lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

bluot

ahd. bis mhd. · 9 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MWB
Anchors
25 in 9 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
297
Verweise raus
103

Eintrag · Mittelhochdeutsches Wb. (MWB)

bluot stMF.

Bd. MWB 1 904, Sp. 10
bluot stMF. 1 ‘das Blühen, Zeit der Blüte’
2 ‘die Blüte’ , eine einzelne wie auch die Gesamtheit der Blüten eines Baums, Strauchs usw.
   1 ‘das Blühen, Zeit der Blüte’ únser uuîngârto íst in blûode Will 45,3; ob diu nahtegal iht singen kunne / gein des wunneclîchen meien bluot? jâ, si singet aber mê, / sît zergangen ist der snê KLD:GvN 2: 1,4; diu heide in liehter varwe lît / von des meien blüete KvWLd 7,6    2 ‘die Blüte’, eine einzelne wie auch die Gesamtheit der Blüten eines Baums, Strauchs usw.: dîe uuîngarton blûoient unte dîu blûod máhchet sûozen stánk Will 42,1; die baume zierent sich mit dem laube, mit dem bluͤde PrOberalt 82,17; bluomen, gras, loup unde bluot / und swaz dem ougen sanfte tuot Tr 551. man brach [...] von dem boume einen bluot Wig 4743. swem in bluomen under blüete / lieplich nâhe ein umbevanc / hiure kündet wîbes güete KLD:Kzl 5: 2,7; manger hande bluot / aber nû der meie hât SM:HvS 5: 1,1; diu heidiu lît / in bernder blüete wol bedacht. / mit grüenem loube stêt der walt / bekleidet wol SM:Tu 6: 1,8; der paum hât pleter sam ain lorpaum und hât plüet sam die rôsen BdN 328,7; jst das in dem erstin iare bluyt der czwik, di blut sal man ab brechin Pelzb 121,8. übertr.: grunt ueste der cristinheit, / houbet unser arbeit, / bluͦet des heiligin gloube Rol 1256; dô er mit vröuden blüen began, / dô viel der sorgen rîfe in an, / der maneger jugent schaden tuot, / und darte im sîner vröuden bluot Tr 2082; bernder miltekeite blüete kargen herren gar bevilt KvWLd 32,249

MWB 1 904,10; Bearbeiter: Plate

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    bluotst. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +8 Parallelbelege

    bluot st. m. , mhd. bluot; mnd. blôt, mnl. bloet. bluothe: dat. sg. W A 45,3. 107,4. 126,4. Durch den Artikel ist bl. al…

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    bluotstm.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +15 Parallelbelege

    bluot stm. blüte, in beiden bedeutungen des wortes, das blühen sowohl als die einzelne blüte eines baumes. — der alte bi…

Verweisungsnetz

318 Knoten, 350 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 15 Hub 2 Wurzel 2 Kompositum 291 Sackgasse 8

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit bluot

283 Bildungen · 198 Erstglied · 77 Zweitglied · 8 Ableitungen

bluot‑ als Erstglied (30 von 198)

bluotâdra

AWB

bluot·adra

bluotâdra st. sw. f. , mhd. bluotâder, nhd. blutader ; mnd. blôtâdere, mnl. bloetader. — Graff I, 157. plot-adra: nom. pl. Gl 3,4,1 ( Voc. )…

bluotag

AWB

bluo·tag

bluotag , -îg adj. , mhd. bluotec, nhd. blutig; as. blôdag, mnd. bldich, mnl. blo(e)dich; afries. blodich , -ech; ae. blódig; an. blóðugr. …

bluotagôn

AWB

bluot·agon

bluotagôn , -îgôn sw. v. ; afries. blodga; ae. blód(e)gian; an. blóðga. — Graff III, 253. pluot-eg-ota: 3. sg. prt. Nb 108,20 [119,7]; bluot…

bluotagōn

KöblerAhd

bluotagōn , sw. V. (2) nhd. blutig machen, blutig färben, mit Blut bespritzen, mit Blut beflecken, mit Blut besudeln ne. make bloody ÜG.: la…

bluotarm

Lexer

bluot·arm

bluot-arm adj. BMZ sehr arm, arm bis aufs blut Rozm. vgl. Zimr. chr. 1. 460,28.

bluotban

Lexer

bluot·ban

bluot-ban stm. BMZ gerichtsbarkeit über leben und tod Halt.

