Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
kluft st. f.
st. f., mhd. nhd. kluft (nhd. in anderer Bed.); mnd. kluft, klucht, mnl. clucht, cluft, cloft(e), clufte (in anderer Bed.); afries. klefte n. (auch kleft f., vgl. Holthausen, Afries. Wb.2 S. 58; beide in anderer Bed.); an. kluft (in anderer Bed.). — Graff IV,547.
chluft: nom. sg. Gl 1,278,40 (Rd). 3,640,33 (2 Hss., darunter Sg 184, 9. Jh.); nom. pl. -]i 1,329,50 (M); -]e 323,24 (Sg 295, 9. Jh.); acc. pl. -]i 437,57 (M, 2 Hss.); chluphti: dass. ebda. (M, 2 Hss.). 465,30 (M, 4 Hss.); chu-lupt: nom. sg. 323,24 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.; z. -pt vgl. Braune, Ahd. Gr.14 § 139 Anm. 7); chlopht: dass. 3,640,33 (clm 14584, 14. Jh.; z. -o- für u vgl. Weinhold, Bair. Gr. § 21). — cluft: nom. sg. Gl 1,278,40 (Jb). 323,23 (4 Hss., darunter Sg 9, 9. Jh.). 2,11,2 (2 Hss., darunter Würzb. Mp. th. f. 21, 9. Jh.). 3,299,28 (SH d). 397,62 (Hildeg., 2 Hss.); acc. sg. 1,358,11 (Sg 299, 9. Jh.). 5,90,36; clufth: nom. sg. 3,640,33. 648,14 (unter dem Wort Tilgungspunkte; beide Florenz XVI,5, 12. oder 13. Jh.; z. -th vgl. Braune, Ahd. Gr.14 § 163 Anm. 7); cluht: dass. 682,61 (Berl. Lat. 8° 73, 11. Jh.; z. -ht vgl. ebda. § 139 Anm. 7); cluoft: dass. 4,328,5 (Bonn 218, 11. Jh.; z. -uo- vgl. ebda. § 32 Anm. 7).
Verschrieben: o:lufti: acc. pl. Gl 1,465,31 (vgl. Gl 5,92,43; M).
kluf Gl 3,121,50. 192,25. 640,34, klufe 192,52 s. unter ?klub, kluf; oder hierher als t-lose Formen? 1) (kleine) Zange: cluft [incudis commoditas ... mallei durities vel rubiginosae forcipis ac] forficis [tenacitas, Aldh., De virgin. 237,2/3] Gl 2,11,2. cluft cloisch 3,397,62 (Hildeg., lingua ignota). forcipula 640,33 (1 Hs. cluf). 682,61. clufth (darunter Tilgungspunkte) sceida ascelli 648,14. forceps. forcipis .i. scera. zanga. cluoft. a capio 4,328,5. 2) Feuerzange: uatilla. qvidam cluft. quidam patellam. quidam trullam ferunt [zu: ponentque cum eo (sc. altare) ... ignium receptacula, fuscinulas ac tridentes, uncinos et] batilla [Num. 4,14] Gl 1,358,11 (1 Hs. skermscûvala). 5,90,36. 3) Dochtschere: chluft snuzza emunctoria [... et ubi quae emuncta sunt extinguantur, fiant de auro purissimo, Ex. 25,38] Gl 1,278,40, z. gl. St. cluft 323,23 (1 Hs. noch uel snuzzila). 329,50 (6 Hss. scârilîn). chluphti [fecitque Salomon ... et lucernas ... et] forcipes [aureos, 3. Reg. 7,49] 437,57 (2 Hss. zangen, 1 Hs. scere). chluphti forcipes [2. Paral. 4,21] 465,30 (4 Hss. klubba). cluft emunctoria forcipes quibus adusta luminaria purgantur 3,299,28.
Abl. kluftîg.