Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)
- Anchors
- 6 in 6 Wb.
- Sprachstufen
- 2 von 16
- Verweise rein
- 227
- Verweise raus
- 139
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
8.–11. Jh.
Althochdeutschknehtst. m.
Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege
kneht st. m. , mhd. kneht, nhd. knecht; as. kneht ( vgl. Gallée, Vorstud. S. 178. 466, s. u. ), mnd. knecht, mnl. cnecht…
-
1050–1350
MittelhochdeutschKNËHTstm.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +2 Parallelbelege
KNËHT stm. knecht. ahd. chneht Graff 4,576. gneht Judith 120,15. knabe, knappe, kneht sind synonym. vgl. knabe. 1. knabe…
Verweisungsnetz
347 Knoten, 357 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit kneht
244 Bildungen · 48 Erstglied · 193 Zweitglied · 3 Ableitungen
kneht‑ als Erstglied (30 von 48)
knehtbette
KöblerMhd
knehtbette , st. N. nhd. „Knechtbett“ Q.: Rcsp (1465) E.: s. kneht, bette (1) W.: nhd. DW- L.: LexerN 3, 276 (knehtbette)
knëhtbrôt
Lexer
knëht-brôt stn. brot fürs gesinde Gr.w. 1, 356. Mone z. 11,225.
knëhtchîn
Lexer
knëhtchîn stn. md. dem. zu knëht, knäblein Ludw. 53,1. Germ. 9,177. meidichen und knechtchen Stolle bei Hpt. 8,309 ;
knehtchīn
KöblerMhd
knehtchīn , mmd., st. N. nhd. „Knechtchen“, Knäblein, männliches Kind Hw.: vgl. mnl. cnechtkijn, mnd. knechtken Q.: Köditz (1315/1323) E.: s…
knehtel
KöblerMhd
knehtel , st. N. nhd. „Knechtlein“, Knäblein, junger Knabe, kleiner geringer Diener, Knecht Hw.: s. knehtelīn Q.: HvNst, BDan (FB (knehtel),…
knehtelach
KöblerMhd
knehtelach , st. N. Vw.: s. knehtelech
knëhtelech
Lexer
knëhtelech stn. dem. u. coll. zu knëht. den diernlech unde den knehtelech Berth. 83, 24 ;
knëhtelîn
Lexer
knëhtelîn stn. BMZ dem. zu knëht, knäblein Berth. Ls. Wolk. 70. 2,15. Jer. 26 d . Evang. L. 2,23. knehtel Gest. R. Pass. Helmbr. 1927. Apoll…
knehtelīn
KöblerMhd
knehtelīn , st. N. nhd. Knäblein, junger Knabe, kleiner geringer Diener, Knechtlein, Knecht, Hausknecht ÜG.: lat. servulus PsM, vernula Gl H…
knëhten
Lexer
knëhten swv. BMZ refl. den knecht spielen Frl. ; sich mit einem knechte versehen: mit dem heubtman redden, als er nit mee dan ein knecht hab…
knehtespfrüende
KöblerMhd
knehtespfrüende , st. F. nhd. „Knechtspfründe“, Untergebenen zustehender Unterhalt? Q.: DRW (1317) E.: s. kneht, pfrüende W.: nhd. DW- L.: M…
knehtgibor
AWB
knehtgibor st. n. ; vgl. ae. cnihtgebeorþor n. Verschrieben: tnet-ge-bor: nom. sg. Gl 2,566,71 ( Köln LXXXI, Gl. 10. oder 11. Jh.; l. cnet-;…
knëhtheit
Lexer
knëht-heit stf. ib. tapferkeit Rul. Kchr. 4624 var.
knehtholde
KöblerMhd
knehtholde , sw. M. nhd. „Knechtholde“, Holde eines Knechts Q.: Urk (um 1400) E.: s. kneht, holde, W.: nhd. DW- L.: DRW
knëhthûs
FindeB
* knëhthûs stn. Haus für Knechte Seuse
knehthūs
KöblerMhd
knehthūs , st. N. nhd. „Knechthaus“, Herberge für Knechte, Unterkunft für Dienende Q.: Seuse (1330-1360) (FB knehthūs) E.: s. kneht, hūs W.:…
knehtilîn
AWB
knehtilîn st. n. , mhd. knehtelîn, nhd. ( älter ) knechtlein. — Graff IV,580. chnehtelin: nom. sg. Gl 3,428,6 ( Wien 804, 12. Jh. ). ( Haus-…
knëhtkint
Lexer
knëht-kint stn. BMZ knappe, page Helbl.
