lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

confusio

GWB bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
28

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

confusio f.

Bd. 2, Sp. 1387
confusio, -onis f. I commixtioVermischung, Vermengung, Verschmelzung (cf. MLWGloss. III 405,6 St.-S. -isconfusionis gemischunge. MLWal.): A proprie: 1 gener.: MLWIoh. sacerd. 111 gypsum coctum ... pulveriça et in -econfusione gummi amigdali ... distempera. MLWAlbert. M. veget. 3,97 de permixtione et -econfusione saporum. 5,37 quod ... in loco insitionis plantae videntur esse continuae, non facit unitionem et permixtionem aut etiam -emconfusionem in animabus et formis. MLWal. in malam partem: MLWCarm. Bur. B 193,2,6 talis coniunctio (sc. vini et aquae) non est bona nec laudari debet, immo nuncupari melius -oconfusio. 2 philos. et theol.: a in univ.: MLWHugo Honaug. hom. 2,76,2 (MLWArchHistDoctrLitt. 42 [34]. 1967. p. 245; MLWc. 1180) quod -econfusione est unum, partibus coniungitur. 2,77,4 -oconfusio duplex est: alia alteri tantum confusorum aufert esse suum ..., alia utrique aufert esse suum ...; priorem dicit Athanasius conversionem, posteriorem ... -emconfusionem. MLWal. v. et p. 1386,1. b de chao (cf. MLWGloss. I 60,13 St.-S. -oconfusio kikoz): MLWAldh. virg. II 511 chaos obstrusum et torpens -oconfusio rerum. MLWAlbert. M. sent. 2,14,1 p. 58a,20 non est una materia totius -isconfusionis. MLWibid. MLWal. cf. p. 1389,5. B translate: 1 gener.: MLWGerhoh. aedif. 15 p. 145,4 haec (sc. regalium atque ecclesiasticorum) est illa -oconfusio, qua impeditur manus edificantium in sancta Dei aecclesia, sicut MLWeqs. 2 theol.: a in univ.: α de haeretica conceptione naturae trinitatis: Liutpr. serm. 124 (ed. B. Bischoff, Anecdota. 1984. p. 27) non in vocabulorum unitate aut officiorum -econfusione, sed in ipsius substantiae communione. MLWHugo Honaug. hom. 2,77,5 (MLWArchHistDoctrLitt. 42 [34]. 1967. p. 246) non est in patre et filio miscibilium partium -oconfusio nec ad modum -isconfusionis personalis unio. v. et MLWl. 50. expressius de ipsa doctrina haeretica: MLWLiber diurn. 84 p. 99,8 Severus acefalus cum Petro et Zoora ceterisque eorum impię -isconfusionis consortibus. MLWOtto Frising. gest. 1,58 p. 84,8 qui ... naturam et personam idem esse intelligit, aut in divisionem Arrii incidit aut in -emconfusionem Sabellii. MLWHugo Honaug. hom. 2,78,1 (MLWArchHistDoctrLitt. 42 [34]. 1967. p. 247) ubi ... personarum est discreta proprietas, nulla est Sabellianae -isconfusionis inproprietas. β de unione corporis cum anima: MLWAlbert. M. summ. theol. II 13,77,1 p. 69b,23 sine naturarum -econfusione, personali tamen unione. p. 70b,24 ponebat Plato unionem ad modum mixtionis vel -isconfusionis. b admixtio Beimischung: MLWAlbert. M. cael. hier. 3,4 p. 94a,26 ‘oportet’ ... ‘purgandos omnino’ ... ‘perfici puros’ ... ‘et’ oportet ‘liberari ab omni -isconfusionis (MLWPG 3,165D συμφύρσεως) dissimilitudine’, id est MLWeqs. 3 philos. MLWi. q. status vel qualitas indistincta, indeterminataUnbestimmtheit, Undifferenziertheit, Verschwommenheit: MLWAlbert. M. sent. 2,16,2 p. 288b,29 patet -emconfusionem esse in discretione horum trium (sc. unius, veri, boni). p. 289a,1. MLWmetaph. 7,4,2 p. 369,52 (ed. B. Geyer. 1964) in eo (genere) est forma ultima per incohationem et -emconfusionem (p. 369,77). 4 iur. de definitione possessionis non sufficienti MLWi. q. permixtioVerquickung: MLWChart. Sil. D II 255 (ed. W. Irgang. 1977; MLWa. 1243) pati inquietudines propter communitatem et -emconfusionem agrorum et pratorum et ceterorum iurium. II turbatio, turbulentiaVerwirrung: A strictius: 1 proprie: a gener.: α in univ. MLWi. q. commotioAufruhr, Toben: MLWTheod. Palid. annal. MLWa. 1164 p. 92,55 nova maris et fluctuum -oconfusio exorta est. β de vultu sim. (accedente notione pudoris): MLWAldh. virg. II 1014 rubrae -oconfusio (confessio S1) frontis. MLWRud. Trud. gest. 4,9 p. 250,3 in multa oculorum suorum -econfusione. MLWHerm. Iud. conv. 17 p. 115,4 (ed. G. Niemeyer. 