lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

tob

nhd. bis Dial. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Alle 3 Wörterbücher
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
7

Hauptquelle · Grimm (DWB, 1854–1961)

tob adj.

Bd. 21, Sp. 527
tob, adj. aus derselben wurzel wie dumm, taub; mhd. top, -bes, nicht bei verstande, unsinnig, närrisch, toll, wütend, s. taub 4: die toben (var. tauben) neider. Meisterlin 39, 4; ein tober oder unsinniger. Rädlein 879b; wenn die tobe fluth auf schwache kile schlägt. Gryphius lyr. ged. 353 P.; du falscher böser mensch! ... ... du mehr den tober hund! 115! bergmännisch was taub 6, a: tobe wände Köhler alte bergmannslieder s. 46, daher toberich taubes gestein.
468 Zeichen · 18 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    tobadj.

    Grimm (DWB, 1854–1961) · +1 Parallelbeleg

    tob , adj. aus derselben wurzel wie dumm, taub; mhd. top, -bes, nicht bei verstande, unsinnig, närrisch, toll, wütend, s…

  2. modern
    Dialekt
    tob

    Schweizerisches Idiotikon · +1 Parallelbeleg

    tob Band 12, Spalte 67 tob 12,67

Verweisungsnetz

70 Knoten, 68 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Hub 1 Kompositum 65 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit tob

439 Bildungen · 430 Erstglied · 1 Zweitglied · 8 Ableitungen

tob‑ als Erstglied (30 von 430)

Toback

Wander

tob·ack

Toback Toback , s. Taback. Er reitet nach Toback. – Frischbier 2 , 3771. Wenn jemand eilig und in stossendem Trabe reitet.

tôbacken

MNWB

tob·acken

tôbacken , swv. : verkleben, „ Weme de oghen des morghens tho backen also dat he se nicht vpdoen kan. de wasche se mit huslokes sappe. iij. …

Tobacksbedd'

MeckWB

Tobacksbedd' n. Mistbeet im Garten zum Aufziehen der Tabakspflanzen, das zum Schutz gegen kalte Zugluft von einem möglichst dichten Zaun umg…

Tobacksblas'

MeckWB

toback·s·blas

Tobacksblas' f. als Tabaksbeutel zurechtgemachte Schweinsblase Bri. 7, 52.

Tobacksbrauder

MeckWB

toback·s·brauder

Tobacksbrauder m. jem., der dem Tabak zugetan ist; sprw.: Tobacksbräuder verlaten sick nich Schw Pamp ; Reut. 4, 383.

Tobacksbüdel

MeckWB

toback·s·buedel

Tobacksbüdel m. Tabaksbeutel 1. eig.: de Tobacksbüdel wir von Linnen Ro Niederh ; den samten Tobacksbüdel hett de Brut stickt Bliesekow; Lu …

Tobacksbuer

MeckWB

toback·s·buer

Tobacksbuer m. spottend für die Bauern in Wa Jab und Dam, die Tabak anbauten Wa HWang .

Tobacksdos'

MeckWB

toback·s·dos

Tobacksdos' f. Tabaksdose Müll.-Friese 132; runde, etwa 12 cm hohe Tabacksdosen aus Holz brachten die Seeleute aus Rußland mit Ro Warn .

Tobacksfabrik

MeckWB

toback·s·fabrik

Tobacksfabrik f. Manufaktur oder Fabrik zur Verarbeitung des Tabaks: eine größere Tabaksfabrik wurde 1781 in Ha errichtet Monh. 12, 138; 'kl…

Tobacksfabrikant

MeckWB

toback·s·fabrikant

Tobacksfabrikant m. Inhaber einer Tobacksfabrik: 1847 wurden 23 Tabaksfabrikanten zur Kontribution veranlagt Gem. Arch. 2, 257.