bluotec

Lexer

bluotec adj. BMZ md. blûtec blutig Nib. Apoll. 11482. Karlm. 205,31. Albr. 14,224. Pass. 171,79. 286,89. der bluotige regen Bit. 11046. der …

bluotecvar

Lexer

bluotec·var

bluotec-var adj. BMZ von blut gefärbt Frl. Pass. K. 172,74 ; s. bluotvar.

bluotekirl

Lexer

bluote-kirl stm. BMZ opferpriester Livl. s. bluoten 2.

bluoten

Lexer

bluo·ten

bluoten swv. BMZ prät. bluote bluten Hartm. Nib. Ms. bei Lieht. einmal blüeten (bluoten 307,13). sich ze tôde bl. Beliand 1556. sîn herze im…

bluotendic

KöblerMhd

bluoten·dic

bluotendic , Adj. nhd. blutend Q.: Urk (1275) E.: s. bluoten (2) W.: nhd. DW- L.: WMU (bluotendic 248 [1275] 1 Bel.), MWB 1, 907 (bluotendic…

bluotesmāl

KöblerMhd

bluot·es·māl

bluotesmāl , st. N. nhd. Blutmal, Blutfleck E.: s. bluot (2), mal W.: s. nhd. Blutmal, N., Blutmal, DW 2, 185 L.: Hennig (bluotesmāl)

bluoteszaher

KöblerMhd

bluot·es·zaher

bluoteszaher , st. M. nhd. Blutstropfen Hw.: s. bluotzaher E.: s. bluot (2), zaher W.: nhd. DW- L.: Hennig (bluoteszeher)

bluotfa

EWA

bluotâdraAWB f. ō-St., nur Gl. 3, 4, 1 (8. Jh.): ‚Blut- ader, vena‘ (mhd. bluotâder, nhd. Blutader; mndd. blōtādere; mndl. bloetader). S. bl…

bluotfarawī

KöblerAhd

bluotfarawī , st. F. (ī) nhd. Farbe des Blutes ne. colour of blood ÜG.: lat. color sanguineus Gl, (sanguis) Gl Q.: Gl (Ende 10. Jh.) I.: Lüt…

bluotfaro

AWB

bluot·faro

bluotfaro adj. , mhd. bluotvar, im ält. Nhd. blutfarb ; mnd. blôtvār; vgl. nhd. blutfarben, -farbig; mnl. bloetvarwich. — Graff III, 253. 70…

bluotfluʒʒede

BMZ

bluotfluʒʒede stf. emorrois bluotfluʒʒida gl. Mone 4,96.

bluotfluzzida

AWB

bluot·fluzzida

bluotfluzzida st. f. , mhd. bluotvluzzede. — Graff III, 753. Nur als Nom. Sing. im SH und ihm nahestehenden Pflanzenglossaren vom 11. Jh. an…

bluotganc

Lexer

bluot·ganc

bluot-ganc stm. BMZ blutfluss. emorroydes Voc. 1482, dissenteria Dfg. 185 c .

bluot als Zweitglied (30 von 77)

*rinbluot?

KöblerAhd

*rinbluot? , st. N. (a) Hw.: vgl. as. rinblōd*

bërbluot

Lexer

ber·bluot

bër-bluot stn. menstruum Dief. n. gl. 250 b ; vgl. bërunge.

bockesbluot

KöblerMhd

bockes·bluot

bockesbluot , st. N. nhd. „Bocksblut“, Blut des Ziegenbocks Hw.: vgl. mnd. bokesblōt Q.: BdN, BDan, Parz (1200-1210), RWchr, UvB, Volmar E.:…

bônebluot

MWB

bônebluot stF. ‘Bohnenblüte’ so nim garthagen und hasensmalz und bomole, ponebluͦt und mach ein phlaster BenRez 9 MWB 1 923,20; Bearbeiter: …

bōnebluot

KöblerMhd

bōn·e·bluot

bōnebluot , st. F. nhd. Bohnenblüte Hw.: s. bōnenbluot Q.: BenRez (um 1300) E.: s. bōne, bluot (1) W.: s. nhd. Bohnenblüte, F., Bohnenblüte,…

bōnenbluot

KöblerMhd

bōn·en·bluot

bōnenbluot , st. F. nhd. Bohnenblüte Hw.: s. bōnebluot Q.: Frl (1276-1318) E.: s. bōne, bluot (1) W.: nhd. Bohnenblüte, F., Bohnenblüte, DW …

