Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
dar Adv.
dar , Adv.
- nhd.
- da, dort, dabei, wann, wo, als, wenn, dorthin, her, herbei, hin, darauf, daran, nun
- ÜG.:
- lat. dehinc PsM, desuper PsM, hoc PsM, ideo per PsM, idirco PsM, illuc BrTr, PsM, inde PsM, quapropter PsM, quo PsM
- Vw.:
- s. al-
- Hw.:
- s. darüber, dārumbe; vgl. mnl. daer, mnd. dār (1)
- Q.:
- Will (1060-1065), Anno, LAlex, Eilh, PsM, LBarl, RWchr, Brun, HTrist, Parad, STheol (FB dār), Eilh, TrSilv, Heimesf, RWchr, StrAmis, HlReg, HTrist, HBir, HvNst, Ot, EckhI, EckhII, EckhIII, EckhV (FB dā), Mar, Lucid, Lilie (FB der), TrSilv (FB dir), Ksk (FB tha), Ack, AHeinr, ÄJud, Albert, Albrant, Alex, AlexiusC, Alph, AntichrL, ÄPhys, Apk, Apk, AristPhyll, AvaLJ, AvR, BAdelh, BdN, Bergmann, Berng, Berth, BgfvRiet, Bihteb, Bit, Boppe, BrTr, BrvH, Buch, Buhlschaft, BvH, BvL, CLV, Craun, Dietr, Diocl, DSp, DuM, Dürner, EbnerChrist, Eheb, Elmend, En, En, Er, ErnstB, ErnstD, ErzIII, EvS, Fenis, Flore, Flore, FriedbChrist, Frl, FvL, FvSonnenburg, Gauriel, Gen (1060-1080), Georg, Glaub, Gliers, Go, Goldem, Gottfr, GrAlex, Greg, GrRud, GTroj, Gund, GvN, Had, HagenChr, Hartm, HartmKlage, Hätzl, Hawart, Hawich, Heidin, HeimesfHinv, Helmbr, Her, Herb, Hetzb, Himmel, HimmlJer, HMBvT, HNI, Hochz, HvF, HvM, HvP, HvR, HvRaute, HvS, HvSt, HvStr, HvSw, HvT, HvW, Ipocr, Iw, JJud, JMeissn, JPhys, JSigen, JTit, Jüngl, JvR, Kchr, KgvOdenw, KochEvL, Konr, Krone, Kudr, KvA, KvH, KvL, KvLupp, KvT, KvW, KvWAlex, KvWEngelh, KvWGS, KvWHvK, KvWLd, KvWPant, KvWPart, KvWSchwanr, KvWSilv, KvWTroj, KvWTurn, KvWWelt, Kzl, LambGeb, Lanc, Lannz, Lanc, Laurin, LobGesMar, LobSal, Loheng, LvS, Mai, Mant, Mar, MarldA, MarldM, Marner, Martina, Mechth, Meissner, MemMori, Minneb, MinnerI, MinnerII, MNat, Mor, Mügeln, Mühlh, MüOsw, MvH, MvHeilFr, MvHeilGr, Namenlos, Narr, Nbu, Neidh, NibA, NibB, NibC, Niemand, OrtnAW, OvB, OvW, Parz, Pelzb, Pf, PleierGar, PleierMel, PleierTand, PrLeys, PrLpz, PrMd, PrOberalt, PrStPaul, PrüllK, PrüllS, PrWack, PsWindb, Rab, Rädlein, RAlex, RdSchr, Reinfr, ReinFu, Reinm, Ren, RhMl, Ring, Rol, RosengA, RosengD, Roth, RSp, Rub, Rumelant, RvB, RvEBarl, RvEGer, RvR, Sachs, SAlex, SalMor, Scharfenb, Scharfenb, Schlegel, SchneekindA, SchneekindB, Seuse, SEzzo, SiebenZ, Sigen, Spec, Sperv, St, Stam, Stauf, STheol, StrBsp, StrDan, StrFra, StrKarl, SüklU, SüklV, Suon, SuTheol, SvL, Ta, Tannh, TannhBu, TannhHofz, Te, Tit, Tr, Trist, TristMönch, Trudp, Tu, Tund, TürlWh, Urk, UvB, UvEtzAlex, UvEtzAlexAnh, UvEtzWh, UvG, UvL, UvLFrb, UvLFrd, UvM, UvS, UvTürhTr, UvW, UvZLanz, Vateruns, Veld, VEzzo, Virg, VMos, VRechte, Wahrh, Walberan, WälGa, Walth, We, Wenzl, Wh, Wi, Wig, Wigam, WildM, WolfdA, WolfdB, WolfdD, Wunderer, WüP, WvB, WvBreis, WvE, WvG, WvH, WvHeinz, WvK, WvKünz, WvM, Zwickauer
- E.:
- s. ahd. dāre 2?, dare, Adv., dort; ahd. dār 1518, dar, dā, Adv., da, dort, dann, hier, wo, als; germ. *þar, *þer-, Adv., dort, da; idg. *tor, *tēr, Adv., dort, Pokorny 1087; s. idg. *to- (1), *tā-, *ti̯o-, Pron., der, die, Pokorny 1086
- W.:
- nhd. da, Adv., da, dort, DW 2, 646
- W.:
- nhd. dar, Adv., hin, dahin, dar, DW 2, 750, vgl. DW2 6, 1 (da)
- R.:
- hinnen dar: nhd. von da an, in Zukunft
- R.:
- dar vüre: nhd. „darfür“, davor, hervor, voraus, dagegen, statt dessen
- R.:
- dā nāhe, dā nā, Adv.: danach, weiter
- Q.:
- Urk (1266)
- R.:
- dā bobene, Adv.: oberhalb, darüber hinaus
- L.:
- Lexer 30a (dār), Hennig (dar), Hennig (da), WMU (dā 278 [1276] 5500 Bel.), WMU (hinnen dar 680 [1284] 3 Bel.), MWB 1, 1201 (dār), LexerHW 1, 410 (dâr), 1, 439 (dir), Benecke/Müller/Zarncke I, 303b (dâr), LexerN 3, 118 (dâr)