lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

hunt

ahd. bis sprichw. · 15 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
36 in 15 Wb.
Sprachstufen
6 von 16
Verweise rein
449
Verweise raus
136

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

hunt st. m.

Bd. 4, Sp. 1365
hunt
st. m., mhd. hunt, nhd. hund; as. hund, mnd. hunt, mnl. hont; afries. hund, hond; ae. hund; an. hundr; got. hunds. — Graff IV,975.
hunt: nom. sg. Gl 1,208,26 (K). 335,36 (Rb). 2,8,12. 521,53 (voc.). 3,17,19. 80,40 (SH A, 6 Hss.). 41 (SH B, vgl. Hbr. II,559,4). 201,60 (SH B). 355,19. 365,64 (Jd). 444,20 (2 Hss.). 445,25. 447,53. 449,35 (cgm 5248,2, 9. Jh.). 497,3. 673,30. Hbr. I,149,472 (SH A; -v-, vgl. Add. III,360). Nl 593,27 [191,17]; gen. sg. -]es Npw 21,21; acc. sg. -] Nb 223,2 [240,8]. Ni 549,12 [61,20]; nom. pl. -]a Gl 1,667,74 (M). 3,451,17. T 107,1; gen. pl. -]o S 394,4; dat. pl. -]un T 85,4 (-un korr. in -on); -]on 39,7. O 3,10,34. 11,19; -]en S 174,9. — hund-: gen. sg. -es Np 21,21; dat. sg. -e Nb 20,1. 251,11 [21,27. 271,1]; nom. pl. -a Siewert, Horazgl. S. 184,11. Pw 58,7. 15. NpNpw 21,17 (3). Np 58,15; gen. pl. -o Pw 67,24. Np 67,24; acc. pl. -a 58,7.
Mit Aphärese des h: vndes: gen. sg. Gl 5,518,12 (Gespr., 10. Jh.).
Hund: a) allgem.: rotheo hunt rustih mulosus canis rusticus Gl 1,208,26. hunt molosus (Hs. de cane) [Aldh., Enigm. X, Überschr. p. 102] 2,8,12. hunt canis 3,17,19. hunt canis a canore latratus dicitur vel cinos 80,40. Hbr. I,149,472 (vgl. Add. III,360). hunt canis Gl 3,80,41 (vgl. Hbr. II,559,4). 355,19. 365,64. 444,20. 445,25. 447,53. 449,35. 451,17. 497,3. 673,30. cynos vel canis 201,60. der heiligo Christ unta sante Marti der gauuerdo uualten hiuta dero hunto, dero zohono, daz in uuolf noh uulpa za scedin uuerdan nemegi S 394,4. hunta quamun inti leccodun siniu (des Lazarus) gisuuer canes veniebant et lingebant ulcera eius T 107,1. uuanda canis pezeichenet pediu ioh ten bellenten hunt . ioh ten merehunt . i. latrabilem et maritimum Ni 549,12 [61,20]; im Sprichwort: fone demo limble so beginnit tir hunt leder ezzen Nl 593,27 [191,17]; übertr. auf Menschen: Anhänger von jmdm., in einem Bilde: dinero hundo zunga uuerdent . die er dine fienda uuaren. Dine predicatores uuerdent sie lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso Np 67,24. Pw 67,24; b) Jagd-, Hetzhund: haso hunt neforhta . stille uuortenen fone sange lepus timuit visum canem iam cantu placidum Nb 223,2 [240,8]; fârênte hunta nachstellende, auflauernde Hunde: tonsa cute. tractum est a canibus qui accedentes ... subito et ex improviso mordent. farente hunda [zu: asperitas ... quae se commendat tonsa cute, Hor., Ep. I,18,7] Siewert, Horazgl. S. 184,11; c) in abwertender Bedeutung: ni kaluaget hunt [apud omnes autem filios Israel] non mutiet canis [ab homine usque ad pecus, Ex. 11,7] Gl 