Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
legar st. n.
st. n., mhd. leger, nhd. lager; as. legar (s. u.), mnd. lēger, mnl. leger(e); afries. legor, leger; ae. leger; an. legr (vgl. Fritzner 2,453); got. ligrs m. — Graff II,95.
legar: nom. sg. Gl 1,574,18 (M, 6 Hss.). 609,13 (M, 7 Hss.); dat. sg. -]e O 3,24,98. 5,20,26 (F); -]a Gl 4,138,48 (Sal. c, mus. Brit. Add. 18379, 13. Jh.; oder Nom. Plur. u. Mask. (?), s. u.); acc. sg. -] 2,429,24; nom. pl. -] 635,58; gen. pl. -]o S 319,29 = Wa 17,3/4; dat. pl. -]un Gl 2,438,25 (-v-; lat. acc. pl.). 465,60 (2 Hss.); acc. pl. -] 42,11. 4,351,44; leger: nom. sg. Nk 425,29 [68,24]; dat. sg. -]e Gl 2,703,7. S 145,2. O 5,20,26 (PV); nom. (oder acc.) pl. -] Gl 4,178,34; gen. pl. -]o S 324,23 (Lorscher B.); dat. pl. -]un Gl 2,710,9 (lat. acc. pl.); acc. pl. -] 653,30. 706,55; legir: nom. sg. 1,574,19 (M, 3 Hss.). 609,14 (M). Nk 425,29 (Hs. B = S. CXXVI,12) [68,24 Anm.]; legor: nom. pl. WA 62,4 (vgl. auch May S. 40).
Verschrieben: legbr: acc. pl. Gl 2,43,15 (Trier 1464, 11. Jh.; l. legar, Steinm.). 1) Lager, Lagerstatt, Ruhestätte: a) von Menschen (auch bei Personifizierungen): legar [totum] cubile [spiculis armant dolores anxii, Prud., P. Vinc. (V) 261] Gl 2,429,24. legarun [occultabat enim se prius abditum virus, nec gravidum protulerat caput, contentum involucris atque] cubilibus [subter conprimere clausa silentia, ders., Symm. I, Praef. 54] 465,60; spez. von Toten: er sprach tho worton luten ... zi themo fulen thegane, er stuanti ir themo legare O 3,24,98. (die Toten) irstantent allen fon thes lichamen falle, fon themo fulen legere 5,20,26; b) von Tieren: legar [orientur in domibus eius spinae ... et erit] cubile [draconum, Is. 34,13] Gl 1,609,13. legar [hunc ubi silvarum repetentem] lustra [suarum ieiunum coniunx sensit adesse lupa, Avian 1,7] 2,42,11. legar [venator ... turbabat trepidas per sua] lustra [feras, ders. 17,2] 43,15. legar [illic saltus ac] lustra [ferarum, Verg., G. II,471] 635,58 (vgl. bene ferarum addidit, quoniam sunt in urbibus lustra meretricum, Serv.). leger [postquam altos ventum in montis atque invia] lustra [ders., A. IV,151] 653,30 (vgl. latibula ferarum vel luporum, Serv.). 706,55. legere [inter dura iacet (der Stier) pernix instrato saxa] cubili [ders., G. III,230] 703,7, dazu wohl auch (vgl. Steinm. z. St.): legara cubiles (l. cubile, Steinm.) concubiti lecti 4,138,48 (vgl. Beitr. 73,213; zu den mlat. Nom.-Plur.-Formen vgl. Mlat. Wb. II,1216,66). legerun stadalon [itur in antiquam silvam,] stabula [alta ferarum, ders., A. VI,179] 2,710,9. leger lustra latibula ferarum 4,178,34. cubilia legar vnde lupinaria lustra dicimus [Randgl. zu: cum vitam in silvis inter deserta ferarum] lustra [domosque traho, ebda. III,647] 351,44 (vgl. Serv.). thu werthest gezieret uan thero spizzon thero hohen bergo ... an then ther sint leuwon legor ande pardon holer de cubilibus leonum . de montibus pardorum [Cant. 4,8] WA 62,4 (BCFK luog). 2) Beischlaf: legar [aufer a me ventris concupiscentias, et] concubitus [concupiscentiae ne apprehendant me, Eccli. 23,6] Gl 1,574,18. 3) das Liegen: ich habe gisundot in tragheite ... in uncitigi, in uirslaffini, in senftimo legere S 145,2 (BB = 1 WB). ik iuhu unrehtaro gisihtio ... unrehtaro stadlo, []unrehtaro gango, unrehtoro legaro 319,29 = Wa 17,3/4, ähnl. 324,23. taz stan ist tes stanten ... So ist ouh leger ligentes . unde sizzen sizzentes [vgl. de sessione quidem et de accubitu idem dici potest, Boeth., Comm. Cath.] Nk 425,29 [68,24]. 4) Lage, Stelle: legarvn [cernere erat ruptis conpagibus ordine nullo membra per incertos sparsa iacere] situs (Glosse: loca aspera) [Prud., P. Hipp. (XI) 132] Gl 2,438,25.
Komp. tiorlegar.