lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

bluome

nur mhd. · 6 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

BMZ
Anchors
7 in 6 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
139
Verweise raus
67

Eintrag · Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke)

bluome swm.

Bd. 1, Sp. 216a
bluome swm. doch schon früh auch thiu bluoma (s. Gr. 3,375. Graff 3, 241) blume. mîn fröide wart nie sorgelôs unz an die tage daʒ ich mir Kristes bluomen kôs die ich hie trage Hartm. l. 11,17. varnde (vergängliche) bluomen unde blat Walth. 13,23. gebrochen bluomen unde gras Walth. 39,16. bluomen brechen Walth. 119, 10. daʒ küneclîche rîs, dâ von sich in liljen wîs der götlîche bluome want g. sm. XXXIII. du bist kiuscher scham ein blüender bluome MS. 1,28. a. dâ der bluome wart gezwîget MS. 1,28. b. sit ich den êrsten bluomen under einer grüenen linden flaht MS. 1,41. b. 44. b. ein süeʒer bluome Barl. 64, 32. 213,22. mit blüendes bluomen güete bluote gnædeclîche güete für keiserlîch gemüete g. Gerh. 1040. bluomen wîʒ durch grüene rîs brehent unde smierent MS. 1,44. b. du (Maria) minniclîcher bluome glanz Gfr. l. 2,3. (lobges. 18). — besonders auch graswuchs, ertrag an gras oder heu. Gr. w. 1,28. 197. 252. vgl. Schmeller 1,236.euphemistisch: keiner bluomen ist sô vil sô der brûnen dâ Nith. rosenkranz, in hrn. v. d. Hagen Gotfr. 2,121. aldâ die brûnen bluomen stân H. Trist. 3782. bildlich, das erste, beste. aller wîbe bluome Pilat. 113. aller frouwen troj. 164. b. der Dürnge bluome Walth. 35,15. er was ein bluome der jugent a. Heinr. 60. aller ritter bluome Parz. 109,11. wîplîcher kiusche ein bluome Parz. 252,16. der werdekeit ein bluome Parz. 598,7. er bluome an mannes schœne Parz. 39,22. daʒ die bluomen manger treit, dêst mir leit der niht loubes wære wert MS. 1,166. a. dô si ir gesellen verlôs, der ir herzen bluome was Wigal. 10217. daʒ an ir einer wære aller wîbe schœnheit an einen bluomen geleit Trist. 8274. er was der meister bluome an dirre kunst Barl. 200,18. diu cristenheit über elliu leben treit des wunsches bluomen schône mit rehter sælden krône Barl. 274,25. eʒ was in den zîten site, daʒ man des ellîche pflac, swer sô bî einer meide lac und ir den bluomen abe genam daʒ eteswer mit wîne kam und lie si trinken beide samt âne underscheide Trist. 12647. er hieʒ der kindel vâren diu dâ meidel wâren unz si verlurn der blômen lust mit der meide jâren Frl. 160,5. — diu liehte junge künegîn, diu bluome von Irlant Trist. 11529. mîner fröiden krône bluome die blume der krone meiner freuden MS. 1,15. aller manne schœne ein bluomen kranz Parz. 122,13. vgl. Gr. 4,724.
2314 Zeichen · 102 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    bluomeswm.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +6 Parallelbelege

    bluome swm. doch schon früh auch thiu bluoma ( s. Gr. 3,375. Graff 3, 241 ) blume. mîn fröide wart nie sorgelôs unz an d…

Verweisungsnetz

188 Knoten, 193 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Hub 1 Wurzel 1 Kompositum 180 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit bluome

139 Bildungen · 46 Erstglied · 92 Zweitglied · 1 Ableitungen

bluome‑ als Erstglied (30 von 46)

bluomeht

Lexer

bluomeht adj. BMZ blumig, bunt Oberl. ;

bluomelich

KöblerMhd

bluome·lich

bluomelich , Adj. nhd. blühend Q.: UvEtzWh (vor 1297) E.: s. bluome W.: nhd. DW- L.: MWB 1, 902 (bluoemlich), LexerN 3, 93 (bluomelich)

bluomenberc

KöblerMhd

bluomen·berc

bluomenberc , st. M. nhd. „Blumenberg“, blühender Berg, blumenreicher Berg Hw.: s. bluome, berc Q.: Mechth (1343-1345) E.: s. bluome, berc W…

