Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
wīn st. M.
wīn , st. M.
- nhd.
- Wein, Weinrebe, Weintraube
- ÜG.:
- lat. uva PsM, vinum BrTr, Gl, PsM
- Vw.:
- s. alant (1)-, apfel-*, ban-, ber-, bete-, birn-, bodem-, brant-, bunt-, bū-, dienest-, erbe-, ēre-, gart-, genāden-, gewerf-, gezimmer-, geziuc-, heil-, hepf-, herren-, himel-, hirzzungen-, holderbluot-, holz-, hove-, hundes-, huob-, juden-, kele-, kelter-, kers-, kerse-, kipper-, klein-, kleine-, klōster-, kouf-, kriuter-, kuntschaft-, lade-*, lant-, malagranāten-, marc-, mirren-, mūlber-, oblei-, ōster-, palm-, quitenwazzer-, quiten-*, rebe-, rechen-, rinne-, rōt-, sac-, salbei-*, schenk-, schide*-, seic-, selben-, sēl-, sloz-, soum-, span-, spīse-, stich-, stiur-, strō-, stupfel-, tisch-, tranc-, trinc-, ūz-, verne-, voget-, vülle-, vuor-, vüresten-*, wāg-, wermuot-, wīhsel-, zins-, zuber-
- Hw.:
- vgl. mnl. wijn, mnd. wīn
- Q.:
- Will (1060-1065), LAlex, PsM, Ren, RWchr, StrAmis, LvReg, SGPr, HTrist, Kreuzf, HvBurg, HvNst, Ot, EckhI, EckhII, EckhIII, EckhV, Parad, KvHelmsd, MinnerII, EvA, Tauler (FB wīn), ÄJud, Alberan, Albert, Albrant, AlbvHaig, Alph, Anno, ÄPhys, Apk, AvaA, AvaJG, AvaJo, AvaLJ, BAdelh, Barth, BdN, BenRez, Berth, Bit, BrTr, BvgSp, Chr, Craun, DdS, Dietr, Diocl, DSp, EbnerChrist, Eheb, En, Er, ErnstB, ErnstD, Felix, Flore, Frl, FvSonnenburg, Ga, Gen (1060-1080), GenM, Georg, Gervelin, Gl, GrAlex, Greg, GrRud, GTroj, Gund, Had, HagenChr, Heidin, Helbl, Helmbr, Herb, Himmelr, Hiob, HvMelk, Ipocr, Iw, JJud, JMeissn, JPhys, JSigen, JTit, Jüngl, Kchr, KgvOdenw, Konr, Krone, Kudr, KvWAlex, KvWEngelh, KvWLd, KvWPart, KvWTroj, Kzl, Lanc, Laurin, Litan, LivlChr, LobGesMar, LobSal, Loheng, Lucid, Macer, Mai, Marner, Mechth, Meissner, Merv, Minneb, MinneR418, MNat, Mügeln, MüOsw, MvHeilFr, MvHeilGr, Narr, Neidh, NibA, NibB, NibB, NibC, OrtnAW, OvBaierl, OvW, Parz, PassI/II, Pelzb, PleierGar, PleierMel, PleierTand, PrMd, PrOberalt, PrüllK, PrüllS, PrWack, RAlex, RbBasel, Reinfr, ReinFu, Renner, RhMl, Ring, Rol, RosengA, RosengD, Rosenplüt, RSp, RvEBarl, SalArz, SAlex, SalMor, Schlegel, Spec, SpitEich, St, SteiermLdr, StRAugsb, StrDan, StRZürich, SuTheol, Ta, Tannh, TannhHofz, Tougenhort, Trist, Tund, TürlWh, UrbBayÄ, Urk, UvB, UvEtzAlex, UvEtzWh, UvLFrb, UvLFrd, UvS, UvZLanz, VEzzo, Virg, VMos, WälGa, Walth, WernhSpr, Wh, Wigam, WildM, Winsb, WolfdA, WolfdB, WolfdD, Wunderer, WüP, Zwickauer
- E.:
- ahd. wīn 98?, st. M. (a?, i?), Wein; germ. *wīna-, *wīnam, st. N. (a), Wein; s. lat. vīnum, N., Wein; vgl. idg. *u̯ei- (1), *u̯ei̯ə-, *u̯ī̆-, *u̯ei̯H-, V., drehen, biegen, Pokorny 1120?
- W.:
- nhd. Wein, M., Wein, DW 28, 820
- R.:
- gemacheter wīn: nhd. mit künstlichen Zutaten angemachter Wein
- R.:
- gesoten wīn: nhd. eingekochter Wein der süß bleiben soll
- R.:
- gebranter wīn: nhd. Branntwein, Weinrebe, Weintraube
- L.:
- Lexer 316b (wīn), Lexer 322a (wīn), Hennig (wīn), FB 470b (wīn), WMU (wīn 29 [1253] 410 Bel.), LexerHW 3, 897 (wîn), Benecke/Müller/Zarncke III, 676a (wîn)