Eintrag · Köbler Got. Wörterbuch
in Präp., Präf.
in , Präp., Präf.
- nhd.
- in, an, auf, unter, zu, während (Konj.), bei, über, nach, gegen, um, für, bis zu, wegen, um willen, durch
- ne.
- in, into, unto, onto, at, within, when, while (Präp.), during, for, under, in virtue of, by, to, upon, until, on, because of, for the sake of, on account of, by means of, through, due
- ÜG.:
- gr. διά, ἐν, ἕνεκεν, εἰς, ἐπί, περί, ὑπέρ τούτου χάριν (= in þis), ὑπέρ τούτου χάριν (= in þizozei waihtais), οὗ χάριν (= in þizei), χάριν; ÜE.: lat. in, intra (CB Luk 3,8), ob, per, propter
- Q.:
- Bi (340-380), Kal (fünfzehnter Nov., neunzehnter Nov.), GotBon, Sk
- E.:
- germ. *en, Präp., in; idg. *en (1), *n̥, *h₁n, Präp., in, Pokorny 311, Lehmann I16
- R.:
- in andwairþja: nhd. vor
- ne.
- before the face of, in the presence of, facing
- ÜG.:
- gr. ἔμπροσθεν, ἔναντι, ἐνώπιον, κατενώπιον; ÜE.: lat. adversus, ante, coram, in conspectu; z. B. Mat 5,16 CA2; Joh 12,37 CA; Luk 10,21 CA; Mrk 9,2 CA; 1Th 2,19 B2; Neh 6,19 D
- R.:
- in ƕis: nhd. warum, weshalb
- ne.
- because of that, why
- ÜG.:
- gr. διατί; ÜE.: lat. quare; 2Kr 11,11 B
- R.:
- in ƕō sauþō: nhd. wie
- ne.
- to which tidings
- ÜG.:
- gr. τίνι λόγῳ; ÜE.: lat. qua ratione; 1Kr 15,2 A
- R.:
- in þis: nhd. deshalb
- ne.
- by reason of this, by this cause
- ÜG.:
- gr. τούτου χάριν; ÜE.: lat. huius rei gratia; Eph 3,14 A B
- R.:
- in þize ei: nhd. deshalb dass
- ne.
- because of the fact that
- ÜG.:
- gr. ἵνα; ÜE.: lat. huius rei gratia; Tit 1,5 B3; Neh 5,18 D2
- R.:
- in þizei: nhd. weshalb, weil
- ne.
- because
- ÜG.:
- gr. διὰ τό, δι’ ἥν αἰτίαν, διό, διότι, ἀνθ’ ὧν; ÜE.: lat. ob quam causam, eo quod, quia, propterea quod, propter quod; z. B. Rom 15,7 C; Luk 8,6 CA; Luk 8,7 CA; Php 2,26 A B
- R.:
- in þizōzei waihtais: nhd. weshalb
- ne.
- for the sake of, this thing which
- ÜG.:
- gr. διὰ τοῦτο, δι’ ἥν αἰτίαν; ÜE.: lat. huius rei gratia; Eph 3,1 B2; 2Tm 1,6 A2 B2; 2Tm 1,12 A2 B2; Tit 1,5 B3; Tit 1,13 A2
- R.:
- inuh þis: nhd. deshalb
- ne.
- therefore
- ÜG.:
- gr. διὰ τοῦτο, διό, ἕνεκεν τούτου; ÜE.: lat. ideo; z. B. Rom 13,6 A; Mrk 10,7 CA; 2Kr 2,8 A B; 1Th 5,12,B2
- R.:
- inuh þis nu: nhd. deshalb
- ne.
