Eintrag · Deutsches Rechtswörterbuch
trecken
trecken, v.
-
werth ock eyn echte man begrepen myth eynem losen wyffe, kan men dath tugen, dat sulffyge wyff sal eme nacketh treckenn1279 RigaStR. 39 Faksimile
-
met rogrorighen panden, de ze trecken und voren moghen1375 InvNichtstaatlArchWestf. I 613*
-
dar mede leet he den paves P. unde de kardenale stricken an sele, he leet se trecken ute deme munster ghebunden unde ghevanghen1385/95 LübChr. I 212
-
we dar enen man antastet baven recht in velighen marketvrede unde ene trecket unde holt by sinen klederen tho hone [unde] smaheit, de schal ghebraken hebben twie neghentich schillingeDithmLR. 1447(Eckh.) § 254 Textarchiv: DithmLR. 1447(Eckh.) § 254
-
ende dat tcrime zo groot waere dat men hem daeromme zoude moghen trecken uuter keercke1515/16 Wielant,InstrCrim. 148 Volltext
-
niet uytten schut-hock te trecken: die een koe ofte ander beest uyt den schut-hock ontbindt, verbeurt mede thien kennemer-ponden1531/61? Kennemerland 183 Faksimile
-
wen de knackenhouwer einige ochsen auf dem market feil ... haben werden, alszdann so sollen die ochsentreckere solche ochsen nicht trecken, sundern sollen dieselbigen von den knackenhouwerknechten getrecket werden1596 HambZftRolle 178 Faksimile
-
diejenige, so vor die gemeine trecket, soll behoerlich inbringen, wat he vorteert, und soll ehme alsdann ... ahne einige verweigerung bethalt worden1629 OstfriesBauerR. 47
-
so jemandt mit pferden lang die wege reiten oder mit kühen trecken wil, sol derselbe nicht mehr alß mit 4 pferden und mit 5 kühen auff einer reige gebunden, solches verrichten1666 SchleswDorfO. 70
-
wer sich nun einer mißhandlung schuldig gewust, der hat wohl moͤgen auffstehen und davon gehen, ... bleibt er aber sitzen und richter und scheppen kommen zum dritten mahl, so werffent sie ihm den strick an den hals, trecken ihn hin und hencken ihn an den naͤhesten dazu verordneten baum1671 Schottel,SingJur. 570 Faksimile
-
wat poortere ... uuter poort trect ... te wonene ende syns poorterscip daermede quite wert1286 CoutGand I 413 Faksimile
-
dat nyemant voirtan ... ter eerster missen buten H. reysen noch trecken en moet1394 MnlWB. VI 1237
-
dat de heren sendeboden, de uppe dersulven dachvard bii ... hern hertoghen van Borgondien to treckende, umme bii sinen gnaden to vorsokende unde vorarbedende, dat deme copmanne van der dutschen Hanse imme lande van Vlanderen sine vriigheide unde privilegia geholden mochten werden1450 HanseRez.² III 466 Faksimile
-
dat nemend vnsser borghere ... pilgrimates to Aken ... wanderen vnde trecken schal in dessem jare1454 HambBurspr. 71
-
went siiek de kopman boven recht unde siine privilegia yo upholdinge unde sulcker tovynge solde bevruchten, dan were id beter, dat de kopman uth den lande treckede1474 HanseRez.² VII 273
-
een nyeu saufconduit sprekende up de personen dier gheweest hebben, ten hende dat de zelve persoonen zekerlic wederomme daer trecken moghen1487 AnnFlandre 13 (1851/54) 60
-
[wenn jmd.] in een clooster treckt sonder testament te hebben gemaict, men gedoight hen zijn goeden te mogen deylen1496 CoutBrab. II 2 S. 74 Textarchiv: CoutBrab. II 2 S. 74
-
doen haer gheselschip, dat met hare daer [Jeruzalem] comen was, wilden trecken te Vlaenderen waert15. Jh.? Kronyk van Vlaenderen I (Gent 1839) 72
-
waer daer eenigh zijllvester ... tot den warve ofte te warcke trecken met schepen ofte met waegenAnf. 16. Jh. VerslOudeR. 4 (1903) 170
-
A. sall mit S. toe Collen bye S.s swegershen trecken1543 DuisbNotgerProt. 130
-
so se anderst sich mit den ... kyndern im hause nicht verdragen ... könde, schal sy dat ... huiss verlaten und trecken up de luiftuicht1556 Wigand,Denkw. 270 Faksimile
-
sall dezelve caevele mitter vendele trecken opt stadthuys, ende aldaer blyven tot seven uuyren1573 Fruin,Dordrecht I 185 Faksimile