kneht kiperandi
AWB
kneht kiperandi Gl 1,233,26/27 ( K ) ist wohl kein Komp., s. kneht 1 a u. giberan, Nachtrag; anders s. v. giberan , Ahd. Wb. 1,894 u. -gi-be…
knëhtlëben
FindeB
* knëhtlëben stn. Erz.iii
knëhtlich
Lexer
knëht-lich adj. knechtisch. nâch knechtlîcher art Pass. 234,44. knechtlîche diet, knechte ib. K. 392,17. chnechtleich voricht ( furcht ) Adr…
knëhtlîche
Lexer
knëht-lîche , knëht-lîchen adv. BMZ auf tapfere weise Diem. Lit. k. er sich werte En. 193,7 ;
knëhtlîcheit
Lexer
knëht-lîcheit stf. ib. knechtschaft, knechtisches wesen Myst. (2. 482,2. 7).
knëhtlîchen
BMZ
knëhtlîche , knëhtlîchen adv. ritterhaft, tapfer. du hâst sô chnehtlîchen getân Judith 178,23. knehtlîche vehten ritterhaft, tapfer litan. 2…
knëhtlichkeit
BMZ
knëhtlichkeit stf. dienstbarkeit. myst. 55,8.
knehtlîcho
EWA
knehtgiborAWB n. a-St., Gl. 2,566,71 (10./ 11. Jh., mfrk.): ‚Geburt eines Jungen oder Kindes; puerperium‘ (vgl. ae. cnihtgebeor- þor n. ‚Kin…
knehtlîh
AWB
knehtlîh adj. , mhd. knehtlich, nhd. ( älter ) knechtlich; mnd. knechtlĩk; ae. cnihtlíc. — Graff IV,580. chneht-lihemo: dat. sg. m. n. Gl 1,…
knehtlîhho
AWB
knehtlîhho adv. , mhd. knehtlîche. — Graff IV,580. chneht-liho: Gl 1,704,32 ( M, 2 Hss. ); chneth-: 2,471,49 ( 2 Hss.; -&-). tapfer, krieger…
knëhtlôn
LexerN
knëht-lôn stm. dienstlohn eines knechtes Basl. rechtsqu. 1,34 ( 1364 ).
knehtlēhen
KöblerMhd
knehtlēhen , st. N. nhd. Knechtlehen, nur in männlicher Erbfolge vererbbares Lehen Q.: Urk (1412) E.: s. kneht, lēhen (1) W.: nhd. DW- L.: D…
‑kneht als Zweitglied (30 von 193)
*werckneht
KöblerMhd
*werckneht , st. M. nhd. „Werkknecht“ Vw.: s. ant- Hw.: vgl. mnd. werkknecht E.: s. werc, kneht W.: nhd. (ält.) Werkknecht, M., Werkknecht, …
*werkkneht
KöblerMhd
*werkkneht , st. M. nhd. „Werkknecht“ Vw.: s. hant- Hw.: vgl. mnd. werkknecht E.: s. werc, kneht W.: nhd. (ält.) Werkknecht, M., „Werkknecht…
ackerknëht
Lexer
acker-knëht stm. Krone 19603. Hpt. 7. 338, 19.
antwerckneht
KöblerMhd
antwerckneht , st. M. nhd. „Handwerksknecht“, Handwerksgeselle Hw.: s. hantwerkkneht E.: s. antwerc, kneht W.: s. nhd. Handwerksknecht, st. …
antwürkerkneht
KöblerMhd
antwürkerkneht , st. M. Vw.: s. antwürkærekneht
antwürkærekneht
KöblerMhd
antwürkærekneht , st. M. nhd. „Handwerkerknecht“, Handwerksgeselle Q.: StRMeran (14. Jh.) E.: s. antwürkære*, kneht W.: s. nhd. Handwerkskne…
armknëht
Lexer
arm-knëht stm. leibeigener Mz. 1,527 s. 444. 445 ; vgl. armman.
arzātkneht
KöblerMhd
arzātkneht , st. M. nhd. Arzthelfer E.: s. arzāt, kneht W.: nhd. DW2- L.: Hennig (arzetkneht)
badekneht
Lexer
bade-kneht stm. badediener Wildon. 23,190. Mgb. 106,3. Beh. 6,28. Tuch. 149 anm.
