lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

Fleisch

mhd. bis spez. · 21 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

RhWB
Anchors
25 in 21 Wb.
Sprachstufen
7 von 16
Verweise rein
127
Verweise raus
100

Eintrag · Rheinisches Wb.

Fleisch

Bd. 2, Sp. 590
Fleisch Rhfrk -E-; doch in drei von der Saar bei Saarbr nach NO. gehenden Enklaven, wovon die letzte den ganzen NO-Hunsr einnimmt -ai-; Saar, Hochw, beiderseitig der mMos bis vor Koch nach May hin nordwärts u. WBitb -E-; Trier-Stdt, uMos -ā-; WEif -ē-; OEif, Neuw -E-; oKyll, oAhr, uAhr u. gegenüberliegender Westerw, um Köln -ei-; sonst Rip, Nfrk (bis einschl. Geld-Niederd Wankum Wachtendonk Gelinter, Kemp-Schmalbr Broich SHubert Orsbr Hüls, Kref-Traar, Mörs-Kaldenhsn Hohenbudbg) -ē-; unmittelbar n. der L. bis einschl. Geld-Straelen Holt Pont Veert Aengenesch Issum Hörstgen, Mörs-Klosterkamp Lintfort Repelen -ē:-, –ē-; n. davon -ei-, –ai-; Klevld -ais [n. einschl. Klev-Hülm Goch Moyld Till Warbeyen -ai-, -E-, –E- gemischt; Klev-Kessel -ē-]; nach Süd. -aiš mit -E- gemischt Sg. t. m.: 1. Fl. am menschl. u. tierischen Körper; de hät schwammig (schwabbelig, wabbelig, schlodderig) Fl. op; de hät fas (däfteg) Fl. op; de es got em Fl. Rip, Allg. RA.: Et Fl. fällt em va je Lif er magert ab Aach; de es arg vom Fl. gefal Koch. Enem vam Fl. arbede ihn töten Eusk-Dirmerzh. Dat es e Stöck Fl. möt Oge ein Dummer, der nichts spricht oder stehen bleibt, wo er hingestellt wird Rheinb-Meckenh. Der Keərl hät Fl. genugt för en Bürgermester er ist so dick u. faul, dass er B. sein könnte Gummb-Berghsn. He hät donn (festes) Fl. an sech, do kammer en Lus drop knappen Wermelsk. Dem Magern fehlt et Fl. tösche Hock (Haut) on Knoche Rip. Dat geht dur Fell on Fl. Heinsb. Dat stich em (ihm) em Fl. wie nhd. Allg. Tösche Fell on Fl. et steəke loəte sich nicht klar aussprechen wollen, auch von Krankheiten, die nicht recht zum Ausbruch kommen Kref-Linn, Rees. — Dat geht enem en Fl. on Blot (üver) Rip, Allg. Seng (ege) Fl. on Bl. seine Kinder Rip, Allg.; gege sei Fl. on Bl. wire (wüten) Hunsr. — Dat spüren ech am ege Fl.; he schneck (schneidet) sech en seng ege Fl. Rip, Allg. — Im Rätsel. För Fl. un achter Fl. un in de Midde Holt (Stohl) un Iser? Pferd, Pflug, Bauer Meiderich, Verbr. Em Dag schleht et op et Fl., en de Nat hängk et an de Wangk Peitsche Schleid-Reifferschd, — des Nats hängt et do wie en Schlang MülhRh. Am Dag dräht et Fl., on des Nats hält et de Mul op Schuh ebd. Ich wess e Dierlein, dat hesch Maschierlein, dat D., dat ich wess, dräht de Knouche över dem Fl. Krebs Dür. — Derno et Fl. om Weg es (je nachdem die Leute unterwegs sind), scheck usen Herrgott de Bröh derzo demnach das Wetter Köln. — Et deck Fl. Oberschenkel am Bein Allg. — Den hat faul Fl. önner de Armen der Faulpelz Malm-Annel. Si f. Fl. onsem Herrgott recke sich gähnend strecken Dür. F. Fl. schümp (schäumt) geən (flöck) der Faule schwitzt leicht Rip. F. Fl. drohn ein Kind huckepack tragen Malm-Mürring, Schleid-Dreiborn, Grevbr-Hemmerden, Barm; die Mutter fragt dabei: Könnt er tehn Pongk f. Fl. brucken? NBerg. Du kanns deng f. Fl. selver drohn zu dem, der sich schwer auf einen stützt Rip. F. Fl. fahre Kinder auf der Schubkarre fahren Schleid. — F. Fl. auch Auswuchs einer Wunde Allg.; dat ös f. (dumm MülhRuhr) Fl. sagt der Arbeiter, wenn er sich verletzt oder gar ein Stück Fl. abgerissen wird Rip, NBerg; f. Fl. entzündeter Mundwinkel Trier; sonst roh (rüh) Fl. schmerzhafter