1,335,36. ni curet heilagaz geban hunton nolite dare sanctum canibus T 39,7; im Vergleich zu Menschen: selbo Krist ... zi hunton er sia (die Frau) zalta, ni gab si thoh ubar al io thes ruaffennes stal [vgl. quae canibus comparata a domino ne sic quidem ab instantia precandi desistit, Beda, Hom. II] O 3,11,19. aber razer ze dero zungun . unde ungehirmder strites . ter ist hunde gelih ferox atque inquies . exercet linguam litigiis . cani comparabis Nb 251,11 [271,1]; spez. zu Juden (vgl. u.): bekerda sulun uuerthun te auandi, in hunger tholon sulun also hunda convertentur ad vesperam et famem patientur ut canes Pw 58,7 (vgl. u. Np 58,7). 15. Np 58,15; zum toten Jupiter: er (Sokrates) chad ten eid uuesen tiureren . den man suuore bi demo lebenden hunde . danne bi demo toten Jove [vgl. Socrates per anserem iurabat et canem, X] Nb 20,1 [21,27]; bildl. bzw. übertr.: zu verachtende, böse Menschen, spez. Juden und Heiden, auch als Schimpfwort: hunt [(Manichaee) obmutesce furor, linguam,] canis [inprobe, morde ipse tuam, Prud., Apoth. 979] Gl 2,521,53. nist guot zi nemenna thero ckindo brot inti zi uuerfenna huntun non est enim bonum sumere panem filiorum et mittere canibus T 85,4 (zur Bed. vgl. Hartmann, Otfr. S. 223 f.), ähnl. S 174,9 (vgl. canibus, BH, Schmid II,35,86). O 3,10,34 (canibus). uuanda hunda manige umbehalboton mih (d. i. Christus am Kreuz). Hunda fone diu . uuanda sie nouitatem hazzent ... also hunda hazzent nouos unde ignotos homines quoniam circumdederunt me canes multi [vgl. canum igitur natura talis est, ut novis hominibus nullatenus acquiescat sed ... latratibus arceat ... His ergo Iudaei iustissime comparantur, qui novam doctrinam domini minime recipientes, contra eum ferocissimis vocibus oblatrabant, Cass.] NpNpw 21,17. uuanda so Helias chumet unde Enoch . so uuerdent Iudei geloubig. Danne uuerdent sie hungerg dero geloubo . also gentes . die sie hunda hiezzen . uuanda sie in unreine geduohton convertentur ad vesperam . et famen patientur ut canes Np 58,7 (vgl. o. Pw 58,7); übertr. auf den Teufel: lose ... mina ęcclesiam fone dero geuualte des hundes ... Fone des keuualte der ieo pillet uuider iro erue a framea animam meam . et de manu canis unicam meam Np 21,21; huntes ars Teufelsarsch (vgl. Huisman, Rhein. Vjbll. 33,285): vndes ars in tine naso canis culum in tuo naso Gl 5,518,12; d) wohl Vok.-Übers.: hunta uzfirlazana [comederunt alieni robur eius, ... sed et] cani effusi [sunt in eo, et ipse ignoravit, Os. 7,9] Gl 1,667,74; zu canus als Nebenform von canis vgl. Mlat. Wb. 2,163.
Komp. halb-, helli-, hessi-, jaga-, meri-, spuri-, uuint-, uuîshunt, vogelhunt mhd.; Abl. huntinna, hund(e)lîn mhd.; huntîn.
5276 Zeichen · 223 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    huntst. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +7 Parallelbelege