entenbluot

KöblerMhd

enten·bluot

entenbluot , st. N. nhd. Entenblut Q.: SalArz (Anfang 13. Jh.) E.: s. ente (1), bluot (2) W.: nhd. Entenblut, N., Entenblut, DW‑ L.: MWB 1, …

fer(a)hbluot

AWB

ferah·bluot

fer ( a ) hbluot st. n. , mhd. verchbluot. — Graff III, 253. ferh-pluote: dat. sg. Nb 108,20/21 [119,7/8]. dem verwundeten Körper entströmen…

fūlbluot

KöblerAhd

fūl·bluot

fūlbluot , st. N. (a) nhd. „Faulblut“, Wundsekret ne. ichor, sanies ÜG.: lat. sanies Gl Q.: Gl (13. Jh.?) E.: s. fūl, bluot (2) L.: EWAhd 3,…

gotesbluot

KöblerMhd

gotes·bluot

gotesbluot , st. N. nhd. Gottesblut Q.: MHDBDB (15. Jh.) E.: s. got (1), bluot (2) W.: nhd. Gottesblut, N., Gottesblut, DW 8, 1209 L.: MHDBD…

grânâtbluot

MWB

grânâtbluot stMF. ‘Blüte des Granatapfelbaumes’ balaustia: granot bluͦt VocClos Ba38 MWB 2 894,10; Bearbeiterin: Baumgarte

grānātbluot

KöblerMhd

grānātbluot , st. M., st. F. nhd. „Granatenblüte“, Blüte des Granatapfelbaums ÜG.: lat. balaustia VocClos Q.: Frl (1276-1318), VocClos E.: s…

hasenbluot

KöblerMhd

hasen·bluot

hasenbluot , st. N. nhd. Hasenblut Hw.: vgl. mnd. hāsenblōt Q.: SalArz (Anfang 13. Jh.) E.: s. hase, bluot (2) W.: nhd. Hasenblut, N., Hasen…

hërzebluot

Lexer

herze·bluot

hërze-bluot stn. BMZ herzblut, herz Konr. Ms. Berth. 358,23. Wack. pr. 44, 128. 46,178. Germ. 12. 41,380. herzenbluot Karl 4507.

herzenbluot

KöblerMhd

herzen·bluot

herzenbluot , st. N. nhd. Herzblut, Herz, Liebstes, Herzallerliebste, Herzallerliebster, innerstes Liebesempfinden, stärkstes Liebesempfinde…

hërzebluot

MWB

hërzebluot stN. auch herzen- ( StrKarl 4507. 4987; KvWPart 8288; Seuse 368,1. 440,25 ). 1 ‘das Blut im Herzen, Herzblut’ , als Sitz des Leb…

holunderbluot

AWB

holunder·bluot

holunderbluot mhd. st. f. ( vgl. Lexer, Hwb. 1,1326 s. v. holderblüete), nhd. holunderblüte. haland s -plut: nom. sg. Gl 3,541,52 ( Vat. Pal…

holunterbluot

KöblerMhd

holunter·bluot

holunterbluot , st. M., st. F. nhd. Holunderblüte, Blütenstand des Holunders ÜG.: lat. flos sambuci Gl Q.: Gl (13. Jh.), KochEvL I.: Lüt. la…

hundesbluot

KöblerMhd

hundes·bluot

hundesbluot , st. N. nhd. Hundeblut Q.: Albrant (um 1240), BdN E.: s. hunt (2), bluot (2) W.: s. nhd. Hundeblut, N., Hundeblut, DW- L.: Henn…

Ableitungen von bluot (8 von 8)

bebluoten

FindeB

* bebluoten swv. blutig machen Pilgerf.

bluote

BMZ

bluote prät. bluote. swv. blute. im frauend. 118,4 geschrieben plüeten. ich wæn sîn herze bluote swenner niht ze vehten vant Erec 9020. daʒ …

erbluoten

Lexer

er-bluoten swv. verbluten Zing. Pl. 10,23. er erblûte von dem slage Albr. 20,81.

gebluot

FindeB

gebluot part.adj. verblüht Apk.

gebluote

BMZ

gebluote swv. fahre fort zu bluten. du solt nimmer mê gebluoten Geo. 45. a.

gebluoten

Lexer

ge-bluoten swv. ib. fortfahren zu bluten Geo.

verbluote

BMZ

verbluote swv. verblute. der von wunden swære verbluotet wære Pass. 76,43.

verbluoten

Lexer

ver-bluoten swv. BMZ verbluten. intr. Pass. 76,43, refl. LuM. 84 d .