Geschwürsgrund; auch von heftig brennenden Schmerzen in den Eingeweiden Allg.; ich bin en r. Fl. uf der Bruscht Saarbr-Völkl; et r. Fl. keck (schaut) rut bei wunden Stellen kleiner Kinder MGladb-Rheind, Allg. — Will (wildes) Fl. die über eine Wunde oder Geschwürsrand emporwuchernde Fl.wärzchen, die die Heilung hindern Rhfrk, Allg. — Dat wor ongescheck Fl. gesagt, wenn einer sich verletzt hat Rip, Allg.; en o. Steck Fl. ungeschickter, plumper Mensch Bernk-Crummenau, Neuss; en full Stöck Fl. träger Mensch Rees, Allg.; ene Hop (Haufen) ful Fl. Neuss; neistnötzig Stöck Fl. Schimpfw.; e Klompe Fl. dicker Mensch Trier. — 2. Tierfl. als Nahrung, Rend-, Kalf-, Oəsen-, Gessenfl. udgl.; mit 1 spielend: Fl. op de Desch! Hände auf den Tisch, Kindersp. Köln. Fl. vam D., et es Fasdag! Dür. Geröch (geräuchertes) Fl. hält sech got (lang) sagt man, wenn über Rauch im Zimmer, bes. beim Tabakqualm, geklagt wird Rip, Allg. Hej sall wäll et Fl. onder de Pekel holde hält sich zähe, gesund; trinkt viel Klevld, Kemp. — En Stöck (Schif Scheibe, Lappen, Flarren, Flatschen) Fl. Allg.; en ungeschuft Steck Fl. sehr grosses Stück Bitb; bei drei Gaffele Gemös dosch (durfte) mer e Piərdche (Pferdchen, Abschnitt) Fl. esse am Gesindetisch Köln-Widdersd; en Pond (Lut) Fl. Rip, Allg. — Grön. Fl. frisches Rindfl. [frisches oder erst wenig geräuchertes Schweinefl., ab u. zu auch anderes Fl. Birkf; fest geräuchertes Fl. Baumholder] Eif, Rip, SNfrk, NBerg, Simm; wer ze vell gr. Fl. ess, denne freəsse de Jüdde mErft; mager Fl. Suppenfl. Allg.; der (dürr) Fl. geräuchertes Fl. Rhfrk, Mosfrk; sonst geröch Fl. Rip; gebrode (gebratenes), gekoch Fl. Allg.; mell Fl. weich Allg.; well Fl. zäh, ungar Gummb-Berghsn; toj Fl. zäh Klevld; lappeg Fl. nicht fest Allg.; schmächteg Fl. verdorben, faul schmeckend Dür-Winden; fimpschig Fl. dass. Rip; kle Fl. Ragout aus Lunge u. edlen Eingeweiden Malm-Amel; Schnüsschen, Öhrchen, Pfoten des Schweines, eingesalzen Mettm, MülhRh-Overath, im Klevld kort Fl. genannt; suər Fl. dass. Aden-Nohn. — Wel Fl. os am besten? Et Fl. van der Fluh; de Frauleckt belecken de Fenger derno Prüm-Ihren, MülhRh. Aus Fl. gebuaren, et as awer ken Fl.; fir (vorne) hot et en Spötz mat em Schlötz (Schlitz); sticht mer et an (in) en schwarz Loch un lisst (lässt) et spaziere gohn, su kan et bei Heren un Dame bestohn der Gänsekiel Trier-Schleidw. — Dat Fl. es so hart wie Suhllere (Sohlleder) Hunsr, — Lappleder Allg., — e Steck vom ale (alten) Jud Zell; dat es Fl. esu frid (zähe) we gel Hor (Sehne), do kammer de Zäng op schlife Köln; dat Fl. kamer däuse (ziehen) wie en Moneka (Harmonika) es ist zäh, sehnig Schleid-Hellenth; wo aler de Kuh, wo zäher et Fl. Trier-Mehring. Hat einer schlechte Ware erhalten: Da's ok all Fl., wat dran es Rees. Ös et Ferke rein, ös et Fl. fein Kemp-STönis. Dat Fl. flüs (verliert) mer em Kessel, d. h. et geht zesamme bi en Rüppche (Raupe) Sieg-Ägid. Gölls (kaufst) de Fl., dann göllste Ben (Knochen); göllste en Hus, donn göllste Sten Geld-Leuth. De Koster hot sicher Fl. gekocht er läutet früh zu Mittag Bitb-NWeis. Net te lang et Fl. gekockt, dat et sech net krempe mott Kref-Ürding. Wie et Leit (Mond) wäss (wächst), so wäss et Fl. in de Pott Kemp. Van den Oss (Ochse) ka mer neit mihr verlange als e gout Stöck Fl. Kref, Neuss, Rees. E gut St. Fl. un wenig Wasser geft en gut Sopp Bernk. Backen, brauen en Fl. uthauen eine Sache vollständig fertig machen Geld-Nieukerk; backe, brauwe en Fl. hauwe es nij för ilker (jeden) wer nichts hat, lässt es wohl sein Geld-Schravelen. Wer sei Fl. ze Worst verhackt un sei Mehl ze Blätz verbackt un sei Holz ze Späne heit, de kimmt nit weit Simm. Wer kei Brut hat, nuss erhingern; wer ke Fl. hat, beiss sich on de Fingern! Daun-Strotzbüsch. Fl. en en Pott! Nachahmung des Dreschertaktes Waldbr-Hennerholz. We still schwig, de iss (isst) met; we de Knouche iss, moss dem Hongk (Hund) et Fl. geve Dür. De luppege Hong hoəle et Fl. ut der Pott stille Wasser gründen tief Kemp (s. weitere Belege bei Hund). Wer sich dat grösste Stöck Fl. van der Schottel nimmt, es eine Flegel; wer sich et kleinste nimmt, de es eine Esel Neuw-Unkel. Ech kann 't dohn, ech kann 't leiden, do oss (ass) e sech an annerleits Fl. satt Koch-Lutzerath. Dat Fl. moj (musst du) met de Ohre ete, dann köj (kannst du) et senge lehre (scherzh.) Emmerich. We de Zäng (Zähne) stöuchelt (stochert), hät dröm net emmer Fl. gesse Dür. Dat Fl. hengt em te huh Sol. Dat es net Fl. net Föüsch (Fisch) nicht gehauen, nicht gestochen Heinsb, Rees. Kalffl. (es) half Fl. Rip, NBerg, Rees, Eup. Worscht es ke Fl., un Reiser as ke Holz Trier-Heidenbg. Fl. wat, Mus sat! sagt die Mutter zum Kinde, das keine Gemüse essen will Klev-Üdem; Gemüs satt, Fl. wat Rees, Barm. Mos es ke Fl. spielend mit ‘Mus’ u. ‘muss’; so sagt man, wenn man etwas Unangenehmes tun muss Schleid-Reifferschd, Kemp, Geld. On et geht nüs över Gemös on Fl. Text zur ländl. Polka Schleid-Hellenth. Kappes a ke Fl., dat get en mogere Kresch Bitb-Geichl. De Kabbes es fir de Flabbes, det Fl. es fir de leiwe Suhn un de Grombire, wer se gere isst Bernk-Sensw. Mattes, kouch Kappes, k. Fl., dat de Vader on Moder net wess! Dür. Sauerhraut un Riwe, de hon mich verdriwe; hätt mei Mudder Fl. gekocht, wär ech bei er gebliwe Simm, Verbr. Alle Dag Gromberesopp on Sonndags noch ke Fl.! Bernk-Crummenau, Neuw. De ganze Wek gen Fl. en de Pott; ös dat nit enen Bedrüger! Mörs-Schwafh. Was haben wir gekocht? Scherzh. Antw.: Speck un Eier un gar ke Fl. MülhRh-Holweide, — Bunne, Murre on Tuffele on kei Fl. (in einem Worte), gekouch om Ovelouch Sieg-Rhönd. Schnegger (Schneider), gangk hem, de Moder koucht Zopp; hät se kei Fl., da koucht se de Gess (Ziege) Schleid. — Jeder no sin Mög (Geschmack), sät den Bur, do ot (ass) hej et Fl. met de Mesgawel Mörs. Besser os b., sot de Frau, do hatt se det Fl. on (in) de Melch gekocht Koch-Urschmitt, Trier-Mehring, Wittl. Besser en Lus (Mösch Wippf, Fleg Neuss, Katz Grevbr-Wevelinghv) em Pott (Döppen) als gar ken Fl. Rip, Allg.; b. en Laus beim Kabbes wie gor ke Fl. Bernk-Neumag; b. e Schleaken am Deppen wie gar ken Fl. Trier-Schleidw; besser e Stöck Fl. em Pott als Wasserzupp un e blanke Knopp Grevbr-Allr. Wann Wosch (Wurst) Fl. es, sin Dör (Dorne) Holz sagte der Bauer, der statt Holz Abfall von der Dornenhecke als Naturalleistung dem Pfarrer brachte, der ihm das Fl.essen auf Freitag verwiesen hatte Neuw-Asb. — Dat es et Fl. fir de orm Weiwer; sos kreien se gor kant (keins) en de Leif wenn ärmere Frauen oft schwanger sind Trier. — Volksgl. Das erste Fl., das man einem Kinde zu essen gibt, soll von einem Singvogel sein; dann bekommt das K. eine schöne Stimme oNahe 1830. Wer an den hohen Feiertagen kein Fl. isst, bekommt keine Zahnschmerzen; wenn das getrocknete Fl. nass wird, gibt es sicher Regen Koch. — 3. übertr. das Innere der Pflaume, des Apfels, der Birne Allg.
10121 Zeichen · 294 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    fleischst. N.