bluomenbusch

KöblerMhd

bluomen·busch

bluomenbusch , st. M. nhd. Blumenbusch, Blumengebinde Q.: Martina (um 1293) E.: s. bluome, busch W.: nhd. Blumenbusch, M., Blumenbusch, Blum…

bluomenbërc

MWB

bluomenbërc stM. ‘blumenreicher Berg’ ich wil si bringen uf einen bluͦmenberg, da vindent si me wunne denne ich gesprechen kúnne Mechth 3: 1…

bluomendach

KöblerMhd

bluomen·dach

bluomendach , st. N. nhd. Blumendach Q.: TürlWh (nach 1270) E.: s. bluome, dach W.: nhd. DW- L.: MHDBDB (bluomendach)

bluomende

KöblerMhd

bluo·mende

bluomende , (Part. Präs.=)Adj. nhd. blühend, leuchtend E.: s. bluomen W.: nhd. DW- L.: Hennig (bluomende)

bluomengras

KöblerMhd

bluomen·gras

bluomengras , st. N. nhd. Blumengras, blumiges Gras Q.: PleierTand (1260/1280) E.: s. bluome, gras W.: nhd. Blumengras, N., Blumengras, blum…

bluomenkranz

KöblerMhd

bluomen·kranz

bluomenkranz , st. M. nhd. Blumenkranz, Kranz aus Blumen Q.: MarLegPass, Neidh, Parz (1200-1210), RvEBarl, Segremors E.: s. bluome, kranz W.…

bluomenkrenzelîn

MWB

bluomenkrenzelîn stN. Dimin. zu bluomenkranz: Isôt alsô gesitet was / und was ir ouch gezême gnuoc, / daz sie stêtes gerne truoc / ein vrisc…

bluomenkrenzelīn

KöblerMhd

bluomen·krenzelīn

bluomenkrenzelīn , st. N. nhd. „Blumenkränzlein“, kleiner Blumenkranz Q.: HTrist (FB bluomnekrenzelīn) E.: s. bluome, krenzelīn W.: nhd. Blu…

bluomenkrût

MWB

bluomenkrût stN. ‘Blumengewächs’, hier übertr. als Anrede: ach bluomen rîchez bluomen krût, / ach kiusches herzen sundertrût LobGesMar 84,1 …

bluomenkrūt

KöblerMhd

bluomen·krūt

bluomenkrūt , st. N. nhd. „Blumenkraut“, Blumengewächs Q.: LobGesMar (13. Jh.) E.: s. bluome, krūt W.: nhd. (ält.) Blumenkraut, N., „Blumenk…

bluomenrîch

MWB

bluomenrîch Adj. ‘reich an Blumen’ waz schadet der bluomenrîchen heide / an ir ougen weide / und an ir liehten glanze, / ob man ze einem kra…

bluomenrîs

MWB

bluomenrîs stN. ‘Blütenzweig’ driu künsterîchiu bluomenrîs / hânt sich dar ûf in mange wîs / vil spæhlîche zerleitet / und bluomen ûz gespre…

bluomenrīche

KöblerMhd

bluomenrīche , Adj. nhd. „blumenreich“, an Blumen reich Q.: UvLFrd (1255) E.: s. bluome, rīche (1) W.: nhd. blumenreich, Adj., blumenreich, …

bluomenrīs

KöblerMhd

bluomen·rīs

bluomenrīs , st. N. nhd. Blütenzweig Q.: RAlex (1220-1250) (FB bluomenrīs) E.: s. bluome, rīs W.: nhd. DW- L.: Lexer 376c (bluomenrīs), MWB …

bluomenschapël

MWB

bluomenschapël stN. ‘Blumenkranz’ die jungfrauw von dem Lac zu Lyonel [...] saczt im ein schones bluͦmenschappel off syn heubt Lanc 57,20; d…

bluomenschîn

MWB

bluomenschîn stM. ‘Glanz der Blumen’ luter brunne, grune walt, / forest harte wol gestalt, / boume breit vnde lanc, / blumen schin, fogel sa…

bluomenschīn

KöblerMhd

bluomen·schīn

bluomenschīn , st. M. nhd. Blumenglanz, Blumenschein, Höchstes, Bestes Q.: RAlex, RWh (FB bluomenschīn), Herb (1190-1200), HvM, Ro, RvEBarl,…

