lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

arsch

mnd. bis spez. · 19 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

RhWB
Anchors
20 in 19 Wb.
Sprachstufen
6 von 16
Verweise rein
27
Verweise raus
72

Eintrag · Rheinisches Wb.

Arsch

Bd. 1, Sp. 259
Arsch āš, Pl. E:š, Demin. E:žəlχə (-kə); WMosfrk ăš, ōă-; Wend, Ottw, Saarbr, Saarl, Merz-Losh in der Gegend der das/dat-L. Eš, Eə- (auch Siegld); n. Geld-Brockhsn Straelen Holt Pont Veert Geld Aengenesch Issum ārs, im Klev Ers. — Das Rip zieht gern aus dem Artikel ‘den’ -n hinüber, u. so entsteht nāš; das Nfrk aus ‘dem’ mās, mārs, mErs m.: 1. das Gesäss, podex, beim Vieh ohne derben Nebensinn; beim Menschen angewandt, liegt dem Worte je nach der Bildungsstufe des Sprechers eine mehr oder weniger empfundene Derbheit zugrunde, Humor, Scherz u. Ärger bedient sich seiner gern; bes. in RA., die den Begriff arm, feige, bang, verächtlich umschreiben; weniger derb wird Fott (Rip, SNfrk), Kont (Klevld) empfunden, am wenigsten derb Hennersch (Allg.); im Scherze. Dokes, Popo, Pupes u. a. — Anwendung des Wortes. a. der A. in seiner Dicke, Breite durch Vergleiche verdeutlicht. Den hot en O. wie en Brabander Gaul Trier, — en 100- (1000-, 80-) dahlersch Peərd Allg., — e Kutschepeərd Trier-Mehring, — en Bierbrauerschgaul Kobl-Bend, — en Fernös (Küchenherd) Schleid-Hellenth, — en Tromm Rip. — en Bauerebahnhof Kobl-Bend, — en Botterkiərn Sieg-Thomasbg, — en Scheierpuart Bitb-Rittersd, — en Wann Birkf-Idar, Bernk-Merschd. — en Ongleck Trier, — en Wannflecker (-läpper) Eif, — ne Schohmächer MüEif, — ne Schuster Mos, — e Wäschwif Köln, — dat mer en Landkoərt drop mole kennt Prüm-Burb. Von einem hübschen, aber armen Mädchen: Dat hät für 1000 Dahle Los on für 1000 D. Bros on en A. wie e Kutscheperd, es och noch 1000 D. wert Bo. — Schmal. De Koh hät en A., dat se en en Fläsche drisse kann Sol-Witzhelden. — b. der A. und der Kopf u. die andern Körperteile. Töschen Kopp on A. Barm. Dat is K un A. kleine, dicke Person Allg. Bei dem is K. un A. ent Hunsr. De bescht jo nemmen K. on A. Saar, Eif. De hät der K. om A. dass. Schleid-Hellenth. Dat hät jo kenen K. on kenen A. nichts Ganzes, nichts Greifbares, weder Hand noch Fuss Allg. Et es kein K. un A. dran unordentlich gearbeitet, unsinnige Erzählung Saarbr. Die zwein sein zesammen e K. un en O. handeln einträchtig Mosfrk, Allg. Wenn mer ment, mer hätt en am K., dann hot mer en noch nit am A. Simm-Ebschd. De ke K. hot, hot och ken O. der seinen eignen Willen nicht durchsetzen kann, der ist auch sonst nichts wert Daun, Prüm. Wat de im K. hot, dat horer net im A. vom Eigensinnigen, der sich von seiner falschen Absicht nicht abbringen lässt Kreuzn, Simm. Singe K. ka mer för ene Kegelklotz on singe A. för en Hoər (Horn) bruche sehr dumm Monsch. Dat geht K. üver A. kopfüber [] Allg. Ich haən der en, datste iwer K. un O. drolls! Trier-Waldrach. E lef (kom, överschlog sech) A. över K. Rip. Enen K. över A. de Dür eruswerfe. A. över K. heraffallen Rip, Allg. K. iwer O. machen Purzelbaumschlagen Zell, Koch. De A. verdollt em de K. MüEif. De winkt mot