Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
meldên sw. v.
sw. v. (vgl. Schatz, Germ. S. 359), mhd. nhd. melden; mnd. mnl. melden; vgl. afries. -meldia, ae. meldan. — Graff II,723 f.
meld-: 2. sg. -æs Gl 4,262,10 (Oxf. Laud. lat. 92, Gll. 10. Jh.?); 3. sg. -et 1,231,18 (R; -&). 2,319,4 (Fulda Aa 2, 9./10. Jh.; -&). S 253,9 (B). NpNpw 18,3; -at Gl 2,24,31 (clm 14117, Gll. 10. Jh.); 3 sg. conj. -ee Nb 37,26 [30,25]; 3. pl. -ent 107,5 [93,3]; 3. pl. conj. -en Gl 2,329,39 (clm 14747, 9. Jh.); inf. -en 1,803,23 (M, 3 Hss.). 2,125,7 (M). Nb 20,4 [16,13] (-ên). Nc 834,31 [156,3]; -an Gl 1,803,22 (M, 4 Hss.). 2,125,6 (M, 4 Hss.); part. prs. dat. sg. m. n. -entemo 134,20 (M, 2 Hss.); -antemo 19 (M, 3 Hss., davon 1 Hs. -ļ-); 3. sg. prt. -eta 1,493,26 (Rf). 2,250,24 (M, 4 Hss., davon 2 -&-); 1. sg. conj. prt. -eti 734,34 (clm 14747, 10. Jh.); 3. sg. conj. prt. -eti Nb 104,28 [91,2]; ka-: part. prt. nom. sg. f. -etiu H 13,2,4; gi-: part. prt. -et Gl 1,706,3 (M, 4 Hss., davon 3 -&); -at 4/5 (M); -it 699,15 (M, 3 Hss.); nom. sg. m. -atar 706,4 (M); dat. sg. f. -etero 699,17 (M, 5 Hss., davon 2 -&-). 701,42 (M); dat. sg. n. -etemo ebda. (M, vgl. Raven II,243; -&-); nom. pl. f. -eto []699,14 (M, 2 Hss.). 701,41 (M, 3 Hss., davon 1 Hs. -&-); -ato 699,13 (M, 3 Hss.); -iten 701,43 (M). 1) kundtun, anzeigen, offenbaren: a) mit Akk.: Peatres magistres spratta zeichane dera heili kameldetiu Petri magistri regula signo salutis prodita H 13,2,4. fone diu chedent sie dih . tougeniu ding chumftigiu melden hinc Phoebum perhibent prodentem occulta futuri . s. temporis Nc 834,31 [156,3]; hierher auch: fora .. kasamanungu er selbo rehchari kanuhtsam tuat .. meldet .. (si quis) ante abbatem vel congregationem ipse ultor satisfecerit et prodiderit delictum suum S 253,9; b) Glossen: gimeldato [cumque retulisset ad regem Apollonius de pecuniis, quae] delatae [erant, 2. Macc. 3,7] Gl 1,699,13 (1 Hs. meldôn). gemeldetero [narravit de] dato [indicio pecuniarum, ebda. 3,9] 17 (1 Hs. meldôn). meldantemo [quod fieri necesse est, censeamus, si eorum praesule] deferente [, huiusmodi fuerit praevaricatio comprobata, Decr. Gel. VI p. 241] 2,134,19; sich offenbaren, hervortreten: melden ł arleoten [docet fiduciam praedicandi, ne apostoli abscondantur ob metum ..., sed tota libertate se] prodant [, ut quod audierunt in cubiculis, praedicent in tectis, Hier. in Matth. 5,14 p. 35] 329,39. 2) verräterisch preisgeben: a) mit Akk. u. Dat. d. Pers.: neuueist tv na? Do einen geuualtigen man sines muotes . ter tyrranus uuanda genoten mit cheli . daz er imo meldeti . die dia einunga uuissin diu uuider imo getan uuas ut proderet conscios adversum se factae coniurationis Nb 104,28 [91,2]. naht chundet nahte . daz si uueiz . Iudas meldet Christum iudeis [vgl. quando Iudas Christum Iudaeis prodidit ac tradidit occidendum, Cass.] NpNpw 18,3; b) mit Akk.: noh uueliu uuize Zeno philosophus leid . ter imo selbemo dia zungun ababeiz . uuanda er die melden neuuolta Nb 20,4 [16,13]; ferner: 37,26. 107,5 (prodere) [30,25. 93,3]; c) Glossen: meldeta [necdum] prodiderat [Esther patriam, et populum suum, Esth. 2,20] Gl 1,493,26. gimeld&o [duae enim mulieres] delatae [sunt natos suos circumcidisse, 2. Macc. 6,10] 701,41. gimeldet [Razias autem quidam de senioribus ab Ierosolymis] delatus est [Nicanori, ebda. 14,37] 706,3 (1 Hs. firmeldôn). meldan [Ioseph autem vir eius cum esset iustus, et nollet eam (Mariam)] traducere [Matth. 1,19] 803,22. meldat [quod enim redundat nulli deficit et de conpleto nemo dubitat, cum fidem effectus adstruat, exitus] prodat [Ambr. super Luc. 1,4] 2,24, 31. meldan [viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes] deferre [consueverunt, Decr. Inn. XXIV p. 200] 125,6. meldeta [nec patris] prodebat [vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum, Greg., Dial. 1,2 p. 160] 250,24 (1 Hs. meldôn). meldeti [et cum persuadere non posset, provolutus genibus obsecrabat, ne se (den Abt) desererem, ne me (Malchus)] perderem (Hs. proderem conservarem, intimarem) [Vita Malchi p. 94a] 734,34. meldæs [anima nostra sit pro vobis in mortem, si tamen non] prodideris [nos, Jos. 2,14] 4,262,10; 3) Glossenwort: meldet prodit Gl 1,231,18. meldet prodit 2,319,4.
Abl. meldâri, meldunga.
Vgl. meldôn.