Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)
- Anchors
- 11 in 7 Wb.
- Sprachstufen
- 3 von 16
- Verweise rein
- 186
- Verweise raus
- 43
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
8.–11. Jh.
Althochdeutschvleisch
Etymologisches Wb. des Ahd. (EWA)
*fleiscskerniAWB m. ja-St.(?), nur Gl. 1, 78, 33 (Pa, Ra fleisckerni, K fleiskerne pl.): ‚Fleisch- schneider, Fleischer,…
-
1050–1350
MittelhochdeutschVLEISCHstn.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +3 Parallelbelege
VLEISCH stn. fleisch. ahd. fleisc (fleisch, fleisg), flêsc Graff 3,774. vleis Griesh. denkm. 34. myst. 64,26. a. got wor…
-
1200–1600
MittelniederdeutschvleischN.
Köbler Mnd. Wörterbuch · +5 Parallelbelege
vleisch , N. Vw.: s. vlēsch, s. minschen- L.: Lü 483b (vleisch)
Verweisungsnetz
207 Knoten, 206 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit vleisch
342 Bildungen · 198 Erstglied · 141 Zweitglied · 3 Ableitungen
Zerlegung von vleisch 2 Komponenten
vleisch setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.
vleisch‑ als Erstglied (30 von 198)
vleischafte
BMZ
vleischafte swv. sô wart der sun gefleiskhaftet ward mensch Diut. 3,23.
vleischaften
KöblerMhd
vleischaften , sw. V. Vw.: s. vleischhaften
vlêⁱschamt
MNWB
° vlêⁱschamt , n. , Fleischerzunft, Fleischergewerbe .
vleischbanc
Lexer
vleisch-banc stf. BMZ fleischhalle, schlachthaus, carnificina, macellum Dfg. 102 b . 341 a . Urst. 107,61. Berth. 412,6. Teichn. C. 139 b . …
vlê(i)schbank
MNWB
vlê(i)schbank der Fleischer, brôtbank der Bäcker, vor allem vischbank. Auch als Symbol für die Ausübung des Gewerbes : sîner b. entbēren die…
vlêⁱschbārde
MNWB
vlêⁱschbārde , f. , Fleischeraxt, Schlachtbeil.
vlêⁱschbēde
MNWB
vlêⁱschbēde , f. , Abgabe in Fleisch.
vleischbesëhe
Lexer
vleisch-besëhe swm. = vleischgeschouwer Mone z. 15,144. vgl. vleischgeschouwe.
vleischbîl
Lexer
vleisch-bîhel , vleisch-bîl stn. macera (fleischpeihel, -bîel, -beil) Dfg. 341 a . fleischpeihel Inv. 1504.
vlêⁱschbîl(e)
MNWB
vlêⁱschbîl(e) , n. , Fleischeraxt.
vlêⁱschbôde
MNWB
vlêⁱschbôde , f. , Verkaufsstand für Fleisch, Fleischscharren.
vlêⁱschbrêf
MNWB
* vlêⁱschbrêf , m. , Erlaubnis zum essen Fleischessen während der Fastenzeit. Vgl. botterbrêf .
vleischbrôt
Lexer
vleisch-brôt stn. artocreas Dief. n. gl. 36 a .
vleischbrucke
KöblerMhd
vleischbrucke , sw. F. nhd. „Fleischbrücke“, Fleischbankbrücke in Nürnberg Q.: Chr, Tuch (1464-1475) E.: s. vleisch, brucke W.: nhd. DW- L.:…
vleischbrücke
Lexer
vleisch-brücke swf. fleischbankbrücke in Nürnberg Tuch. 135,30. 136,6 etc. Chr. 11. 515,12.
vleischbrēf
KöblerMnd
vleischbrēf , M. Vw.: s. vlēschbrēf
vleischbrōt
KöblerMhd
vleischbrōt , st. N. nhd. Fleischbrot ÜG.: lat. artocreas Gl Q.: Gl (15. Jh.?) I.: Lüt. lat. artocreas? E.: s. vleisch, brōt W.: nhd. DW- L.…
vleischbārde
KöblerMnd
vleischbārde , F. Vw.: s. vlēschbārde
vleischbēde
KöblerMnd
vleischbēde , F. Vw.: s. vlēschbēde
vleischbīhel
KöblerMhd
vleischbīhel , st. N. nhd. Fleischerbeil, Fleischbeil ÜG.: mlat. macera Gl Hw.: vgl. mnd. vlēschbīl Q.: Gl (15. Jh.?) E.: s. vleisch, bīhel …
vleischbīl
KöblerMhd
vleischbīl , st. N. Vw.: s. vleichbīhel
vleischbīle
KöblerMnd
vleischbīle , N. Vw.: s. vlēschbīl
vleischbōde
KöblerMnd
vleischbōde , F. Vw.: s. vlēschbōde
vlêⁱs(ch)dach
MNWB
vlêⁱs(ch)dach , m. , Tag an dem Fleischgenuß erlaubt ist.
vleischec
BMZ
vleischec adj. fleischig. pinguis gl. Mone 5,90.
vleischeit
Lexer
vleischeit s. vleischheit.
vleischel
Lexer
vleischel stm. = vleischer Münch. r. 7,26.
vleischelich
Lexer
vleische-lich s. vleischlich.
vlêⁱschelĩk
MNWB
vlêⁱschelĩk s. vlê(i)schlĩk.
vleischelîn
Lexer
vleischelîn , vleischel stn. dem. zu vleisch stückchen fleisch Schret. 215. Mgb. 16,34 ; das fleischlîn ( mädchen ) ist ietz dîn eigen Fasn.…
‑vleisch als Zweitglied (30 von 141)
affenvleisch
Lexer
affen-vleisch stn. Mgb. 144,22.