    hunt st. m. , mhd. hunt, nhd. hund; as. hund, mnd. hunt, mnl. hont; afries. hund, hond; ae. hund; an. hundr; got. hunds.…

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    HUNTstn.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +8 Parallelbelege

    HUNT stn. hundert. goth. hund , ahd. hunt ; vgl. lat. centum . Gr. 1,763. Graff 4,975. Ulfil. wb. 66. im mhd. ist dieses…

  3. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    huntN.

    Köbler Mnd. Wörterbuch · +12 Parallelbelege

    hunt , N. nhd. ein Maß, ein Ackermaß, ein Sechstel Morgen (Elbmarschen und Wesermarschen), sechster Teil eines Morgens o…

  4. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Hunt

    Etym. Wb. des Deutschen (Pfeifer)

    Hund m. Der gemeingerm. Name des zu den Raubtieren gehörenden, wohl ältesten indoeuropäischen Haustieres ahd. (8. Jh.), …

  5. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Hunt

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +3 Parallelbelege

    Hunt , Henry Leigh, des Vorigen Bruder, geb. 1784, Dichter u. theatral. Kritiker (das Bedeutendste ist die poet. Erzählu…

  6. Sprichwörter
    Hunt

    Wander (Sprichwörter)

    Hunt Komm' ich über den Hunt, so komm' ich auch über den Schwanz. Die Insel Seeland war früher nicht von Holland und Fla…

Verweisungsnetz

484 Knoten, 512 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 12 Hub 5 Wurzel 3 Kompositum 445 Sackgasse 19

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit hunt

273 Bildungen · 131 Erstglied · 141 Zweitglied · 1 Ableitungen

hunt‑ als Erstglied (30 von 131)

hunt(e)zunga

EWA

huntesberiAWB n. ja-St., in Gl. ab dem 11. Jh.: ‚Hundsbeere‘ zur Bezeichnung von minderwertigen Früchten verschiedener Pflanzen: ‚Kratzbeere…

huntaffe

MWB

hunt·affe

huntaffe swM. Bez. für Vertreter verschiedener, mehr oder weniger Hunden ähnelnder Affenarten, ‘Hundsaffe’ dîn got hât mich geschaffen / als…

huntari

KöblerAhd

hunt·ari

huntari , st. M. (ja) Vw.: s. huntāri* (1)

huntatzen

KöblerMhd

hunt·atzen

huntatzen , sw. V. nhd. Hunde füttern Q.: DRW (1475) E.: s. hunt (2), atzen (1) W.: nhd. DW- L.: DRW

huntâʒ

Lexer

hun·taz

hunt-âʒ stn. BMZ hundefutter, brinna, cantabrum Dfg. 81 c . 96 a . Ls. Weist. (hundaus 5,125). mit den hunden eʒʒen huntâʒ Apoll. 20140. vgl…

huntbēte

KöblerMnd

huntbēte , M. nhd. Hundsbiss Q.: Schiller/Lübben E.: s. hunt (1), bēte (2) L.: MndHwb 2, 389 (huntbēte), Lü 154a (huntbete)

huntdinc

Lexer

hunt·dinc

hunt-dinc stn. BMZ centgericht Weist. ( auch honnendinc).

huntdistele

AWB

huntdistele mhd. st. sw. f. Verschrieben: hut-distile: nom. sg. Gl 4,361,31 ( clm 7999, 13. Jh. ). Hundskamille, Anthemis arvensis L. ( vgl.…

hunten

DWB

hun·ten

hunten , adv. kürzung aus hie unten sp. 1321: sein land ligt im segen des herrn, da sind edle früchte vom himel, vom taw, und von der tiefe …

Hunter

Meyers

hun·ter

Hunter (spr. hönnter), 1) William , Mediziner, geb. 23. Mai 1718 zu Long-Calderwood in der Grafschaft Lanark, gest. 30. März 1783, studierte…

Huntergūl

Idiotikon

Huntergūl Band 2, Spalte 220 Huntergūl 2,220

hunteri

AWB

hunt·eri

hunteri st. m. — Graff IV,976. hunteri: nom. sg. T 210,1. Zenturio, Hauptmann: ther hunteri inti thie imo uuarun bihaltenti then heilant, gi…

Hunterinseln

Meyers

Hunterinseln , Inselgruppe an der Nordwestspitze Tasmanias, besteht aus den Inseln Three Hummock, Hunter u. a., zusammen 303 qkm; alle sind …

huntertvalte

KöblerMhd

huntertvalte , Adv. Vw.: s. hundertvalt (2)

Huntes

RhWB

Huntes -o- Gefängnis s. Hund-haus.

huntesberi

AWB

hunte·s·beri

huntesberi st. n. , mhd. hundesber, nhd. hundsbeere. — Graff III,205. Nur im Nom. Sing. huntes-pere: Gl 3,245,14 ( SH a 2, 2 Hss., 1 Hs. dav…

huntesflihe

AWB

huntesflihe Gl 3,355,14 s. huntesflioga.