-
hi trac een swaert up dat hine soude slaen doot14. Jh. MnlWB. VIII 668
-
dieghene die eerst die wapen toghe, die sal de anders boeten betalen ende gelden vanden trecken1401 Fruin,Dordrecht I 16 (Art. 33) Faksimile
-
dat hi een mes trac vp H. ... in euelen wille1409 InvBruges V 77 Faksimile
-
waer dye ene meenteman ... op den anderen een mes off een sweerdt treckt, dye verboert tegen dye egge twie pondBolswardStB. 1455 Kap. 77 Faksimile
-
wie op den poortre van G. mes trect in evelen moede, verbuert lx ponden parisis1515/16 Wielant,InstrCrim. 270 Volltext
-
offt yemant eyn meesser ... vther scheyden treckt in ernste eynen anderen mede tslaene offt tsteckenn1518 DuisburgStR. XII 2
-
een man, die lyfftucht wil maken, sal also sterck wesen, dat hy ... ter kercken gaen wilde, daerenbouen een sweert wt der scheyden trecken ende houwen daermede in vier hoeckenn16. Jh. Steenwijk/OYStR. I 10 S. 47
-
wie so yemene trect in ghedinghe van haveliker sculd1297 CoutGand I 463 Faksimile
-
so soude ment willen trecken te mordaden, iof te live, iof te lede, iof te banne1317 CoutBruges I 391 Faksimile
-
ind hain ouch eyne vrie stat van rechte, die ... gevriet ys van roempschen keyseren ... dat man unss buyssen unse stat nyet trecken noch heisschen en mach umb eynche sachen1375 Ennen,QKöln V 88 Faksimile
-
enmach nyeman eynchen unsen burger ... trecken an gerychte noch kamps moiden aen reicht1386 Lacomblet,UB. III 801 Faksimile
-
de sculders in wette te treckene voer zo wat heeren oft wetten dat zy, gheestelic of waerliic1394 ChartPierreGand II 120 Faksimile
-
en sullen onse voirss. odersaten malckanderen van saecken off van erve ... nerghent te rechte trecken in der eerster instancien1476 WoudrichemRbr. II 379
-
dat hem zijn wederpartije nyet en trecke in een nyeuwe gedinge1496 CoutBrab. II 2 S. 66 Textarchiv: CoutBrab. II 2 S. 66
-
jmant voert gerichte laden, treckenum 1500 ZWortf. 15 (1914) 291
-
soe ijmant voer onser stats gericht sich referieren ende trecken [wolde]3. Viertel 16. Jh. KampenStROntw. 60 Faksimile
-
[coninginne B.] traect al over sine alt recht, dat de roemsce heren hadden beseten1301/25 Maerlant,SpHist. II S. 349
-
dat sey dat hus, so wy op er eghen ghetimmert, moghen in ere muer zalen und trecken1344 ClarenbergUB. 45 Faksimile
-
so wie eenen man wonde ghevet ende een ander tfaeit an hem trect, dat heet men meynaken1. Hälfte 14. Jh. AardenburgRbr. 212 Faksimile
-
die mochte dat goet, dat hi also behouden hadde, na hem trecken sonder wederseghen dier erfnamen1350 UtrechtRBr. II 6 Faksimile
-
dat zy an hen trecken van den vorseiden goede te W. 't derden deel ende 't achtende deel van J.'s haers vader zide1399 CoutGand I 566 Faksimile
-
hi trac ane hem met gwoud tlant van Brabant14. Jh. MnlWB. VIII 670
-
wold een wijf onrecht doen aen oir lijfftucht, daer en sall se geen gonst toe hebben, alsoe of se mit der ghewere oir lijfghedinghe sich toe eyghene trecken wolde1426/40 KleveStR. Art. 60
-
dat die coper sculdich is te trecken sijn hant dairoff, ende die vercoper voirt te treden ende den coop wair te makenAnf. 15. Jh. BrielRb. 114 Faksimile
-
sal terstont gecondempneert worden zijn handen te trecken van den lande ofte erfve ende van den huysen ruyminge te doen1544 Amersfoort 329 Faksimile
-
zal die gedaechde bij deerste deffault bij provisie gecondempneert worden zijn handt te trecken ende van den erven ende van den huysingen ruyminge te doen1550 UtrechtRBr. II 361 Faksimile
-
all had ymant huys vercoefft, ende die coeper dairin sat, ende beraudet hem dairnae, die coper mach sijn handt nae hem trecken, ende die den eygendoom hefft, die sal den scaey dairoff hebbenMitte 16. Jh. Fruin,KlSteden II 117 Faksimile
-
