Eintrag · Nachträge (Lexer)
- Anchors
- 10 in 6 Wb.
- Sprachstufen
- 2 von 16
- Verweise rein
- 222
- Verweise raus
- 100
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
8.–11. Jh.
Althochdeutschtuonanom. V.
Köbler Ahd. Wörterbuch
tuon , anom. V. nhd. tun, machen, wirken, schaffen, handeln, arbeiten, bewirken, verschaffen, führen, ausführen, vollbri…
-
1050–1350
MittelhochdeutschTUONv. anom.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +8 Parallelbelege
TUON v. anom. thue, mache, verfahre. ahd. tuom ; nach einigen zu sanskr. dhâ lat. ponere, gr. τίθημι, nach andern zu dâ,…
Verweisungsnetz
260 Knoten, 304 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit tuon
141 Bildungen · 9 Erstglied · 127 Zweitglied · 5 Ableitungen
tuon‑ als Erstglied (9 von 9)
Tuonawe
KöblerMhd
Tuonawe , st. F.=FlN Vw.: s. Tuonouwe
tuonder
Lexer
tuonder s. doner.
tuonen
Lexer
tuonen s. tuon.
tuonge
KöblerMhd
tuonge , st. F. Vw.: s. tuounge
tuongen
KöblerMhd
tuongen , sw. V. Vw.: s. tungen (1)
tuonihtbaz
KöblerMhd
tuonihtbaz , M. nhd. Tunichtgut E.: s. tuon, niht, baz W.: nhd. DW- L.: Lexer 455a (tuonihtbaz)
Tuonouwa
KöblerAhd
Tuonouwa , st. F. (ō)?, sw. F. (n)?=ON nhd. Donau ne. Danube ÜG.: lat. Danubius Gl, fluvius Germaniae Gl, Hister Gl Q.: Gl (10. Jh.) I.: Lw.…
Tuonouwe
BMZ
Tuonouwe stf. die Donau. dar zuo der Tuonouwe ir duʒ MS. 2,66. b. vgl. MS. H. 2,92. b. 94. a.
Tuonowe
Lexer
Tuonouwe , Tuonowe , Tuonawe n. pr. BMZ Donau Ms. Nib. 1228,3. 1235,4. 1260,3. Ernst 1478. Bit. 841. 1741. 3179. 427 etc. Helbl. 7,255. Ga. …
‑tuon als Zweitglied (30 von 127)
*gagantuon?
KöblerAhd
*gagantuon? , anom. V. Vw.: s. in-
*irtuon?
KöblerAhd
*irtuon? , anom. V. Vw.: s. z-
abatuon
KöblerAhd
abatuon , anom. V. nhd. entfernen, ablegen, abstreifen ne. remove ÜG.: lat. (abluere) Gl Q.: Gl (2. Viertel 9. Jh.) I.: Lüt. lat. abluere? E…
abe tuon
MWB
abe tuon V. 1 mit Akk.-Obj. (und Dat.-Obj.) 1.1 ‘etw. (von einer Stelle) wegnehmen, wegtun; etw. (von etw.) abmachen, loslösen’ 1.1.1 ohne D…
abe getuon
FindeB
abe getuon an.v. s.u. abe tuon RAlex.
abe tuon
Lexer
abe tuon BMZ wegschaffen; sich eines ding., es aufgeben, entsagen;
abezertuon
KöblerMhd
abezertuon , anom. V. nhd. „abzertun“ Q.: Nbu (1360-1396) E.: s. abe, zer, tuon W.: nhd. DW- L.: MHDBDB (abzetuon)
abtuon
KöblerMhd
abtuon , anom. V. Vw.: s. abetuon
abzetuon
KöblerMhd
abzetuon , anom. V. Vw.: s. abezertuon*
anagituon
AWB
anagituon s. ana-gi- tuon def. v.
anatuon
AWB
anatuon s. ana- tuon def. v.