huntesflioga

AWB

hunte·s·flioga

huntesflioga sw. st. f. , mhd. hundsvliege, nhd. hundsfliege ; mnd. hundevlêge, mnl. hontsvliege; ae. hundes fléoge. — Graff III,762. Nur im…

hunteskanel

KöblerAhd

hunte·s·kanel

hunteskanel , st. M. (a)? nhd. Hundehütte ne. dog’s hut ÜG.: lat. (canaba) Gl Q.: Gl (13. Jh.) I.: lat. beeinflusst? E.: s. hunt (1)

hunteskerfola

KöblerAhd

hunteskerfola , st. F. (ō)?, sw. F. (n)? nhd. Wasserschierling ne. water-hemlock ÜG.: lat. cicuta Gl Q.: Gl (11./12. Jh.) I.: z. T. Lw. lat.…

hunteskervil(l)a

EWA

huntesberiAWB n. ja-St., in Gl. ab dem 11. Jh.: ‚Hundsbeere‘ zur Bezeichnung von minderwertigen Früchten verschiedener Pflanzen: ‚Kratzbeere…

hunteskervil(l)a

AWB

hunte·s·kervilla

hunteskervil ( l ) a st. f. , mhd. hundeskervele. — Graff IV,492. hvntes-chervela: nom. sg. Gl 3,479,40 ( clm 2612, 12. Jh.; Wien 2400, 13. …

huntesklobalouh

AWB

hunte·s·klobalouh

huntesklobalouh st. m. ; vgl. nhd. hundsknoblauch. hundes-clobelouh: nom. sg. Gl 3,495,37 ( Mülinensche Rolle, 11./12. Jh. ). wildwachsender…

hunteskurbiz

AWB

hunte·s·kurbiz

hunteskurbiz st. m. f. n. , nhd. hundskürbis. hundes-churbez: nom. sg. Gl 4,649,4 ( Wien 2532, 12. Jh. ); -curbez: dass. 3,173,40 ( SH A, An…

huntessatul

AWB

hunte·s·satul

huntessatul st. m. — Graff IV,167. Nur im Nom. Sing. huntes-satul: Gl 3,447,5 ( clm 14747, 9. Jh. ). 454,10 ( Berl. Lat. 4 ° 676, 9. Jh. ); …

huntestilli

AWB

hunte·stilli

huntestilli st. m. , nhd. hundsdill; vgl. mnd. hundendille ; mhd. tille, darunter hundes tille. — Graff V,401. Nur im Nom. Sing. huntes-till…

hunt als Zweitglied (30 von 141)

schōthunt

KöblerMnd

*schōthunt , M. nhd. „Schoßhund“ Hw.: s. schōthündeken E.: s. schōt, hunt (1) W.: s. nhd. Schoßhund, M., Schoßhund, DW 15, 1602 (Schoszhund)…

tehunt

KöblerGerm

*tehunt , Sb. nhd. Zehnzahl, Dekade ne. the ten; RB.: got., ahd. E.: s. *tehun W.: s. got. taíhuntēhund 3, indekl. Num. Kard., hundert W.: s…

âshunt

MNWB

âshunt , m. , Schimpfwort, etwa Schweinehund .

beiʒhunt

Lexer

beiz·hunt

beiʒ-hunt stm. BMZ vogelhund, der für den falken etw. aufjagt Myns. 7,89 ( im Wb. ohne beleg ).

bëlhunt

Lexer

bel·hunt

bël-hunt stm. BMZ bellender haund? ( ein belhunt up lasûre nâ der minnen âventûre Hpt. 3. 11,166. vielleicht bêl hunt schöner hund ).

bibarhunt

KöblerAhd

bibar·hunt

bibarhunt , st. M. (a) nhd. Biberhund ne. beaver hound ÜG.: lat. (canis) LBai Q.: LBai (vor 743) I.: lat. beeinflusst? E.: s. bibar, hunt W.…

birshunt

MWB

birs·hunt

birshunt stM. ‘Jagdhund’ hüfschiu dinc, vederspil, / pirshunde, swer diu geben wil, / der solz offen, swennerz gît WälGa 14602 MWB 1 818,21;…

blôthunt

MNWB

blot·hunt

blôthunt , m. , Blut-, Schweißhund; übertragen als Schimpf auf den Grausamen, Blutgierigen.

bluothunt

Lexer

bluot·hunt

bluot-hunt stm. wüterich Beh. 35,26. 37,21 ; vgl. Zimr. chr. 1. 504,7.