1963) in magna ... vultus mei -econfusione ... positus. MLWal. b anat. MLWi. q. implicatioVerschlingung: MLWNicol. anat. 597 ylion dicitur ab yle, quod interpraetatur -oconfusio; illud enim intestinum confusum est propter multiplicem sui obvolutionem. c medic. MLWi. q. infectio turbulentaTrübung: MLWWalth. Agil. med. 80 urina ... sine obumbratione et -econfusione substantie (92. 102. MLWibid. MLWal.). 2 translate: a conturbatio (animi)Verstörung, Verwirrtheit: α gener. (c. sensu consternationis: l. 30): MLWPass. Afrae I 4 -oconfusio mihi nulla est nisi de peccatis meis. MLWTheodulf. carm. 1,15 furor et -oconfusio mentis. MLWHraban. epist. 5 p. 390,8 quos (ordines capitulorum) ... coloribus, ne -emconfusionem lectori facerent, distinguere curavi. MLWRuotg. Brun. 11 plebs ... destituta pastore in ipsa -econfusione ... in domno Brunone ... sibi delegit solatium. MLWCaes. Heist. mirac. I 4,38 accidia est ex -econfusione mentis nata tristitia. meton. de causa conturbationis MLWi. q. nodositasSchwierigkeit, Problematik: MLWAldh. ad Acirc. 10 p. 96,22 excepta sinzigiarum superflua -econfusione. β medic.: MLWTract. de aegr. cur. p. 384,1 contra -emconfusionem et lassitudinem. b pudor, rubor, ignominiaBeschämung, Scham, Schande (cf. MLWGloss. I 242,20 St.-S. -econfusione scama. II 167,39 -oconfusio honida. 284,35 -oconfusio giscentida): α in univ.: MLWArbeo Emm. 13 qui (germanus) dum suae sororis cerneret -emconfusionem. MLWConc. Karol. 61 p. 813,14 ad maiorem nostram -emconfusionem ... et deiectionem. Vita Liutg. II 1,36 p. 106,12 nonne grandis est -oconfusio, quod MLWeqs. MLWWipo gest. prol. p. 4,26 ut de laude maiorum ... nascatur verecundia et -oconfusio posterorum. Const. I 62 p. 110,24 hanc talem pro -econfusione (confessione 3) tua salutationem promeruisti. MLWRud. Trud. gest. 1,4 extrema plenaque -econfusione suae nuditatis. MLWOtto Frising. gest. 2,46 p. 154,12 ad -isconfusionis suae ignominiam. MLWMetell. Quir. 34,19 (ed. P. Ch. Jacobsen. 1965) -isconfusionis ebrii rubore dant pedes fugę. MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 60,14 fornicatores ... digno genere -isconfusionis puniebant. saepe. v. et p. 1383,30. MLWmeton.: turpitudoSchändlichkeit, schändliches Treiben: MLWManeg. c. Wolfh. 9 p. 62,9 (ed. W. Hartmann. 1972) de precioso alieno vilitatem suę -isconfusionis circumtegit diabolus. contumelia, calumniaSchmähung, Anschuldigung: MLWWibald. epist. 400 p. 534,24 huiusmodi appellationes, immo vero -esconfusiones. β infamia, pollutioEntehrung: MLWLeg. Wisig. 4,5,7 p. 205,21 magna est -oconfusio generis, ubi dissimilitudo unius parentis statum degenerat progenite prolis. meton. MLWi. q. labes, maculaSchandfleck: MLWHrotsv. Bas. 135 tu ..., totius ... nostri generis -oconfusio turpis (MLWAgn. 192 quo tu ... dedecus omne tuis sis et -oconfusio t.). γ correptioZurechtweisung, Rüge: MLWConc. Merov. p. 4,16 si nec sub tali -econfusione correxerit sacerdos. δ damnatioVerurteilung: v. p. 1389,61. ε exsecratioVerwünschung: MLWEkkeh. IV. bened. II 258 non bene provisę -oconfusio sit cervisę. c perturbatio (ordinis)Unordnung, Durcheinander, Wirrnis: α in univ.: MLWConc. Karol. 56A p. 706,13 temporum varietate et ordinum -econfusione. Carm. de evers. Glonn. 15,2 (MLWMGPoet. II p. 147) fit ... cunctis bonis turbatio, rerum simul -oconfusio. MLWOtto Frising. chron. 4,29 capit. p. 24,5 de ... -econfusione ... Romani imperii. MLWChart. Carinth. III 1235 -oconfusio monete publice. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 132,20 plume coxarum peregrinorum falconum non habent similitudinem neque ordinem, ... sed potius -emconfusionem. MLWAlbert. M. sent. 2,12,1 p. 232b,25 primum factae sunt res in -econfusione mixtionis. MLWsumm. theol. I 9,42,3 p. 328,56 (ed. D. Siedler. 1978) si quis ... dicat ..., quod infinitum esse -isconfusionis est et non ordinis naturae MLWeqs. MLWal. β de -e Babylonia (accedente notione ignominiae; cf. MLWRAC I. 1950. p. 1131sqq.): Rup. Tuit. psalm. 