bluomensuoch

KöblerMhd

bluomen·suoch

bluomensuoch , st. M. nhd. „Blumensuche“, Viehtrieb, Weiderecht Hw.: s. bluombesuoch E.: s. bluome, suoch W.: s. nhd. (ält.) Blumensuche, F.…

bluome als Zweitglied (30 von 92)

bieverbluome

AWB

biever·bluome

bieverbluome mhd. sw. ( m. f.? ). Zum ersten Glied vgl. Kluge-Götze 17 S. 73. bieu s -bluom: nom. sg. Gl 3,550,16 ( Innsbr. 355, 14. Jh. ). …

blâ|gleien|bluome

MWB

blâ|gleien|bluome MF. ‘blaue Schwertlilie, Iris’ (vgl. Rosenqvist 2,198; Marzell 2,1026): iris: blagleienbluͦm VocOpt 50.164; iacinctus: bla…

blāgleienbluome

KöblerMhd

blā·gleienbluome

blāgleienbluome , sw. M., sw. F. nhd. blaue Schwertlilie ÜG.: lat. iris VocOpt Q.: RqvII (FB blāgleienbluome), VocOpt (1328/1329) E.: s. bla…

gamanderbluome

AWB

gamander·bluome

gamanderbluome mhd. sw. m. oder f. gamand s -bluom: nom. sg. Gl 3,564,27; -blumē: nom. pl. 26 ( beide 14. Jh. ). wohl Echter Gamander, Teucr…

glanzbluome

KöblerMhd

glanz·bluome

glanzbluome , sw. M., sw. F. nhd. „Glanzbluome“, farbenprächtige Blume Q.: Ack (nach 1400) E.: s. glanz (3), bluome W.: nhd. (ält.) Glanzblu…

glitzenbluome

KöblerMhd

glitzen·bluome

glitzenbluome , sw. M. nhd. Butterblume Q.: Gl (14. Jh.) E.: s. glitze (2), bluome W.: nhd. DW- L.: Glossenwörterbuch 231b (glitzenbluome)

glöckelīnbluome

KöblerMhd

glöckelīn·bluome

glöckelīnbluome , sw. M., sw. F. nhd. eine Blütenpflanze ÜG.: lat. ligustrum VocClos Q.: VocClos (2. Hälfte 14. Jh.) E.: s. glöckelīn, glock…

goltbluome

Lexer

golt·bluome

golt-bluome swmf. aurifolium Dfg. 62 a . centhauria oder ertgal Voc. 1482. diu himlische goltbl. Marîa Mgb. 245,32.

haselbluome

Lexer

hasel·bluome

hasel-bluome swmf. dô sach ich haselbluomen stân, die sint vil nâch gelîch getân alsô die vîole sint Hpt. 7. 320,11. vgl. Germ. H. 8, 306. 3…

herbestbluome

AWB

herbest·bluome

herbestbluome mhd. sw. m. f. , nhd. herbstblume. h s best-blume: nom. sg. Gl 3,527,20 ( clm 615, 14. Jh. ). Herbstblume, Bez. für die stinke…

holundernbluome

AWB

holunder·n·bluome

holundernbluome mhd. sw. m. f. holundern-blum-: nom. sg. -e Gl 3,535,8/9 ( 13. Jh.; -lū-, blume übergeschr. ); -en 8 ( 13. Jh.; wohl Eindrin…

holunterbluome

KöblerMhd

holunter·bluome

holunterbluome , sw. M., sw. F. nhd. „Holunderblume“, Blütenstand des Holunders ÜG.: lat. atrapassa Gl Hw.: s. holunternbluome; vgl. mnd. ho…

holunternbluome

KöblerMhd

holunter·n·bluome

holunternbluome , sw. M., sw. F. nhd. „Holunderblume“, Blütenstand des Holunders ÜG.: lat. atrapassa Gl, flores sambuci Gl Hw.: s. holunterb…

honecbluome

KöblerMhd

honec·bluome

honecbluome , sw. F. nhd. „Honigblume“, eine Pflanze ÜG.: lat. ligustra Gl Hw.: vgl. mnl. honichbloeme Q.: Gl E.: ahd. honagbluoma*, sw. F. …

Ableitungen von bluome (1 von 1)

gebluome

BMZ

gebluome swv. sîn herze siht man leider nimmer mêr gebluomen noch gezweien Suochenw. 7,41.