Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch
niuwi Adj.
niuwi , Adj.
- nhd.
- neu, jung, frisch, seit kurzem bestehend, vor kurzem neu entstanden, gegenwärtig, der Gegenwart angehörend, neu erscheinend, neu auftretend, wieder neu beginnend, ungebraucht, frisch, unerfahren, ungebildet, kürzlich begangen, neu eingeführt, neu angewendet, erneuert, verwandelt, innerlich erneuert, wiederhergestellt, unbekannt, andersartig, fremd
- ne.
- new (Adj.), young
- ÜG.:
- lat. crudescens Gl, innovari (= niuwi kweman) N, (inusitatus) N, (iterum) N, modernus Gl, neophytus (= niuwēr) Gl, novales (= feld niuwaz) Gl, novales (= holz niuwaz) Gl, novellus Gl, N, novus B, Gl, MF, MH, N, NGl, O, T, WH, (praesens) N, recens (Adj.) Gl, (MF), N, NGl, rudis (Adj.) Gl, T
- Vw.:
- s. ala-, ita-
- Hw.:
- vgl. anfrk. nūwi*, as. niuwi*, nigi*
- Q.:
- B, GB, Gl (765), MF, MH, N, NGl, O, OT, T, WH
- E.:
- germ. *neuja-, *neujaz, *niwja-, *niwjaz, Adj., neu; idg. *neu̯i̯os, *neu̯os, Adj., neu, Pokorny 769; vgl. idg. *nū̆-, Adv., nun, jetzt, Pokorny 770
- W.:
- mhd. niuwe, Adj., neu, frisch
- nhd.
- neu, Adj., Adv., neu, DW 13, 644
- R.:
- niuwa ēwa: nhd. das neue Testament
- ne.
- New Testament
- ÜG.:
- lat. testamentum novum Gl
- R.:
- niuwēr māno: nhd. Neumond
- ne.
- new moon
- ÜG.:
- lat. luna nova Gl
- R.:
- nu niuwōst: nhd. eben erst, unlängst
- ne.
- recently
- ÜG.:
- lat. recentissime MF
- L.:
- Karg-Gasterstädt/Frings 6, 1298 (niuuui), ChWdW8 224a (niuwi), ChWdW9 627a (niuwi), EWAhd 6, 998
- Son.:
- Smr01 = Murbacher Sammelglossar (Oxford, Bodleian Library Jun. 25), Tgl006 = Salzburger Hieronymus-Glossen (Salzburg, Sankt Peter, a VII 2), Tgl017 = Canonesglossen im Ottoboni-Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tglr Rb = großes Reichenauer Bibel-Glossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC = XCIX), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX), Wba03 = Affatim-Glossar (Oxford, Bodleian Library Jun. 25)