blōthunt

KöblerMnd

blōt·hunt

blōthunt , M. nhd. Bluthund, Schweißhund Hw.: vgl. mhd. bluothunt E.: s. blōt (1), hunt (1) W.: s. nhd. Bluthund, M., Bluthund, Schweißhund,…

bëlhunt

MWB

bëlhunt stM. eher ‘schöner Hund’ (von afrz. bel) als ‘bellender Hund’ (vgl. Anm.z.St.): dat ingesegil si besach / [...] / dar ane eyne guͦld…

dorfhunt

KöblerMhd

dorf·hunt

dorfhunt , st. M. nhd. „Dorfhund?“ Q.: Teichn (1350-1365) E.: s. dorf, hunt (2)? W.: nhd. Dorfhund, M., Dorfhund, DW 2, 1281, DW2 6, 1264 L.…

drīuhunt

KöblerAhd

drīuhunt , Num. Kard. nhd. dreihundert ne. three hundred ÜG.: lat. trecenti N, T Hw.: s. drī Q.: N, T (830) I.: lat. beeinflusst? E.: s. drī…

einhunt

AWB

ein·hunt

einhunt num. card. — Graff IV, 975 s. v. hunt. ein-hunt: Np 89,4 (2). einhundert: Romani chedent uulgariter fure decies centum . descent ...…

fimfhunt

AWB

fimf·hunt

fimfhunt num. card. ; ae. fífhund; vgl. nhd. fünfhundert ; mnd. vîfhundert, mnl. vijfhondert. — Graff IV,935 s. v. hunt. finf-hunt: T 138,9.…

fogalhunt

KöblerAhd

fogal·hunt

fogalhunt , st. M. (a) nhd. „Vogelhund“, Hund zur Vogeljagd ne. fowl-hound ÜG.: lat. (cisper) Gl Q.: Gl (14. Jh.) I.: lat. beeinflusst? E.: …

goteshunt

KöblerMhd

gotes·hunt

goteshunt , st. M. nhd. „Gotteshund“ Q.: Brun (1275-1276) E.: s. got (1), hunt (2) W.: nhd. DW- L.: MWB (goteshunt)

gīrhunt

KöblerMnd

gīr·hunt

gīrhunt , M. nhd. Geizhals, geiziger Hund Hw.: s. gīrhals E.: s. gīr (1), hunt (1) L.: MndHwb 1/2, 116 (gîrhunt)

habuhhunt

KöblerAhd

habuh·hunt

habuhhunt , st. M. (a) nhd. Habichthund ne. hound (N.) Q.: LBai (vor 743) E.: s. habuh, hunt L.: ChWdW8 355b (habuhhunt)

halbhunt

AWB

halb·hunt

halbhunt st. m. ; mnd. halfhunt cynocephalus ‘ hundsköpfiger Affe ’; vgl. ae. healfhunding cynocephalus. half-hunt: nom. sg. Gl 3,81,43 ( SH…

halphunt

KöblerMhd

halp·hunt

halphunt , st. M. nhd. „Halbhund“, zweigestaltiges Geschöpf mit Hundekopf Hw.: vgl. mnd. halfhunt Q.: SH E.: s. halp (2), hunt (2); ahd. hal…

halpphunt

MWB

halp·phunt

halpphunt stN. ein Münz-Rechenwert: [das Lehen,] daz der Moͤltler hat, giltet ain halp pfvnt UrkEnns 4,79 (a. 1287). 6,460 (a. 1343); wir sc…

halp|hunt

MWB

halp|hunt stM. ‘zweigestaltige Kreatur mit Hundekopf’ centaurus homo equo mixtus : halfhunt SummHeinr 1:140,353 (zur wahrscheinlichen Verwec…

hashunt

MNWB

has·hunt

hashunt , hesse- , m. , Hetzhund, Hatzhund, winde, h. unde bracken.

hellahunt

KöblerAhd

hella·hunt

hellahunt , st. M. (a) nhd. Höllenhund, Zerberus ne. hellhound ÜG.: lat. Cerberus Gl, (hyaena) Gl Q.: G (Ende 9. Jh.), Gl I.: Lsch. lat. Cer…

Ableitungen von hunt (1 von 1)

Hunte

Meyers

Hunte , linker Nebenfluß der Weser, entspringt auf den Lübbeckeschen Bergen, fließt in nördlicher Richtung durch den Dümmersee, dann auf der…