dem K., we wenn den O. plätschgeckig wär wenn einer zu allem ja sagt Daun-Tettschd. Geht mer weg met dene, die de K. voll Krolle hon on de A. voll Schwäre Birkf-Herrst. Mer seiht der jo op der K. we er Koh on den O. zum kahl Geschorenen Daun-Tettschd. Ne K. wie nen A. han vergesslich sein Rheinb-Meckenh. K. kalt, Ben wärm, A. op Zeichen der Gesundheit MülhRh-BGladb. — A. met Ohre einfältiger Mensch Simm-Laub. He es drüg henge de Uahren on hät et Strüah vam A. geschott Elbf. Wohin gehst du? Antw.: De Nas noh, de A. kimmt hinne no OMosfrk. Ich gehn meiner N. no, dann geht sich ach mei A. nit err Kreuzn. De hät e Gesicht wie en A. stumpfe Gesichtszüge Allg., — en bläcke A. MülhRh-Ensen, — en verdresslichen A. Sieg-Eitorf, — en A. met Uhre Ahrw-Löhndf, MGladb, — en gebätschten (geklätschten) A. Eif, — en A., de de Wand eropklimmp Bo, — de Kaffe drinkt OMosfrk, — wie en Koh, die den A. zesammetrick Sieg-Rhönd. En Gesicht wie en A. im Herbst schmutzig Bernk, — bi en A., de Samsdags Omends de Stross kehrt Kobl-Bend. Weisste, wat egal es? Dei G. un meine A. Kobl. En Mul wie nen A. han charakterlos, unzüchtig sprechen Allg. Dem fallen die Wort us de M., wie der Koh de Dress us dem A. MülhRh-BGladb. Den hot de M. zom O. gemacht sich erbrechen Bitb-Betting. sich tot schweigen Köln. M. on O es un dem debescht gerot Merz-Saarhölzb. De muss et M. zum A. halle (wie der Hund) der schweigen und nichts verraten soll Hunsr, Westerw. Du hättst reter de Schnute zum A. gehalen geschwiegen Waldbr. Dem geht de M., wie der Gösen (Gans) (Ent) der A. Berg, Allg. Wer met der Mən räumt (Rahm bildet), kann mem A. botteren Sol. Wat net got os för et M., os got för den A. was nicht gut ist zum Viehfutter, ist gut zum Streuen Malm-Weywertz. Do stihn se widder on hale de Zung em M., als wenn se em A. ka Blatz hädde Westerw. Dem hätt me nüdeg de Woərt am A. eruszetrecke Rip. E klaf enem Hohn en Ei us em A, wat e sebbe Johr noch net rif es MüEif. De Ogen am A. han verblendet sein Schleid-Hellenth. Den sehn ech mem A. net mih an höchste Geringschätzung Rip. He treckt de Start för den Ä. hält sich zurück Rees-Ringenbg. De hät et Herz nächst dem A. feige Kobl. Et H. [] klopp mer am A. herus Sieg-Thomasbg. Dorim fahr ich noch nit mider Hand an de A. Hunsr. De moss de Häng vam A. losse kann nichts Unnützes anfangen, da er Sorge und Arbeit genug hat Sieg-ODollend. Et geht em von der H. wie en Pesch vom Ä. Saarbr. Streck de Fenger en den Ä., wennschte sos neischt firdig brengscht Merz-Losh. De häst sulle de F. in de A. stecke, dann häst der en nit weh gedohn wenn einer sich am F. verletzt hat; wer den Schaden hat, braucht für den Spott nicht sorgen Hunsr. Modder, M., de F blot; stech en en den A., dann wiərd e got Kobl. Loss de F. im A. rund gohn so wird der Langsame zur Eile angetrieben Simm-Laub. De micht mer kene F. kromm em A. Kobl-Bend. Wer e Onglöck ha sall, kann nen F. em A. terbreken Sol, Allg. De hät sech schwer an den A. gefohlt sich getäuscht, Unnützes angefangen Sieg. Nau setzt e lo em Batsch on kloppt sich de A. met Feiste er ist brotlos Westerw. He lit em