ane tuon
MWB
ane tuon V. 1 refl. ‘sich anziehen’ 2 tr. ‘etw. antun’ 2.1 in Bezug auf Kleidung, Rüstung, Waffen 2.1.1 ‘etw. anziehen, anlegen’ 2.1.2 ‘jmdm…
ane getuon
Lexer
ane getuon BMZ s. v. a. an tuon ;
ane tuon
Lexer
ane tuon BMZ anlegen, refl. sich ankleiden;
angetuon
KöblerMhd
angetuon , anom. V. Vw.: s. anegetuon
bekant tuon
FindeB
bekant tuon an.v. Brun
betuon
Lexer
be-tuon an. vb. BMZ beschliessen, einschliessen Diem. Krol. die ros in einen marstal betuon L.Alex. 302. ein vaʒ betuon Pf. arzb. 1,31 ; eup…
bî tuon
Lexer
bî tuon BMZ hinzuthun, verschaffen Ms. Frl. ,
bî tuon
MWB
bî tuon V. 1 ‘jmdn. (einen Boten) zu jmdm. schicken’ 2 ‘jmdm. etw. verschaffen’ oder ‘jmdm. etw. verleiden’ 1 ‘jmdn. (einen Boten) zu jmd…
bītuon
KöblerMhd
bītuon , anom. V. nhd. „beitun“, verschaffen, hinzutun, schicken Hw.: vgl. mnd. bīdōn, bidôn Q.: Frl, Had, Hartm (um 1180-um 1210), Te, Urk …
dananatuon
KöblerAhd
dananatuon , anom. V. nhd. forttun, ablegen ne. remove, take off Q.: O (863-871) E.: s. danana, tuon
danatuon
KöblerAhd
danatuon , anom. V. nhd. forttun, entfernen, ablegen, wegschaffen, eintragen, zusetzen ne. remove, take off, clear away, add, put into ÜG.: …
dannen tuon
FindeB
dannen tuon an.v. RAlex.
daratuon
KöblerAhd
daratuon , anom. V. nhd. dartun, offenbaren, zeigen ne. reveal Q.: O (863-871) E.: s. dara, tuon W.: mhd. dartuon, anom. V., „dartun“ nhd. (…
dar tuon
FindeB
dar tuon an.v. HBir
darzuo tuon
FindeB
darzuo tuon an.v. Ot. Tauler
duruhtuon
KöblerAhd
duruhtuon , anom. V. nhd. vollenden, verwirklichen, durchführen, handeln, zustande bringen ne. carry out ÜG.: lat. (nancisci) WH, (pactum) (…
dāwidertuon
KöblerMhd
dāwidertuon , anom. V. nhd. widertun, zuwiderhandeln Q.: Ot (FB dāwider tuon), Urk (1287), WeistÖ E.: s. dāwider, tuon W.: nhd. (ält.) dawid…
enein tuon
MWB
enein tuon V. ‘beiseite schaffen’ (?): sú kament zuͦ dem grabe hin, / dar uffe lag ain grosser stain: / den hies Ihesus tuͦn enain / und das…
enein tuon
FindeB
enein tuon an.v. s.u. ein WernhMl.
Ableitungen von tuon (5 von 5)
betuon
Lexer
be-tuon an. vb. BMZ beschliessen, einschliessen Diem. Krol. die ros in einen marstal betuon L.Alex. 302. ein vaʒ betuon Pf. arzb. 1,31 ; eup…
enttuon
Lexer
ent-tuon s. entuon.
getuon
Lexer
ge-tuon an. v. BMZ s. v. a. tuon allgem. mit an, ûf, zuo.
vertuon
Lexer
ver-tuon an. v. BMZ vertun, aufbrauchen, verzehren, abs. virtûnde lûderêre Schb. 339,2. 5. 10. 344,2. 15, tr. Walth. Mai , Barl. Pass. ( H. …
zertuon
Lexer
zer-tuon an. v. BMZ auseinander tun, ausbreiten Troj. (19957). Mart. ( si hât ze got ir hende zertân 8,89). Ls. Suso. wie du dîn arme hâst z…