Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
tor st. N.
tor , st. N.
- nhd.
- Tor (N.), Tür, Türe, Öffnung, Stadttor, Burgtor, Fallgatter
- ÜG.:
- lat. fenestra PsM, fores Gl, ianua Gl, porta Gl
- Vw.:
- s. brücken-, bruck-, burc-, bürge-, dinchof-, ezzisch-, helle-, herzen-, himel-, hove-, hūs-, kerkel-, kirch-, klōster-, klūsen-, palas-, rihtære-*, schoz-, sigel-, sige-, slege-, stadel-, stat-, valle-, velle-, vorder-, vrōn-, vüre-*
- Hw.:
- s. tōre; vgl. mnd. dōr (1); vgl. mnd. tōr
- Q.:
- PsM, RWh, RWchr, ErzIII, Enik, HTrist, GTroj, Kreuzf, HvBurg, HvNst, Ot, WernhMl (FB tor), AHeinr, BdN, Bit, Dietr, En, Er, Eracl, ErnstD, Flore, Frl, Gauriel, Georg, Gl, GrAlex, Greg, GrRud, GvN, Had, Heimesf, Helbl, Herb, HMBvT, Hochz, Iw, JTit, Konr, Krone, Kudr, KvL, KvWGS, KvWLd, KvWPant, KvWPart, KvWSilv, KvWTroj, KvWTurn, Lanc, Litan, MinnerI, Mügeln, Narr, Neidh, NibA, NibB, NibC, Niemand, OrtnAW, Parz, PleierGar, PleierMel, PleierTand, PrOberalt, Rab, ReinFu, Ren, Ring, RosengD, Roth, RvEBarl, RvEGer, Spec (um 1150), St, StRAugsb, StrBsp, StrDan, StRFreiberg, StRMeran, StRMünch, Suchenw, Trist, TristMönch, Tund, Urk, UvEtzAlex, UvEtzAlexAnh, UvEtzWh, UvL, UvLFrd, UvTürhTr, UvZLanz, Virg, Walberan, Walth, Wh, Wig, Wigam, WolfdA, WolfdD, Wunderer, WüP, WvE
- E.:
- ahd. tor* 3, st. N. (a), Tor (N.); germ. *dura-, *duram, st. N. (a), *dur-, F., Tür, Tor (N.); idg. *dʰu̯ē̆r-, *dʰur-, Sb., Tür, Tor (N.), Pokorny 278
- W.:
- nhd. Tor, N., Tor (N.), DW 21, 393 (Thor)
- R.:
- des magens tor: nhd. „Magentor“, Speiseröhre
- L.:
- Lexer 228a (tor), Hennig (tor), WMU (tor 49 [1260] 145 Bel.), LexerHW 2, 1463 (tor), Benecke/Müller/Zarncke III, 49a (tor), MWB (tor), DRW