Bett om Boch on schleht den A. met Füsten Gummb-Harschd. Den hat de A. om Buckel Höcker Saarbr-Bildst. — Wer war das? Antw.: Ener met twe Ben un em Lok em A. Gummb. — b. der A. und die natürlichen Bedürfnisse. De drite (kacke) well, mott den Ä. metnemme Mörs-Xanten. Die scheissen durch ene O. stimmen in allem überein Prüm-Burb. Dat ös ene A. on e Gedröss dass. Rheinb-Meckenh. En Bur, dat es en Schelm va Natur; packt m'en an en Kopp, dann bit e; p. m'en an en A., dann drit e Elbf u. sonst. De scheisst sich noch den A. franzelich beim Durchfall Kobl-Bend. Einem den A. drisse drohn übermässig gefällig sein Rip. Dem moss mer (de löt sech) de A. drisse drohn bequem, faul Sieg-Rhönd, Köln. Wann der Hals net well, hät der A. Fiərovend bei geringem Appetit kein Stuhlgang Bo-Alfter. Wenn mer dut es, hät der A. F. Koch, Rip. Dem Vielesser fehlt bloss en tweiten A. Remschd u. sonst. Launige Inschrift an Abortwänden: He es dat grusse Weltgerich, wo der A. dat Urdel sprich on der Köttel der Hals zerbrich Bo. Schmitze Mäd hat Röpe gekocht, se geng mol of de Danz; de O. geng at jick-jick-jack, de Röpe komen ganz May-OMendig. Wenn ich de(ne) im A. hätt, där ich en in de Rhein scheisse Ausdruck höchster Verachtung Hunsr, Kobl-Bend, Bo. We sech höck va Hetz bedriss, moss en geckege Nasch han an kalten Tagen Sieg-ODollend. Wen den O. eweg get (fortgüt, weglehnt, verlihnt), moss durch de Rebbe scheissen (drissen) bei zu grosser Freigebigkeit, wenn einer das verleiht, was er selber nötig hat Mosfrk, Allg. Verkaf de A. un scheiss durch die Ribbe! Hunsr-Ebschd. Dat [] ös all durch den A. gegange er hat alles im Essen und Trinken vergeudet Rip. De hät Schess em A. Angst Rip, Allg. Dem geht de A. met Grondis dass. Allg. Den A. bedriə sich erbrechen Hunsr, Saar. De hät de A. bedroge on scheiss üver de Zong (Zaun) dass. Ahr. Ich kotze der met dem A. ent Gesicht! Drohung Kobl-Bend. Wemmer der Sau ze def en de A. föhlt, fend mer Dreck wenn man nicht Mass in den Forderungen zu halten versteht Neuw-Datzeroth. We der Schmangk ess, ka met dem A. de Botter drihe Schleid-Dreiborn. Dem steht et Glick uf wie er dore Spatz de A. dem Glückspilz Simm-Laub. Bis dohin scheisst (kackt, driss) noch mannig Vilche (Krohn), wo haut (wat ewei) noch kene A. hot Hunsr, Allg. De es sou arm, dat den O. tripst Saarbr-Heusw. En zwa Johr hommer zwa och längst kane A. mih leben wir nicht mehr Westerw. Den A. an den Dörposs afwische kein Trinkgeld geben Geld. Do mecht mer jo en A. in die Seit enin kriə wenn man etwas anhören oder ansehen muss, was einem zuwider ist Hunsr, Mos. — Wenn de en Furz em A. stechen hot, da let e sich alt ent Bett Westerw. Aus so em draurige (verzagten Bo, knorrigen Sol) A. kann noch ke frehlich Ferzche kumme Hunsr, Westerw, Bo, Sol. Ut enem knorrigen A. kömmt auch wahl ens nen löstigen Furz Sol. Viel Käpp, viel Sinn; viel Ärsch, viel Winn Meinungsverschiedenheiten Hunsr. Kopp, schlof; A., wach; wannste wat herscht, dann grach! Simm-Horn. K., schlop, A., wann de wachs, dann tüt! Sol-Ohligs. Besser in die weide Welt bi em enge A. zur Entschuldigung des Furzens