- therefore
- ÜG.:
- gr. τοιγαροῦν; ÜE.: lat. itaque; 1Th 4,7 B; B.: in Mat 5,15 CA; Mat 5,16 CA2; Mat 5,19 CA2; Mat 5,20 CA; Mat 5,22 CA; Mat 5,24 CA; Mat 5,25 CA2; Mat 5,28 CA; Mat 5,29 CA; Mat 5,30 CA; Mat 5,45 CA; Mat 5,48 CA; Mat 6,1 CA2; Mat 6,2 CA2; Mat 6,4 CA3; Mat 6,5 CA; Mat 6,6 CA4; Mat 6,7 CA; Mat 6,9 CA; Mat 6,10 CA; Mat 6,13 CA2; Mat 6,18 CA2; Mat 6,20 CA; Mat 6,23 CA; Mat 6,26 CA; Mat 6,29 CA; Mat 6,30 CA; Mat 7,13 CA; Mat 7,14 CA; Mat 7,15 CA; Mat 7,19 CA; Mat 7,21 CA2; Mat 7,22 CA; Mat 8,5 CA; Mat 8,6 CA; Mat 8,10 CA; Mat 8,11 CA; Mat 8,12 CA; Mat 8,13 CA; Mat 8,14 CA2; Mat 8,23 CA; Mat 8,24 CA; Mat 8,28 CA; Mat 8,31 CA; Mat 8,32 CA3; Mat 8,33 CA; Mat 9,1 CA2; Mat 9,3 CA; Mat 9,4 CA; Mat 9,6 CA; Mat 9,7 CA; Mat 9,10 CA; Mat 9,17 CA2; Mat 9,21 CA; Mat 9,23 CA; Mat 9,28 CA; Mat 9,31 CA; Mat 9,33 CA; Mat 9,34 CA; Mat 9,35 CA; Mat 9,36 CA; Mat 9,38 CA; Mat 10,23 CA; Mat 10,27 CA3; Mat 10,28 CA; Mat 10,32 CA3; Mat 10,33 CA3; Mat 10,39 CA; Mat 10,41 CA2; Mat 10,42 CA; Mat 11,2 CA; Mat 11,6 CA; Mat 11,8 CA; Mat 11,11 CA2; Mat 11,16 CA (ganz kursiv); Mat 11,20 CA; Mat 11,21 CA2 CA (ganz kursiv); Mat 11,22 CA; Mat 11,23 CA CA (ganz kursiv); Mat 11,24 CA; Mat 25,39 C; Mat 25,41 C; Mat 25,43 C; Mat 25,44 C; Mat 25,46 C2; Mat 26,71 CA C; Mat 27,5 CA; Mat 27,6 CA; Mat 27,18 CA; Mat 27,51 CA; Mat 27,53 CA; Mat 27,56 CA; Mat 27,60 CA; Joh 6,14 CA; Joh 6,15 CA; Joh 6,17 CA2; Joh 6,21 CA; Joh 6,22 CA; Joh 6,24 CA2; Joh 6,40 CA; Joh 6,44 CA; Joh 6,49 CA; Joh 6,51 CA2; Joh 6,53 CA; Joh 6,54 CA; Joh 6,56 CA2; Joh 6,57 CA2; Joh 6,58 CA; Joh 6,59 CA2; Joh 6,61 CA; Joh 7,1 CA2; Joh 7,3 CA; Joh 7,4 CA; Joh 7,8 CA2; Joh 7,9 CA; Joh 7,10 CA; Joh 7,11 CA; Joh 7,12 CA; Joh 7,13 CA; Joh 7,14 CA; Joh 7,18 CA; Joh 7,22 CA; Joh 7,23 CA2; Joh 7,28 CA; Joh 7,35 CA; Joh 7,37 CA; Joh 7,43 CA; Joh 7,50 CA; Joh 8,12 CA; Joh 8,17 CA; Joh 8,20 CA2; Joh 8,21 CA; Joh 8,24 CA2; Joh 8,26 CA; Joh 8,31 CA; Joh 8,35 CA; Joh 8,37 CA; Joh 8,44 CA2; Joh 9,5 CA; Joh 9,7 CA; Joh 9,11 CA; Joh 9,30 CA; Joh 9,34 CA; Joh 9,39 CA; Joh 10,1 CA; Joh 10,19 CA; Joh 10,22 CA; Joh 10,23 CA2; Joh 10,25 CA; Joh 10,32 CA; Joh 10,33 CA2; Joh 10,34 CA; Joh 10,36 CA; Joh 10,38 CA2; Joh 10,40 CA; Joh 11,4 CA; Joh 11,6 CA; Joh 11,7 CA; Joh 11,9 CA; Joh 11,10 CA2; Joh 11,15 CA; Joh 11,17 