    Köbler Mhd. Wörterbuch

    fleisch , st. N. Vw.: s. vleisch

  2. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Fleisch

    Adelung (1793–1801) · +6 Parallelbelege

    Das Fleisch , des -es, plur. inus. 1. Eigentlich. 1) Alle weiche Theile der thierischen Körper, welche nicht Knochen, Ha…

  3. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Fleisch

    Goethe-Wörterbuch

    Fleisch A bei Mensch u Tier: (weiche) Körpersubstanz, (form- u gestaltgebendes) Muskelgewebe 1 in spezif anatom-morphol …

  4. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Fleisch

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +3 Parallelbelege

    Fleisch , das aus Muskelsubstanz bestehende Nahrungsmittel, je nach dem Thiere, welchem es entnommen, mit sehr verschied…

  5. modern
    Dialekt
    Fleisch

    Elsässisches Wb. · +8 Parallelbelege

    Fleisch [Flai Bf. Str. Wörth ; Flèi M. ; Flǽ Barr ; Flæì K. Z. Betschd. ; Flá Bühl Tieffenb. ; Flê Saarun. Hirschl…

  6. Sprichwörter
    Fleisch

    Wander (Sprichwörter)

    Fleisch 1. Alles Fleisch ist Heu. – Psalm 101, 12; Schulze, 38. Jeder Mensch ist sterblich. Frz. : Tout ce qui est chair…

  7. Spezial
    Fleisch (der Drucktype)n

    Dt.-Russ. phil. Termini · +1 Parallelbeleg

    Fleisch , n (der Drucktype) заплечико , ср (литеры)

Verweisungsnetz

188 Knoten, 194 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 11 Hub 1 Kompositum 163 Sackgasse 13

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit fleisch

841 Bildungen · 706 Erstglied · 126 Zweitglied · 9 Ableitungen

Ableitung von fleisch

fl + -e + -isch

fleisch leitet sich vom Lemma fl ab mit Suffixen -e und -isch.

fleisch‑ als Erstglied (30 von 706)

fleisch als Zweitglied (30 von 126)

Fruchtfleisch

RDWB1

Fruchtfleisch n (kein Bezug zu "мясо" oder "плоть") мякоть

Gammelfleisch

RDWB1

Gammelfleisch n (Lakune) тухлое мясо, порченое мясо, испорченное мясо

Sitzfleisch

RDWB1

Sitzfleisch n er hat kein ~ idiom. - у него шило в одном месте идиом. ; кому-л. на месте не сидится идиом.

