Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
glas st. n.
st. n., mhd. nhd. as. (s. u.) mnd. mnl. glas; afries. gles; ae. glæs. — Graff IV,288 f.
clas-: gen. sg. -es Gl 1,653,15 (Rb); dat. sg. -e Nb 42,10 [47,22]. — glas: nom. sg. Gl 3,120,1 (SH A, 5 Hss.). 192,31 (SH B, 2 Hss.). 347,54 (SH g, 3 Hss.). 375,11 (Jd). 510,35. 687,16. 697,42. 4,109,25 (Sal. a 1). 165,43 (Sal. c). 199,20. Hildebrandt I,243,155 (SH A). S 153,14; gen. sg. -]is Gl 2,679,26; dat. sg. -]a 589,32 = Wa 104,10 (Düsseld. F. 1, 9. oder 10. Jh.); nom. pl. -]u 29 = Wa 104,7 (ebda.).
[gles: acc. sg. Wa 107,22 (Straßb. Gl., 10. oder 11. Jh.; zu -e- vgl. Gallée § 52 b).]
Hierher wohl auch: clas-: dat. sg. -e BES 3,275 (Sg 235, 9. Jh.); -se ebda. Anm. 42 = CGL III,562,35 (Vat. Reg. 1260, 10. Jh.). 1) Bernstein: clases [splendor in circuitu eius, et de medio eius quasi species] electri [, id est de medio ignis, Ez. 1,4] Gl 1,653,15; hierher wohl auch: unde nos clase dicimus [Randgl. zu: electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit, Is., Et. XVI,8,6 p. 573] BES 3,275 (die Form clase paßt nach Ostberg eher zu De electro, ebda. XVI,24 p. 590). electron sucinus hoc est classe ebda. Anm. 42 = CGL III,562,35; vgl. auch Meineke, Bernstein S. 59—62. 68. 2) Glas: allgem. als Material: glasis [Milesia vellera nymphae carpebant] hyali [saturo fucata colore, Verg., G. IV,335] Gl 2,679,26. glas vitrum quod visus perspicuitate transluceat [Summ. Heinr. VI,6,155] 3,120,1. Hildebrandt I,243,155. vitrum Gl 3,192,31. 347,54. 375,11. 510,35. 687,16. 697,42. 4,109,25. 165,43 (vgl. Beitr. 73,223). [mengidamo eia et calca rennian tibrokan gles te hopa (ova) admixta quoque calce glutinare fertur (Hs. feruntur) vitri fragmenta, Is., Et. XII,7,81 p. 469] Wa 107,22.] siu (diu himilisge gotes burg) ist in goldes sconi, samo daz durhliehte glas, alliu durhscowig ioh durhluter S 153,14, hierher wohl auch: glas glasfaruer cianum cianeus Gl 4,199,20; — als Schmuck in Bauwerken: gimusidvn glasu [omnicolor vitreas pictura superne tingit undas,] musci [relucent et virescit aurum, Prud., P. Petri et Pauli (XII) 40] 2,589,29 = Wa 104,7 (‘Glasornament’?). glasa [tum camuros] hyalo (Glosse: vitro. Hyalum Latine vitrum dicitur) [insigni varie cucurrit arcus, ebda. 53] 32 = Wa 104,10. noh ih neuorderon die gezirten uuende dinero buochamero . mit helfentpeine . unde mit clase parietes bibliothecae . comptos ebore ac vitro Nb 42,10 [47,22].
Komp. spiagalglas; Abl. glaseri; glesîn; vgl. glær ae.