CA; Joh 11,20 CA; Joh 11,24 CA2; Joh 11,27 CA; Joh 11,30 CA2; Joh 11,31 CA; Joh 11,38 CA; Joh 11,42 CA; Joh 12,1 CA; Joh 12,5 CA; Joh 12,7 CA; Joh 12,9 CA; Joh 12,11 CA; Joh 12,12 CA; Joh 12,13 CA; Joh 12,20 CA; Joh 12,24 CA; Joh 12,25 CA2; Joh 12,27 CA; Joh 12,30 CA2; Joh 12,35 CA2; Joh 12,37 CA; Joh 12,46 CA2; Joh 12,48 CA; Joh 13,23 CA; Joh 13,27 CA; Joh 13,31 CA; Joh 13,32 CA2; Joh 14,2 CA; Joh 14,10 CA3; Joh 14,11 CA3; Joh 14,13 CA2; Joh 14,14 CA; Joh 14,17 CA; Joh 14,20 CA4; Joh 14,26 CA; Joh 14,30 CA; Joh 15,2 CA; Joh 15,3 CA; Joh 15,4 CA3; Joh 15,5 CA2; Joh 15,6 CA2; Joh 15,7 CA2; Joh 15,8 CA; Joh 15,9 CA; Joh 15,10 CA2; Joh 15,11 CA; Joh 15,16 CA; Joh 15,21 CA; Joh 15,24 CA; Joh 15,25 CA; Joh 16,13 CA; Joh 16,21 CA; Joh 16,23 CA2; Joh 16,24 CA; Joh 16,25 CA2; Joh 16,26 CA2; Joh 16,28 CA; Joh 16,33 CA2; Joh 17,10 CA; Joh 17,11 CA3; Joh 17,12 CA2; Joh 17,13 CA2; Joh 17,17 CA; Joh 17,18 CA2; Joh 17,19 CA; Joh 17,21 CA3; Joh 17,23 CA2; Joh 17,26 CA2; Joh 18,1 CA; Joh 18,11 CA; Joh 18,15 CA; Joh 18,20 CA2; Joh 18,26 CA; Joh 18,28 CA2; Joh 18,33 CA; Joh 18,37 CA; Joh 18,38 CA; Joh 18,39 CA; Joh 19,4 CA; Joh 19,6 CA; Joh 19,9 CA; Luk 1,1 CA; Luk 1,5 CA; Luk 1,6 CA2; Luk 1,9 CA2; Luk 1,8 CA; Luk 1,11 CA; Luk 1,14 CA; Luk 1,15 CA2; Luk 1,17 CA3; Luk 1,18 CA; Luk 1,19 CA; Luk 1,20 CA; Luk 1,21 CA; Luk 1,22 CA; Luk 1,25 CA2; Luk 1,26 CA2; Luk 1,27 CA; Luk 1,28 CA; Luk 1,31 CA; Luk 1,33 CA; Luk 1,36 CA; Luk 1,39 CA3; Luk 1,40 CA; Luk 1,41 CA; Luk 1,42 CA; Luk 1,44 CA3; Luk 1,50 CA; Luk 1,51 CA; Luk 1,59 CA; Luk 1,61 CA; Luk 1,65 CA; Luk 1,66 CA; Luk 1,69 CA; Luk 1,75 CA2; Luk 1,77 CA; Luk 1,78 CA; Luk 1,79 CA2; Luk 2,1 CA; Luk 2,3 CA; Luk 2,4 CA2; Luk 2,5 CA; Luk 2,7 CA2; Luk 2,8 CA; Luk 2,11 CA; Luk 2,12 CA; Luk 2,14 CA2; Luk 2,15 CA; Luk 2,16 CA; Luk 2,19 CA; Luk 2,20 CA; Luk 2,21 CA; Luk 2,22 CA; Luk 2,23 CA; Luk 2,24 CA; Luk 2,25 CA; Luk 2,27 CA2; Luk 2,29 CA; Luk 2,31 CA; Luk 2,34 CA; Luk 2,38 CA (ganz in eckigen Klammern); Luk 2,39 CA2; Luk 2,41 CA; Luk 2,42 CA; Luk 2,43 CA; Luk 2,44 CA3; Luk 2,45 CA; Luk 2,46 CA2; Luk 2,49 CA; Luk 2,51 CA2; Luk 3,1 CA; Luk 3,2 CA; Luk 3,4 CA2; Luk 3,8 CA; Luk 3,9 CA; Luk 3,15 CA; Luk 3,16 CA; Luk 3,17 CA2; Luk 3,20 CA; Luk 3,22 CA; Luk 4,1 CA2; Luk 4,2 CA; Luk 4,5 CA; Luk 4,7 CA; Luk 4,9 CA; Luk 