86 (Corp. Christ. Cont. Mediaev. XXII. 1972. p. 1382) memorem se fore promisit Dominus Raab et Babylonis, id est eorum, qui in multa detinebantur latitudine et -econfusione vitiorum; nam Raab latitudo, Babylon interpretatur -oconfusio (cf. Hier. nom. MLWhebr. p. 3,18). MLWGerhoh. psalm. 64 p. 446,22 neque Babilonice tyrannidi vel -iconfusioni ... locus est permittendus in ea (urbe Roma). MLWChart. Turic. 484 p. 358,21 de medio Babilonis, id est -isconfusionis peccati. MLWal. v. et MLWl. 34. B latius: 1 laesio, detrimentum(Be-)Schädigung, Beeinträchtigung, Verletzung, Schaden: a gener.: MLWDipl. Otton. III. 389 p. 820,7 ipsa ... altaria ... spoliaverunt et pro reparatione semper -emconfusionem induxerunt pontifices. MLWDecret. Bern. 27 ille dampnum suum et -emconfusionem portabit. MLWCarm. Bur. B 1,2,2 nummus ubi loquitur, fit iuris -oconfusio. b natur. de complexione imperfecta: MLWAlbert. M. veget. 2,22 diminutionem ipsorum arbustorum esse a diminutione virtutis plantae et -econfusione materiae corporis eorum. 2,73 figuras et effectus coelestes materia generabilium non suscipit nisi sub quadam -econfusione. MLWibid. MLWal. 2 perditio, perniciesVerderben, Verderbnis: a in univ.: MLWManeg. c. Wolfh. 23 p. 98,19 (ed. W. Hartmann. 1972) -isconfusionis ... baratrum (MLWEpist. Ratisb. 19 p. 339,22). MLWHeinr. Lett. chron. 30,4 p. 219,25 ululatus -isconfusionis et perditionis paganorum. Const. II 206 p. 278,10 pro -econfusione nostrorum rebellium. b de poena inferni MLWi. q. condemnatioVerdammnis: MLWHonor. August. spec. p. 1096B multitudo ... iniquorum ... Babylonia nominatur, quod -oconfusio interpretatur, quia aeterna -econfusione induetur. MLWChart. Heinr. Leon. 4 p. 7,7 ut, quicunque ... quid ex eis ... violenter usurpare voluerit, divina feriatur ulcione, perpetua pereat -econfusione (inde 5 p. 9,7). MLWHildeg. scivias 3,10 MLWl. 832 (Corp. Christ. Cont. Mediaev. XLIII A. 1978) Deus serpentem antiquum et mortem aeternae perditionis ... deiecit in profundum perpetuae -isconfusionis. MLWal. III effusio, offusioVerbreitung: Berth. Engelb. assert. 32 (Angelomontana. 1914. p. 165; MLWa. 1180/96) videte nunc ..., quam callida quasi nebulae subita -econfusione intuitum haec legentium conatur eludere Burchardus. Antony
9885 Zeichen · 559 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    confusio

    Goethe-Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    confusio s Konfusion Elisabeth Mager E. M.

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Confusio

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57)

    Confusio , 1) Zusammenmengung von flüssigen Sachen mehrerer Eigenthümer, entweder durch Uebereinkunft od. durch Zufall. …

  3. Latein
    confusiof.

    Mittellateinisches Wb.

    confusio , -onis f. I commixtio — Vermischung, Vermengung , Verschmelzung ( cf. Gloss. III 405,6 St.-S. -is confusionis …

Verweisungsnetz

102 Knoten, 130 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Hub 1 Kompositum 98 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit confusio

1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

confusio‑ als Erstglied (1 von 1)

Confusionsrath

Wander

confusion·s·rath

Confusionsrath Er ist ein Confusionsrath. In seinem Kopfe ist's verworren und ausserhalb richtet er Verwirrung an.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „confusio". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 9. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/confusio/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „confusio". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/confusio/mlw. Abgerufen 9. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „confusio". lautwandel.de. Zugegriffen 9. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/confusio/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_confusio_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„confusio"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/confusio/mlw},
  urldate      = {2026-05-09},
}