Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
orden st. M.
orden , st. M.
- nhd.
- Regel, Ordnung, Satzung, Gesetz, Gebot, Bestimmung, Anordnung, Auftrag, Stand, Orden, geistlicher Orden, Art (F.) (1), Glaube, Religion, Konfession, Reihe, Reihenfolge, Stufe, Anordnung, Verordnung, Befehl, Sitte
- ÜG.:
- lat. gradus BrTr, ordo BrTr, PsM, STheol
- Vw.:
- s. betel-, bredigære-, juden-, kapitel-, karthiusære-*, klōster-, koppen-, kristen-, kriuzære-*, kriuze-, minner-, regel-, tempel-
- Hw.:
- vgl. mnl. oorde, mnd. ōrden (1)
- Q.:
- PsM, Mant, Ren, RAlex, RWchr, ErzIII, LvReg, Enik, Lilie, Berth, Brun, SGPr, GTroj, Vät, Gund, Märt, Kreuzf, HvNst, Apk, WvÖst, Ot, EckhV, Parad, TvKulm, BDan, Hiob, HistAE, KvHelmsd, Minneb, MinnerI, MinnerII, JvFrst1, Tauler, Seuse, Teichn, WernhMl (FB orden), AugsbDritt, BdN, Bihteb, BrE, BrTr, BrZw, BuchdRügen, Chr, Dal, EbvErf, Eisen, Elis, Erinn (nach 1160), Frl, Gl, Hätzl, Helmbr, HvMelk, JbZürich, JerAd, Kröllwitz, Krone, Kudr, KvWAlex, KvWGS, KvWLd, KvWSchwanr, KvWSilv, KvWTroj, Kzl, Lanc, Mai, Martina, Mechth, MinneR409, MinneR481, Mügeln, Myst, Netz, Nib, NibB, Niemand, NvJer, Parz, PassI/II, PassIII, Reinfr, RhMl, RosenkrMar, RvEBarl, RvZw, SpitEich, StatDtOrd, StBZürich, Suchenw, Tu, TürlWh, Urk, UvB, WälGa, Walth, Wh, Wig, Yolande
- E.:
- s. lat. ōrdo, M., Reihe, Stand, Ordnung; vgl. idg. *ar- (1), V., fügen, passen, Pokorny 55?
- W.:
- nhd. Orden, M., Orden, DW 13, 1316
- R.:
- kristlīcher orden: nhd. christlicher Orden, Christen
- R.:
- keiserlīcher orden: nhd. Kaisertum
- R.:
- den orden anlegen: nhd. Ordenskleid anlegen
- L.:
- Lexer 155b (orden), Lexer 435a (orden), Hennig (orden), WMU (orden 93 [1265] 672 Bel.), LexerHW 2, 159 (orden), Benecke/Müller/Zarncke II/1, 439a (orden), DRW