4,14 CA2; Luk 4,15 CA; Luk 4,16 CA3; Luk 4,18 CA; Luk 4,19 CA; Luk 4,20 CA; Luk 4,21 CA; Luk 4,23 CA2; Luk 4,24 CA; Luk 4,25 CA2; Luk 4,26 CA; Luk 4,27 CA; Luk 4,28 CA; Luk 4,31 CA2; Luk 4,32 CA; Luk 4,33 CA; Luk 4,35 CA; Luk 4,38 CA; Luk 4,44 CA; Luk 5,3 CA; Luk 5,7 CA; Luk 5,9 CA; Luk 5,12 CA; Luk 5,17 CA; Luk 5,18 CA; Luk 5,19 CA2; Luk 5,22 CA; Luk 5,24 CA; Luk 5,25 CA2; Luk 5,29 CA; Luk 5,32 CA; Luk 5,35 CA; Luk 5,37 CA; Luk 5,38 CA; Luk 6,1 CA; Luk 6,2 CA; Luk 6,4 CA; Luk 6,6 CA2; Luk 6,7 CA; Luk 6,8 CA; Luk 6,12 CA3; Luk 6,22 CA; Luk 6,23 CA2; Luk 6,38 CA; Luk 6,39 CA; Luk 6,41 CA2; Luk 6,42 CA3; Luk 7,1 CA2; Luk 7,9 CA; Luk 7,11 CA2; Luk 7,16 CA; Luk 7,23 CA; Luk 7,24 CA; Luk 7,25 CA3; Luk 7,28 CA2; Luk 7,32 CA; Luk 7,36 CA; Luk 7,37 CA2; Luk 7,44 CA; Luk 7,47 CA; Luk 7,49 CA; Luk 7,50 CA; Luk 8,6 CA; Luk 8,7 CA; Luk 8,10 CA; Luk 8,13 CA; Luk 8,14 CA; Luk 8,15 CA2; Luk 8,17 CA; Luk 8,22 CA2; Luk 8,23 CA; Luk 8,26 CA; Luk 8,27 CA2; Luk 8,30 CA; Luk 8,31 CA; Luk 8,32 CA2; Luk 8,33 CA2; Luk 8,34 CA2; Luk 8,37 CA; Luk 8,41 CA; Luk 8,43 CA2; Luk 8,47 CA2; Luk 8,48 CA; Luk 8,51 CA; Luk 9,3 CA; Luk 9,4 CA; Luk 9,12 CA2; Luk 9,24 CA; Luk 9,26 CA; Luk 9,28 CA; Luk 9,31 CA2; Luk 9,34 CA2; Luk 9,34 GlA; Luk 9,36 CA; Luk 9,37 CA; Luk 9,43 CA (ganz in eckigen Klammern) 2; Luk 9,44 CA2; Luk 9,46 CA; Luk 9,48 CA; Luk 9,50 CA (ganz in eckigen Klammern); Luk 9,51 CA2; Luk 9,52 CA; Luk 9,56 CA; Luk 9,57 CA; Luk 9,61 CA; Luk 9,62 CA; Luk 10,1 CA; Luk 10,2 CA; Luk 10,3 CA; Luk 10,5 CA; Luk 10,7 CA; Luk 10,8 CA; Luk 10,9 CA; Luk 10,10 CA; Luk 10,12 CA; Luk 10,13 CA3; Luk 10,14 CA; Luk 10,17 CA; Luk 10,20 CA; GotBon 1r,2; GotBon 1r,17; GotBon 1r,23; GotBon 1v,2; GotBon 1v,5; GotBon 1v,16; GotBon 1v,18 (= Ps 62,7/Ps 61,8); GotBon 1v,25 (= Apg 10,32); GotBon 2r,10 (= Jes 14,12); GotBon 2r,12 (= Luk 10,18); GotBon 2r,13; GotBon 2r,14 (= Ps 101,7/Ps 100,7); GotBon 2r,15; GotBon 2r,18 (= Ps 14,1/Ps 13,1); GotBon 2r,20 (= Spr 8,36); GotBon 2r,24; GotBon 2r,24; GotBon 2v,7 (= Mat 1,23); GotBon 2v,14 (= Ps 33,15/Ps 32,15); GotBon 2v,16 (= Mat. 7,15); GotBon 2v,21 (= Ex 8,32); GotBon 2v,25
- L.:
- Krause, Handbuch des Gotischen 198, 199,2c, Krause, Handbuch des Gotischen 200,1, Finazzi/Tornaghi, Gothica Bononiensia 121, 122, 123, 125, 126, 127, 131, 135