Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
erbarmen sw. V.
erbarmen , sw. V.
- nhd.
- erbarmen, sich erbarmen, Erbarmen haben, bemitleiden, dauern (V.) (2), rühren, Mitleid haben, leid tun, zu Herzen gehen, Mitleid erregen, Erbarmen erregen
- ÜG.:
- lat. miserere PsM
- Vw.:
- s. en-
- Hw.:
- vgl. mnl. erbarmen, mnd. erbarmen
- Q.:
- LAlex, Eilh, PsM, RWchr, StrAmis, ErzIII, LvReg, Enik, Kreuzf, HvBurg, HvNst, Apk, Ot, EckhI, EckhII, EckhIII, EckhV, Parad, EvSPaul, KvHelmsd, EvB, Minneb, EvA, Tauler, SAlex, WernhMl, Gnadenl (FB erbarmen), Brun (FB irbarmen), Ack, Ägidius, AHeinr, ÄJud, Alph, AristPhyll, Athis, AvaJG, AvaLJ, BdN, BvH, Craun, Dietr, Dürinc, Elis, Elmend, En, Er, Eracl, ErnstB, ErnstD, EvS, Flore, Frauentrost, Frl, Gen (1060-1080), Georg, Greg, GrRud, GTroj, GvN, Had, Hartm, Hausen, Heidin, Herb, Hetzb, Himmelr, Hochz, Iw, JMeissn, JTit, Jüngl, Krone, Kudr, KvA, KvL, KvWAlex, KvWEngelh, KvWHerzm, KvWLd, KvWPant, KvWPart, KvWSchwanr, KvWSilv, KvWTroj, Lanc, Lannz, Laurin, Litan, Loheng, Lucid, LobGesMar, Mai, MarldA, Marner, Mechth, Meissner, MinnerI, MinnerII, Namenlos, Narr, Neidh, NibB, Niune, OrtnAW, OvW, Parz, PassIII, PleierGar, PleierMel, PleierTand, PrMd, PrOberalt, PrWack, Reinfr, ReinFu, Reinm, RhMl, Ring, Ro, Rol, Roth, RSp, Rub, Rugge, Rumelant, RvEBarl, RvEGer, SalMor, SpAb, Spec, St, StatDtOrd, STheol, StrBsp, StrDan, StrFra, SüklU, SüklV, Ta, Tannh, Te, Tit, Trist, Tund, Urk, UvEtzAlex, UvEtzAlexAnh, UvEtzWh, UvL, UvLFrd, UvTürhTr, UvZLanz, VMos, VRechte, Walth, WernhSpr, Wh, Wi, Wig, Wigam, WildM, WolfdA, WolfdB, WolfdD, Wunderer, WvÖst
- E.:
- s. ahd. irbarmēn* 29, sw. V. (3), erbarmen, jemanden erbarmen; s. ir, arm (2), EWAhd 1, 478
- W.:
- nhd. erbarmen, sw. V., erbarmen, DW 3, 701, DW2 8, 1577
- R.:
- erbarme dich: nhd. erbarme dich
- ÜG.:
- lat. miserere PsM
- L.:
- Lexer 43b (erbarmen), Hennig (erbarmen), WMU (erbarmen 93 [1265] 3 Bel.), MWB 1, 1787 (erbarmen), LexerHW 1, 608 (erbarmen), Benecke/Müller/Zarncke I, 59b (erbarme)