Tobacksfräter

MeckWB

Tobacksfräter m. scherzhaft jem., der Tabak kaut: en dullen Tabacksfreter H. Schröd. Buerh. 2, 133.

Tobackshaler

MeckWB

Tobackshaler m. scherzhaft voreheliches Kind Wa.

Tobacksjud'

MeckWB

toback·s·jud

Tobacksjud' m. Tabaksaufkäufer: Tobacksjuden nennten wi alle Koplüd', dee Toback köfften von de Buern Sta Friedl .

Tobackskeik

MeckWB

Tobackskeik f. wie -fräter: oll Tobackskeik Schö Carl .

Tobacksklaats

MeckWB

Tobacksklaats f. Fest nach Beendigung der Tabakernte Wa KLuk .

Tobackskram

MeckWB

toback·s·kram

Tobackskram m., n. Tabak und das zum Rauchen notwendige Zubehör: uns' Tobackskram Ro Ribn .

Tobackskutsch

MeckWB

toback·s·kutsch

Tobackskutsch f. wie -bedd' Wa Wred ; 'die s. g. Tabackskutschen' Prakt. Wochenbl. 1840, S. 35.

Tobacksmaker

MeckWB

toback·s·maker

Tobacksmaker m. wie -spinner: de Tabacksmaker plückten sick Kirschenbläder Gü Aug .

Tobacksmetz

MeckWB

toback·s·metz

Tobacksmetz n. einer kleinen Snid'lad' ähnliche Vorrichtung zum Schneiden der Tabaksblätter Sta.

Tobacksnadel

MeckWB

toback·s·nadel

Tobacksnadel f. etwa 12 cm lange Nadel, mit der man die Tabaksblätter auf Schnüre zog Sta Rühl ; Tabacksnadeln heff ick naug smäd't Ma Dev .

Tobackspapier

MeckWB

toback·s·papier

Tobackspapier n. Tabakspapier: 'eine große Parthie Tabacks-Papier' N. Strel. Anz. 1831, S. 168 a ; as Tobackspapier kek de Huw unner de Hüll…

tob als Zweitglied (1 von 1)

чтоб

RDWB2

чтоб прост. Чтоб духа твоего здесь не было! - Hau ab! Verzieh dich! Чтоб ты провалился! - Scher dich zum Teufel! Чтоб мне пусто было! - Ich …

Ableitungen von tob (8 von 8)

ertobe

BMZ

ertobe swv. fange an zu toben. diu des niht tuot, diu ertobet unde hât gevelschet mich Lanz. 5890. mîn lîp von liebe mac ertoben MS. 1,78. b…

ertoben

DWB

ertoben , 1 1) delirare, insanire, ahd. artopên, mhd. ertoben: ich was irtôret und ertobet. Diemer 304, 9 ; diu dës niht tuot diu ertobet. L…

getobe

DWB

getobe , n. , spätgebildetes verbalsubstantiv zu toben ( th. 11, 528), dem in den mundarten ältere substantiva zur seite stehen, vgl. têbs, …

getoben

KöblerMhd

getoben , sw. V. nhd. „toben“, großtun mit Q.: HvMelk (1150-1190), Lanc E.: s. ge, toben W.: nhd. DW- L.: Hennig (getoben), LexerN 204 (geto…

tobe

Lexer

tobe swm. BMZ der unsinnige Ls. 3. 257, 157. Netz 11692. s. top;

vertobe

BMZ

vertobe swv. 1. ich vertobe mich versetze mich übermäßig in den zustand des tobens. daʒ sich dîn zuht alsô vertobt Reinfr. 110. b. han. hs. …

vertoben

DWB

vertoben , verb. , zu toben, mhd. nhd. vertoben mhd. wb. 3, 47 b ; Lexer 3, 270 ; defervere Diefenbach-Wülcker 569 ; Stieler 2283 ; Kramer 2…

Zertoben

Campe

Х Zertoben , v. rec . s. Zer — zu Ende.