. 152 p. 245,29 civitatis murum et quindecim pedes de intus (i. terra intus sita) et lx de foris (item p. 246,4). MLWChart. Ital. Ficker 29 p. 40,17 nec pro me ipsa neque submissa persona ..., non de infra regno neque de foris regno, de nulla, quae sub celo consistit, ... agere. MLWAlbert. Mil. temp. 257 ançiani ... iuraverunt pacem ... cum Reginis de foris pro eis et Reginis intus civitatem Regii (inde MLWSalimb. chron. p. 452,30 deforis). MLWibid. MLWal. v. et MLWl. 40. p. 44, 6.inferius: v. MLWl. 34.infra: MLWDipl. Merov. I 41 p. 39,23 qualiter ... de infra termino ipso ... contentionem ... habuissent. MLWLex Baiuv. 1,3 si quis ... qualemcumque rem de (om. pars MLWcodd.) infra ecclesia furaverit. MLWAnnal. Lauresh. MLWa. 802 de infra palatio ... vassos ... transmittere. MLWAnnal. Ianuens. II p. 90,18 sagittea una ... venit in partibus de infra maris (MLWi. inframaris; cf. IV p. 55,9 partium ultramaris). MLWal. v. et MLWl. 46. p. 44, 3.inibi: MLWChart. civ. Erf. 108 p. 59,5 (a. 1233) Albo de Vipeche, Theodericus de inibi.inter: MLWChart. Bund. 1350 p. 127,35 (a. 1283) Rubeus de Interligna. 1448 p. 202,18 Lorenzolus de Interortolis. MLWibid. al.interius: MLWl. 35.intra: MLWConc. Merov. p. 160,8 se ... de intra monastirii sui septa subtrahere. MLWLeg. Lang. p. 660,9 (chart. MLWa. 774) servi ... mei ... quamque de intra domo nostra quamque et de massariis. MLWDipl. Merov. III A 49 p. 167,30 ecclesiam sancti Hylarii de intra amnem. v. et MLWl. 70.intrinsecus: MLWEdict. Roth. 146 si aliqua de intrinsecus domui (domo, domus, domi MLWvar. l.) (hoc, quod intrinsecus fuerit crematum 12) orta fuerit intentio.intro: MLWLex Sal. Merov. 7,3 si quis ... accipitrem deintro (intra, deintra MLWvar. l.) clavem (clave MLWvar. l.) furaverit (inde caus. 3,2. MLWLex Sal. Pipp. 7,3. MLWsim. caus. 2,2. 3,3). MLWCompos. Luc. I 15 tornatur de intro in foras metallum. MLWTheod. Trud. Bav. 34 Bavo de intro (i. de cellula) filium iniquitatis irridere.intus: MLWLex Sal. Pipp. 12,3 si ... ingenuus aliquid deintus (deinfra MLWrec. E) casa furaverit. MLWLaur. Leod. gest. 31 castrum exterminatur, praeda et omnes deintus capti ... abducuntur. MLWChart. civ. Halb. 28 tam de intus Halverstat quam de foris venientibus. MLWal. v. et p. 43, 42. 44.iuxta: MLWRud. Trud. gest. 7,15 p. 271,7 Guibertus de iuxta Albin fluvium.longinque: MLWMirac. Volq. 9 multitudo veniencium de longinque.noviter: MLWAntidot. Sangall. p. 97,47 addis de noviter (i. de novo) alias tantas herbas.post: MLWChart. Ticin. 194 p. 27,24 (a. 1239) de post tecto ... usque ad portam. MLWChart. Tirol. III MLWadd. 1248a Yscla de Postdreto (i. post deretro). v. et p. 43, 24.postea: v. p. 43, 25.retro: v. p. 43, 19. 21.sub: MLWEpist. var. I 1 p. 496,15 dii, qui non fecerunt caelum et terram, pereant de terra et de sub terra (per errorem pro caelo, cf. Vulg. Ier. 10,11 de his, quae sub caelo sunt). MLWArno Reichersb. scut. p. 1512B cum de schola puerorum et de sub virga in conventum seniorum ... assumuntur adulescentes. MLWCod. Wang. Trident. 10 p. 36,3 Mainentinus de Subtauro. MLWChart. Rhen. inf. II 220 presentibus Ricolfo de sub macello ..., Constantino de MLWs. Laurentio. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 46,13 duo extrema funiculi exeant de sub alis super dorsum (sc. gruis). MLWal.subter: MLWDipl. Conr. II. 65 p. 80,21 a mane Flumisello, desubter (postea: desubtus; MLWi. ab aquilone) Gena (de terminis, cf. MLWl. 26).subtus: MLWDipl. Karlom. (II.) 23 p. 319,23 finis de medio die e〈s〉t (supplevi) terra de Uestola, de subtus (i. ab aquilone, cf. MLWl. 24) res de Beduducio MLWeqs. MLWRahew. gest. 4,69 p. 314,21 Cremenses ... primos (sc. invasores) ... et desubtus et supra ... spiculis excipiunt. MLWChart. Tirol. notar. I 453 p. 216,31 in Meço desubtus Coronam (cf. II 583 p. 372,26 communitatis Meçi de Corona). MLWChart. Bund. 1469 p. 223,36 rogatu ... Martini de Subtusvia. MLWal. v. et MLWl. 24. 36.super: MLWChart. Bund. 879 p. 330,18 (a. 1251) coram ... plebano de Supersax. v. et MLWl. 38.superius: v. p. 43, 34.supra: MLWChart. Ticin. 20 p. 48,3 (a. 1186) sex homines de Cadelmario de Supra et de Subtus. MLWChart. Bund. 501 p. 13,23 a parte totius comuni de Mesoco de supra Porta (cf. p. 15,37 de Mesoco supra Porta. 1283 de Superporta de Mesoco. 1730 de Sorporta de Mesoco). MLWChart. Tirol. 632a in presencia ... Liabardi de Supraugna (‘Oberinn’). MLWCod. Wang. Trident. 278 p. 501,2 Conradus desupra sanctum Martinum. MLWal. v. et MLWl. 29. p. 35, 47.sursum: MLWLeo Mars. chron. 1,32 p. 87,8 abbatem ... et ... seniores de sursum. v. et p. 43, 28.trans: MLWLex Sal. Merov. 39,2 cum servus ... detrans mare (de trans mare, trans mare, citra, citra mare MLWvar. l.) fuerit revocatus. MLWYsengrimus 3,1027 detrans Tanaim (de trastanaym B) ... edita syndo. MLWHeinr. Lett. chron. 19,6 p. 131,9 columpnam (i. columbam) ... de trans Alpibus venientem. MLWal.ubi: MLWAlbert. M. metaph. 11, 3,3 p. 537,40 motus ... localis est continue de potentia ad actum, quia de ubi ad ubi.ultra: MLWCapit. reg. Franc. 48 ut de ultra Sequane omnes exercitare debeant. MLWChron. Cas. 3 p. 471,1 (const.) Tuscani ... cum populo, qui de ultra veniunt. Vita Albarti 7 (MGMer. VI p. 23,13) deultra mare regrediens (MLWChart. Bund. 602 p. 93,11 ospitali sancti Iohannis de Ultra Mare. MLWal.). MLWAnnal. Ianuens. II p. 30,18 principibus de ultramontibus (cf. MLWSalimb. chron. p. 579,23 magistros de ultramontanis). MLWAlbert. M. veget. 6,11 qui (Nilus) de ultra aequinoctialem advenit. MLWChart. Friburg. 203 cum ... Iohanne dicto de Ultra Reno. MLWal. MLWcompos. (notione MLWpraep. de fere evanida): *deab, deante, *deantea, decirca, decontra, deex, deforas, deforis, dehinc, deinde, deinter, deintus, deiusso, delatus, delonge, *delongo, *denante (i. inante), depost, depostea, *deprocul, deprope, derepente, deretro, desub, desubito, desubter, desubtus, desuper, desupra, desursum, detrans, *deversus, deultra (quae maximam partem et coniunctim et divisim scripta occurrunt).Antony
59621 Zeichen · 4610 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    de

