Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
bruch st. M., sw. M.
bruch , st. M., sw. M.
- nhd.
- Bruch (M.) (1), Brechen, Zerbrechen, Abbrechen, Riss, Quetschung, Bruchteil, abgebrochenes Stück, Bruchstück, Schade, Schaden (M.), Mangel (M.), Gebrechen, Bruchstelle, Rechtsbruch, Rechtsverletzung, Streitigkeit, Rechtsstreit, Vergehen, Untreue, Wunde, Verlust, Lücke, Sünde, Verfehlung, Anfechtung, Verderben
- Vw.:
- s. abe-, bein-, durch-, ē-, erbe-, ge-, heim-, herze-, hūs-, in-, kirchen-, læn-, lende-, lufte-, māz-, market-, niuwe-, rode-, rœren-, schif-, snē-, sper-, stein-, über-, ūf-, under-, ūz-, vride-, vröuden-, vüre-*, wazzer-, wider-, wint-, wolken-
- Hw.:
- vgl. mnl. broke, mnd. brok, brēk (1)
- Q.:
- Will (1060-1065), RAlex, Vät, Apk, Ot, TvKulm, BDan, Hiob, EvSPaul, Minneb, JvFrst, Seuse, Teichn, Cranc, WernhMl, Gnadenl (FB bruch), Brun (FB (broch), Ack, Albrant, Chr, Elis, Frl, GrAlex, Hadam, HagenChr, KgvOdenw, KlKsr, Köditz, Kröllwitz, Krone, KvWEngelh, KvWGS, KvWLd, KvWTroj, Kzl, LAlex, Loheng, Macer, Mechth, Meissner, MGHConst, Mügeln, Mühlh, Narr, Nbu, Neidh, NvJer, PassI/II, PassIII, Pelzb, PfzdHech, PrLeys, PrLpz, PrWack, RBer, Ring, Rumelant, RvZw, SSp, StatDtOrd, Tuch, UrbPantKöln, Urk, UvZLanz (nach 1193), Virg, WeistÖ
- E.:
- ahd. bruh 6, st. M. (i), Bruch (M.) (1), Riss, Bruchstück, Bruchstelle; ahd. broh* (2) 2, st. M. (a?, i?), Bruch (M.) (1), Getöse; germ. *bruki-, *brukiz, st. M. (i), Bruch (M.) (1), Gebrochenes, Riss; vgl. idg. *bʰreg̑- (1), V., brechen, krachen, Pokorny 165
- W.:
- nhd. Bruch, M., Bruch (M.) (1), Riss, DW 2, 407, DW2 5, 857
- L.:
- Lexer 27a (bruch), Hennig (bruch), WMU (bruch 60 [1262] 191 Bel.)), MWB 1, 1034 (bruch), LexerHW 1, 362 (bruch), Benecke/Müller/Zarncke I, 244a (bruch), LexerN 3, 106, DRW
- Son.:
- SSp. mnd.?