Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
meil st. n.
st. n., meila st. sw. f., mhd. meil n., meile f., frühnhd. meil n. (vgl. DWb. VI,1906 f.), nhd. dial. bair. mailen, auch (älter) mail s. v. mailen Schm. 1,1584 f., tirol. mail n. Schöpf S. 412; mnd. mêil n.; got. mail n. (?); vgl. ae. mál n., nhd. makel (Neuentlehnung); aus lat. macula f. — Graff II,720 s. v. meil.
Neutr.: meil: acc. sg. Gl 1,569,52 (M). 658,47 (M). 817,1 (M, 2 Hss.; lat. abl.).
meigil: nom. sg. Gl 1,350,7 (M, clm 13002, 12. Jh., clm 17403, 13. Jh.).
Fem.: meila: nom. sg. W 61,2 [121,1].
Eindeutig stark: meili: acc. sg. Npw 14,2 (nach Heinzel, WSB 81,336 -î- Stamm).
Eindeutig schwach: meil-: acc. pl. -un Gl 2,316,36 (Re). 4,331,43 (fragm. S. Emm., Hs. 9. Jh.); -en Npw 44,12.
Verschrieben: sneilun: acc. pl. Gl 2,316,36 (Jb; lat. sg.). 1) Fleck: meigil [cum ingressi fueritis terram Chanaan, quam ego dabo vobis in possessionem, si fuerit] plaga [leprae in aedibus, Lev. 14,34] Gl 1,350,7 (5 Hss. anamâli). 2) Sünde, Schuld, Verfehlung: meil [bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet] maculam [Eccli. 11,33] Gl 1,569,52 (6 Hss. scelta). meil [pueros, in quibus nulla esset] macula (Hs. maculam) [, decoros forma, et eruditos omni sapientia ... qui possent stare in palatio regis, Dan. 1,4] 658,47 (7 Hss. ungenzi). meil [(Priester Zacharias u. seine Frau Elisabeth) []erant autem iusti ambo ante deum, incedentes in omnibus mandatis, et iustificationibus domini sine] querela [Luc. 1,6] 817,1. meilun [sed ecce, quia turpitudinis suae] maculas (1 Hs. -a) [aspexit, lavanda ad fontem misericordiae cucurrit, convivantes non erubuit, Greg., Hom. II,33 p. 1593 oder zu: taceamus interim de secretis caeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus] maculas [pulveris nostri, ebda. 34 p. 1609] 2,316,36. meilun [sed tunc vere aliis recta praedicamus ... si nosipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidianas lacrymis] maculas [lavamus, ders., Hom. I,17 p. 1500] 4,331,43; ânu/nih(h)ein meilun/meila makellos, rein, sündenfrei: (Christus) der âne meili (Np âna flecchen) dar in get unde reht uurchet qui ingreditur sine macula et operatur iustitiam Npw 14,2. âna meilen, âne rot (Npgl âne flecchen . âne runzun) uuile er dih sin concupiscet rex decorem tuum, quoniam ipse est dominus deus tuus [vgl. tota ecclesia eius, quam sibi sicut vestem exhibet, sine macula et ruga, Aug., En.] 44,12. (fruintin min) nechein meila ist an dir macula non est in te [Cant. 4,7] W 61,2 [121,1].
Abl. meilhaft, meiligôn.
Vgl. mâl1.