    Althochdeutsches Wörterbuch · +7 Parallelbelege

    de S 327,4. 6. 7 s. edo.

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    de

    Mhd. Handwörterbuch (Lexer) · +6 Parallelbelege

    de = dër. BMZ = diu BMZ BMZ = die BMZ = dû BMZ .

  3. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    deRel.-Pron.

    Köbler Mnd. Wörterbuch · +16 Parallelbelege

    de , Rel.-Pron. Vw.: s. dē (2)

  4. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    De

    Adelung (1793–1801) · +4 Parallelbelege

    De , eine Endung verschiedener Hauptwörter, welche von Zeitwörtern abgeleitet worden, das Abstractum derselben anzudeute…

  5. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    de

    Goethe-Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    1 de lat idVbdg ‘de facto’ s Faktum idVbdg ‘de dato’ s Datum Dorothee Schröter D. S.

  6. 19./20. Jh.
    Konversationslex.

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Dé (franz., »Fingerhut, Würfel«), 1816–36 in Belgien die Bezeichnung für 1 Zentiliter Flüssigkeit.

  7. modern
    Dialekt
    de

    Bayerisches Wörterbuch · +11 Parallelbelege

    de Band 1, Spalte 1,141f.

  8. Latein
    de

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    de Merksilbe aus der Reihe: tri - pro - de - nos - te - ad zur Bezeichung des dritten Tons im Hexachord — syllable that …

  9. Spezial

    Ladinisch-Deutsch (Mischí)

    dé [dę́] I vb.tr. (dá) 1 geben 2 (pité, sporje) bieten, darbieten, geben, entgegenhalten, langen, reichen, hinreichen, h…

Verweisungsnetz

753 Knoten, 713 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 14 Hub 8 Wurzel 5 Kompositum 693 Sackgasse 33

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit de

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — de kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.