mit starkem hurte wart getrekket von den kristen ûf die heidenschar2. Hälfte 13. Jh. Ulr.v.Türlin,Wh. 48, 8
-
1369 do treckeden de stede der koplude myt gantzer macht in D.1385/95 LübChr. I 175
-
die op hoer trecken wolde mit heerschilde1420 OstfriesUB. I 241 Faksimile
-
de raet van onser stad doet verbieden, dat nyement van onsen borgeren onsen here van U. te baten tegent de van E., noch de van E. te baten tegen onsen here van U. reysen noch trecken en sellen1437 Renen 32 Faksimile
-
trac E. voren in de palen van Vrancrikeum 1470 Willems,Brab. I 558 Faksimile
-
dat die coninc selve op sat ende trac, daer hi den keiser vant, tote C.15. Jh. BelgMus. 4 (1840) 313
-
wan de brudegam trecket vnde to bedde gan schal, so en schal he nyne torticen hebben, yd en zy twisschen sunte mertens daghe vnde vastelauende, vnde der torticen moghen veer wesen vnde nicht mer1454 LübUB. IX 216 Faksimile
-
wanner eyne denstmaget beraden wert, der sal men nicht kronen, wanner se tor kerken geit, ok sal men nicht mit juncfrowen vor er trecken15. Jh. RigaStR. 226 Faksimile
-
wilker scrodere hemeliken to sik treket edder loket jement to neiende, wert he darmede vorwunnen, de scal beteren deme rade1415 Nyrop,Saml. II 27
-
dat men aldus opt stadtbueck tughet off treckt, ende dat stadtboek dat ordel gefft1455 BolswardStB. 1455 Kap. 17 Faksimile (Abschnittsbeginn)
-
waer dat eggen zyn, dye trecken opt stadtbueckBolswardStB. 1455 Kap. 17 Faksimile (Abschnittsbeginn)
-
men committeert gheen injurie met woirden, tenzy dat zy gesproken zyn met wille ende upzette van te injurierene, ende de gheinjurieerde die an hem trecke ende ter herte neme1510 Wielant,InstrCrim. 107 Volltext
-
die kinder muͤssen mist trecken1586 Mathesius,Syrach II 81r
-
[wie der berg] voller schaͤchte, stollen und strecken sey, da alle mit einander emsig fahren und arbeiten und solche wacken trecken, die mehr als einmahl groͤsser weder sie selbsten sind1684 Meltzer,Schneeb. 607
-
trecken ist uff den stollen ... berg oder ertz fortschleppen1693 Schönberg,Berginformation Anh. 99
-
buͤhnentrecker ... sind die jungen, welche das erz von dem schoßgerinne auf die buͤhne in troͤge trecken oder tragen1781 Jacobsson,TechnWB. I 330
-
dat hy sculdich is een rechte reede mit hem te trecken in den gescheyt van hore beyder erff1434/1542 LeidenRbr. 185 Faksimile
-
die wijnroeder, als hij die voerseyde wynen aldus royden zall, dat en sal hij mit ghenen kryte opscriven, mer hij zalt mitten haeck trecken opt vat, zoe datment zien mach1451 UtrechtRBr. I 377 Faksimile
-
doen sy [Landvermesser] die rede anderwerff ende dordwerff trecken opter selven plaetsen1471 Fruin,Dordrecht I 329 Faksimile
-
soll niemand keine fußsteige zwischens korn mit seinem pferde oder vieh jagen oder trecken, besondern des fahr- oder wagenweges sich bedienen, bey brüche1709 SchleswDorfO. 111
-
sall hy [Verleumder] komen ... ter eerster ludinge in een hemde ende broick ende lochenen die woirden aldair ende trecken se in sijn hals1523 Amersfoort 161 Faksimile
-
in cas van verkoop van dese keurmoedige goederen treckt den heer daervan een vliegende keur1476 Anal.ecclés. 15 (1878) 201
-
so solen wir nochdan der partyen, de da wairheit irs rechts vur uns brengit inde mit vlysse na ende inde na unseme sagin steit, sunder trecken binnen derseluer zyt eyn recht sagen1320 Lacomblet,UB. III 147 Faksimile
-
he sall dat [herwede] entfaen sunder trecken1. Hälfte 14. Jh. DortmStat. 53 Faksimile
-
wie dattet treckt te soeckens, ende dat men hem soeket tot zynen huyse, dye verboerdt xx pondenBolswardStB. 1455 Kap. 20 Faksimile
-
wan ein donnerwetter vorkombt, soll der kuster ... das klein klöckelgen antrecken, alsdan behürth, die grosse klock des herrn abtshoff zutrecken, item die missklock ... zu leuthen1567 Koeniger,SendQ. 36