beckenkneht
KöblerMhd
beckenkneht , st. M. nhd. Bäckergehilfe, Bäckerknecht Q.: Chr, StRAugsb (1276), Urk E.: s. becke (4), kneht W.: nhd. Bäckenknecht, Beckenkne…
beckerkneht
KöblerMhd
beckerkneht , st. M. Vw.: s. beckærekneht*
beckærekneht
KöblerMhd
beckærekneht , st. M. nhd. Bäckerknecht Hw.: vgl. mnd. beckæreknecht* Q.: DW2 (1235), Urk E.: s. beckære, kneht W.: nhd. Bäckerknecht, M., B…
berckneht
KöblerMhd
berckneht , st. M. nhd. „Bergknecht“, Bergknappe Hw.: vgl. mnd. berchknecht Q.: LexerN (1439), Urk E.: s. berc, kneht W.: nhd. Bergknecht, M…
betteknëht
Lexer
bette-knëht stm. cubicularius Voc. Schr. 618 ; vgl. bettekamerære.
briukneht
KöblerMhd
briukneht , st. M. nhd. Brauknecht Q.: DW2 (15. Jh.) E.: s. briuwen, kneht W.: nhd. Brauknecht, M., Brauknecht, DW 2, 323, DW2 5, 696 L.: Le…
brōtkneht
KöblerMhd
brōtkneht , st. M. nhd. „Brotknecht“, Diener, Knecht Hw.: vgl. mnl. brodecnecht, brootcnecht E.: s. brōt, kneht W.: nhd. DW- L.: Lexer 26c (…
burgerkneht
Lexer
burger-kneht stm. knecht eines bürgers Meran. 18.
burgærekneht
KöblerMhd
burgærekneht , st. M. nhd. „Bürgerknecht“, Knecht eines Bürgers Hw.: vgl. mnd. börgæreknecht* Q.: StRMeran (14. Jh.) E.: s. burgære, kneht W…
būkneht
KöblerMhd
būkneht , st. M. nhd. „Bauknecht“, Ackerknecht, Knecht in der Landwirtschaft Hw.: vgl. mnd. būwknecht Q.: Teichn (FB būkneht), Chr, Helbl (1…
būrenkneht
KöblerMhd
būrenkneht , M. nhd. Bauernknecht, zum Kriegsdienst eingezogener Bauer Q.: Teichn (1350-1365) E.: s. būr, kneht W.: nhd. Bauernknecht, M., B…
dachknëht
Lexer
dach-knëht stm. knecht des dachdeckers Tuch. 53,13 ff.
deckerkneht
KöblerMhd
deckerkneht , st. M. Vw.: s. deckærekneht*
deckærekneht
KöblerMhd
deckærekneht , st. M. nhd. Deckerknecht Q.: DW2 (1376/1445) E.: s. deckære, kneht W.: nhd. (ält.) Deckerknecht, M., Deckerknecht, DW2, 6 500…
dienestknëht
Lexer
dienest-knëht stm. BMZ knecht Hätzl. LXXVII, 109. Kell. erz. 258,34. Mone z. 8, 33. Gr.w. 1,38. minister Dfg. 362 a .
dienstknëht
BMZ
dienstknëht stm. serviens Diefenb. gl. 1.
dorfknëht
Lexer
dorf-knëht stm. bauernbursche Ls. 3. 411,439 ; dorfbüttel, flurschütze Fasn. 589,21.
drabeknëht
Lexer
drabe-knëht stm. morden, stürmen, triuwe brechen sint des zornes drabeknehte Renn. 14110.
edelknëht
Lexer
edel-knëht stm. BMZ edelknabe, diener aus einem edeln geschlechte, der ritter werden kann. mich mache ein edelkneht ê zeinem wîbe. ein edelk…
eigenknëht
Lexer
eigen-knëht stm. BMZ leibeigener knecht Gl. Wg. 7865. Halt. 284. ( in den Ra. 312 wird Greg. 1143 citiert, gemeintistwol 1186).
ensametkneht
KöblerMhd
ensametkneht , st. M. nhd. Mitknecht Q.: DRW (2. Hälfte 14. Jh.) E.: s. ensament, kneht W.: nhd. DW- L.: DRW
Ableitungen von kneht (3 von 3)
beknëhte
BMZ
beknëhte swv. versehe mit einem knechte. swelch herre sich betragen wil des rehten, der mag sich leider kûme nu beknehten MS. 2,138. a.
beknëhten
Lexer
be-knëhten swv. BMZ mit einem knechte versehen Ms.
knëhte
BMZ
knëhte swv. mache zum knechte. swâ sich der herre knehtet, dâ hêrt sich der kneht Frl. 67,1.