Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
leih st. m.
st. m., mhd. nhd. leich; afries. -lêk (vgl. Holthausen, Afries. Wb.2 S. 64); ae. lác; an. leikr; got. laiks (vgl. Feist, Got. et. Wb. S. 319 s. v. laikan). — Graff II,152 f.
leih: nom. sg. Gl 2,481,51. 509,18. 558,47. 562,41; acc. pl. -]a 36,7 (Vad. 336, 9. Jh.); leihh-: dat. pl. -in 447,24; leich: nom. sg. 492,27; nom. pl. -]a Nc 808,26 [127,18]; -]e Nb 223,8 [180,3]; -]i Gl 2,61,48 (zur Endg. vgl. v. Bahder, Verbalabstrakta S. 18); dat. pl. -]on 486,56. 771,15; -]un 618,19 (Carlsr. Aug. CCXVII, 9./10. Jh.); -]en 27,7; -]in 445,49 (2 Hss.). 576,9 = Wa 90,26 (Düsseld. F. 1, 9. oder 10. Jh.); acc. pl. -]a 674,21. Nb 341,27 [258,5]; -]i Gl 2,54,14 (2 Hss.; zur Endg. vgl. v. Bahder a. a. O.); laich-: dat. pl. -in 490,19; acc. pl. -e 66,19; leihchin: dat. pl. 558,47.
Verschrieben (?): lechi: nom. pl. Gl 2,61,48 (zu -e- vgl. Braune, Ahd. Gr.15 §§ 43 Anm. 4 u. 44 Anm. 4, zur Endg. vgl. v. Bahder a. a. O.).
(rhythmische) Klangfolge, Melodie, Weise; (gesungene) Versfolge: leichen versibus [ergo canam, quos Lucas retulit actus, Ar., Ep. ad Vig. 19] Gl 2,27,7. leiha [turrim voluere maligni in caelum proferre suam, quibus inpia corda sermonum secuere] modos [ders., I,132] 36,7. leichi [carmina qui quondam studio florente peregi, flebilis heu maestos cogor inire] modos [Boeth., Cons. 1,1 p. 3,2] 54,14. 66,19. leichi [quondam funera coniugis vates Threicius gemens postquam flebilibus] modis (Hss. modi) [silvas currere mobiles amnes stare coegerat, ebda. 3,12 p. 86,7] 61,48. leichin [laudans Augurium resultet hymnus, mixtis Eulogium] modis [coaequans, reddamus paribus pares camenas, Prud., P. Fruct. (VI) 152] 445,49. vngilihhen leihhin [sic noster haerens sermo lingua debili balbutit et] modis [laborat] absonis [ders., P. Rom. (X) 12] 447,24 (1 Hs. Rasur nach ungilihhen). leichon [felices animae ... suave sonantibus hymnorum] modulis [dulce canunt melos, ders., H. ad inc. luc. (V) 123] 486,56. 490,19. 558,47. 576,9 = Wa 90,26. leichun [cum sua gentiles studeant figmenta poetae grandisonis pompare] modis [Sed., Carm. pasch. I,18] 618,19. leicha [(Turnus occupat) Crethea musarum comitem, cui carmina semper et citharae cordi] numeros [-que intendere nervis, Verg., A. (IX) 776] 674,21 (vgl. rhythmos facere intentione nervorum. Nam numeri sunt rhythmi, Serv.). leichon vuison, Randgl. zu: uuison [alternis reserabo] modis [, quod littera pandit, et res si qua mihi mystica corde datur, Ar., Ep. ad Vig. 21] 771,15 (vgl. Schlechter, Aratorgl. S. 60,12). (Orpheus) ouh taranah hartor chale nah temo vuibe . unde in netrostin sine leiche nec modi ... mulcerent dominum Nb 223,8 [180,3]. uuas ouh tar (i. e. in den Büchern) daz zesingenne getan ist . also lied . unde leicha erant etiam libri qui praeferebant ... cantandi quaedam opera [vgl. musica ... describitur per ... tropos ceterosque modos, Rem.] Nc 808,26 [127,18]; ferner: Nb 341,27 [258,5]; — (lydische) Tonart? (in Verwechslung von ludius ‘Pantomime’, vgl. Thes. ling. lat. 7,1769,46 f., mit lydius ‘lydisch’ (als Name einer Tonart, vgl. OLD S. 1055)): lidius tonus musicus leih [zu: saltat Tonantem tauricornem] ludius (Glosse: Iovis vel nomen toni musici) [Prud., P. Rom. (X) 222] Gl 2,481,51. 509,18. lytius ł lidius Iovis tonus musicus leich [zu ebda.] 492,27. lydius nomen toni musici leih [zu ebda.] 562,41.
Komp. ?egi-, harph-, hî-, kara-, klaf-, rang-, sang-, skîn-, uuein-, uuetarleih; vgl. gileih (?).
Vgl. leihhôd.