Zahnfleisch

RDWB1

Zahnfleisch n auf dem ~ gehen / kriechen idiom. - (ползти) на карачках (от усталости) идиом. , разг. , язык на плече идиом. , разг. , еле / …

Auge(n)fleisch

Idiotikon

Auge(n)fleisch Band 1, Spalte 1221 Auge(n)fleisch 1,1221

Blättlifleisch

Idiotikon

Blättlifleisch Band 1, Spalte 1223 Blättlifleisch 1,1223

Brustfleisch

Wander

brust·fleisch

Brustfleisch 'S Brustfleisch ist ihm abgefallen. ( Wien. ) Er ist mager geworden. Von Kindern entlehnt, die nach dem Abgewöhnen, »Abspannen«…

Büchse(n)fleisch

Idiotikon

Büchse(n)fleisch Band 1, Spalte 1223 Büchse(n)fleisch 1,1223

Chaflerfleisch

Idiotikon

Chaflerfleisch Band 1, Spalte 1222 Chaflerfleisch 1,1222

Chalbfleisch

Idiotikon

Chalbfleisch Band 1, Spalte 1222 Chalbfleisch 1,1222

Choge(n)fleisch

Idiotikon

Choge(n)fleisch Band 1, Spalte 1222 Choge(n)fleisch 1,1222

Chrǟje(n)fleisch

Idiotikon

Chrǟje(n)fleisch Band 1, Spalte 1222 Chrǟje(n)fleisch 1,1222

Chrȫnlifleisch

Idiotikon

Chrȫnlifleisch Band 1, Spalte 1222 Chrȫnlifleisch 1,1222

Chuefleisch

Idiotikon

Chuefleisch Band 1, Spalte 1222 Chuefleisch 1,1222

Chächelifleisch

Idiotikon

Chächelifleisch Band 1, Spalte 1222 Chächelifleisch 1,1222

Faulfleisch

Wander

faul·fleisch

Faulfleisch Wer viel Faulfleisch an jhm hat, der wird des studierens bald müde. – Petri, II, 772.

Flohfleisch

Wander

floh·fleisch

Flohfleisch Flohfleisch ist das beste, die Weiber lecken die Hände danach. ( Nürtingen. )

frauenfleisch

DWB

frau·n·fleisch

frauenfleisch , n. frauenfleisch ist leichter zu bekommen denn kalbfleisch. Simrock 2630 ; wie ist der Mahmet in dem frauenfleisch ersoffen?…

Ableitungen von fleisch (9 von 9)

befleischen

DWB

befleischen , carne vestire ( vgl. einfleischen, zerfleischen): ein matter wolf voll nahrungssorgen betrat an einem frühlingsmorgen der fett…

befleischung

DWB

befleischung , f. incarnation: nehmen wir noch dazu, dasz nicht nur das angesicht, sondern das ganze knochensystem sammt seiner befleischung…

entfleischen

DWB

entfleischen , nudare carne, abfleischen, nnl. ontvleeschen: das sinnenbild eines wütenden löwen, welcher einen bär entfleischte. Lohenst. A…

erfleischen

DWB

erfleischen , trucidare, zerfleischen: dasz er 8000 der besten römischen knechten erfleischet. Tacius bei Fronsp. 3, 250 b .

gefleisch

DWB

gefleisch , n. verstärktes fleisch ( s. sp. 1623 γ ): nim darnach das selbige gefleisch und dy persig .. küchenmeist. b vj.

verfleischen

DWB

verfleischen , verb. zu fleisch werden Campe 5, 291 .

verfleischung

DWB

verfleischung , f. fleischwerdung: verfleischung Christi. Campe 5, 291 ; mhd. vervleischunge, incarnatio Scherz gloss. 1735 Oberlin.

zerfleischen

DWB

zerfleischen , verb. , nhd. an die stelle des mhd. vleischen ( Lexer 3, 396 ) tretend, 1) eig. einen thier- oder menschenkörper durch schnit…

Zerfleischung

GWB

Zerfleischung [bisher nicht publizierter Wortartikel]