āntvlêⁱsch
MNWB
āntvlêⁱsch , n. , (s. ēndenvlê[i]sch) Entenbraten .
āpenvlêⁱsch
MNWB
āpenvlêⁱsch , n. , Affenfleisch.
âventvlêⁱsch
MNWB
° âventvlêⁱsch , n. , eine Fleischmahlzeit am Abend.
bachenvleisch
Lexer
bachen-vleisch stn. schweinîn pachenfleisch Np. 235 ; bechenfleisch Chr. 2. 314,18. 19. 23. 334,18. vgl. bechenschwein Gr.w. 2,208. — zu bac…
bērenvlêⁱsch
MNWB
bērenvlêⁱsch s. bāren-, n. , Bärenfleisch.
bocvleisch
Lexer
boc-vleisch stn. Myns. 57.
bö̑tlingesvlê(i)sch
MNWB
bö̑tlingesvlê(i)sch , n. , Hammelfleisch, ~kü̑le, f. , Hammelkeule, ~pērt.
bokvlêⁱsch
MNWB
bokvlêⁱsch s. buk-.
bortvleisch
MWB
bortvleisch stN. → brâtvleisch MWB 1 934,42;
brâtvleisch
MWB
brâtvleisch stN. ‘gebratenes Fleisch’ die tische wurden bereitet mit tischlachen guot. / wîn und wilpræte [La. brotfleische ] daz man darûf …
brātvleisch
KöblerMhd
brātvleisch , st. N. nhd. „Bratfleisch“, gebratenes Fleisch Hw.: vgl. mnl. braetvleesch Q.: Miltenb, NP, Roseng, StRRotenb (13./14. Jh.) E.:…
bukvlêⁱsch
MNWB
bukvlêⁱsch , n. , Bockfleisch, Hammel, Widder.
bārenvleisch
KöblerMnd
bārenvleisch , N. Vw.: s. bārenvlēsch
bērenvleisch
KöblerMnd
bērenvleisch , N. Vw.: s. bērenvlēsch
bōtlingesvleisch
KöblerMnd
bōtlingesvleisch , N. Vw.: s. bȫtlingesvlēsch
drȫgevlêⁱsch
MNWB
drȫgevlêⁱsch , n. , getrocknetes, geräuchertes Rindfleisch.
ebervleisch
KöblerMhd
ebervleisch , st. N. nhd. Eberfleisch Q.: DW2 (1334) E.: s. eber (2), vleisch W.: nhd. Eberfleisch, N., Eberfleisch, DW2 7, 29 L.: MWB (eber…
eichornvleisch
MWB
eichornvleisch stN. ‘Eichhörnchenfleisch’ man hat auch gesetzet, daz man ain hasen mit palge mit alle sol niht hoher geben dann umb 24 halle…
ēndenvlêⁱsch
MNWB
+ ēndenvlêⁱsch , n. , Entenfleisch.
eselsvleisch
MWB
eselsvleisch stN. ‘Fleisch vom Esel’ esels flaisch macht gar pœs pluot dem der ez izzet [...] iedoch ist ez pezzer wann der pferd flaisch Bd…
ēvervlêⁱsch
MNWB
ēvervlêⁱsch , wilt e., n. , Eberbraten, Wildschwein .
geiʒvleisch
Lexer
geiʒ-vleisch stn. ziegenfleisch Myns. 47.
gensevlêⁱsch
MNWB
gensevlêⁱsch , n. , Gänsefleisch.
gôsevlêⁱsch
MNWB
gôsevlêⁱsch , gense- , n. , Gänsefleisch.
grö̑nevlêⁱsch
MNWB
grö̑nevlêⁱsch , n. , s. 2 grö̑ne, Frischfleisch.
grȫnevleisch
KöblerMnd
grȫnevleisch , N. Vw.: s. grȫnevlēsch
gōsevleisch
KöblerMnd
gōsevleisch , N. Vw.: s. gōsevlēsch
hagenvleisch
KöblerMhd
hagenvleisch , st. N. nhd. Fleisch vom Zuchtstier Q.: DRW (14. Jh.) E.: s. hagen (2), vleisch W.: nhd. DW- L.: DRW
hamelvleisch
KöblerMhd
hamelvleisch , st. N. nhd. Hammelfleisch Hw.: vgl. mnd. hāmelvlēsch Q.: HMRG (3. Viertel 15. Jh.?) E.: s. hamel (2), vleisch W.: . Hammelfle…
Ableitungen von vleisch (3 von 3)
gevleische
BMZ
gevleische swv. werde zu fleisch. daʒ bluot ouch ie gevleischet Frl. 65,12.
gevleischen
Lexer
ge-vleischen swv. BMZ intr. zu fleisch werden Frl. Pf. üb. 25. 2 b , 34.
vleische
BMZ
vleische swv. fleische. ein wênic er sîn vleiste, daʒ er daʒ bluot rêrte Lanz. 1174. — dô sich got reine in menschen fleisch fleischet mensc…