Neuw-Datzeroth, Allg. Ne Furz hät seven Eigenschaften: he rückt, he flügt, he stenkt, he klenkt, he sät dem A. goden Morgen, makt den Darm rein on makt de Dür to Sol. Dem steht der A. den ganzen Dag op er furzt viel Allg. Et es alles mär ene Wett (Witz), sei de Köster, du blosden e met den Ärs de Lamp ut Mörs-Xanten. — c. wenn et em am A. beisst, grit de Grossmudder Zihn Hunsr. Dem göck der A., et git e got Botterjohr Köln-Rodenk, Mörs-Xanten. Den lo zeiht och kem ken Werm ausem A. Saarbg-Faha. Dat well schleit rötsche, seit ne Bur, do trok he singem Wif ne Worm ut den A. NBerg. — d. der A. als geeigneter Körperteil für Schläge und in rohen Drohungen. Enem den (bläcken) A. hauen, kletschen, bätschen, blätschen (s. d. W.). Den A. besiehn kriən Berg, Allg. Wat hon se dem den O. verdresche! Westerw. De kannst dich uf en A. voll gefasst mache Hunsr. Senge A. hält (hät) Kirmes Rip, Mos. De Stock soll Kermesse op dinen A.ə halen []Gummb. Hean hot e Gesicht wie en gebätschten O., wie en zerbätschten Kanneroasch Bitb. En schlechter A., de ke Schläh verdran kann Trost für den Geschlagenen Simm-Laub. Den hät sich den egenen A. geblatzt ins eigne Fleisch geschnitten Westerw. He bend sech en Ro (Rute) för sine eige A. Nfrk, Allg. De hod sich selbst e Rut vor de A. gehau bei Massnahmen, die zu seinem eignen Nachteil ausschlagen Hunsr. — Eich treden der fir den O.! Trier, Allg., — dat der et Kaffewasser em A. koch Rip. Enem ne Foss für der A. geə einen Tritt geben Schleid-Hellenth. Gev em enen für de A.! Rip. Dem sall mer Spengele en der A. steche Schleid-Hellenth. Ech schlohn dech, dat der de Zäng (Zähne) am (zom) A. eruskunn Rip, Allg., — em A rappele Schleid, — en den O. fleien Saar, — nom A. herenflege Rip, — am O. Klawer spielen Trier-Mehring, — dat dir de Zinsen am A. eruskommen Sol, — dät dert Blot den O. erobleft Saar, — des der di Därm (de Treipen) aus dem A. erauskomme Birkf-Herrst, Allg. — di (rot) Brih aus dem A. erausspretzt ebd., — dat de net mih op dem A. setzen kanns! Rip, Allg. Ech schmissen dech dur et Fenster, dat der der Blei am A. hange blif! Sieg-Seelschd. Wart, ech stechen der en Ärm en der A.! Drohung, um Kinder zu verscheuchen Aden-Liers. — Flüche. Himmel, A. on Wolke! MGladb. H., Bombe, A. und Zwirn! Goar-OWesel. H., A. und Sack Zement! May-Collig. H., A. on Wolkebruch! Kobl-Rübenach. — e. der A. in derber, abschlägiger Antwort u. als Symbol der Geringschätzung. He drehnt (stipp) mir den A. (dar) zo will nichts von mir wissen. Kihr em den A.! lass ihn stehn Rip, Allg. Loss der von dem neist gefalle, weis hen an den O! Bitb-Dudeld. Bes. in der allg. RA.: Leck mech doch em (am) A.! Duə kanns mech kröcksöver (kreuzüber) em A. l.! Sieg-Thomasbg. Leck mech doch möt Gewalt em O.! Trier. Kess mech om O.! Mosfrk. Leck de Pädd (Kradd Rip, de Katz Kobl-Bend) em A., dann brucks de ok kenen Stert optebüren! Nfrk. Leck mech em Garden, op mingem A. stohnt Kuhl (Kohl)! L. mech am A. un bleib mein Freind, bis der die Sunn int Arschloch scheint! Simm-Laub. (S. euphemist. Umdeutungen von A. unter ‘lecken’). Derbe Antw. auf diese Ablehnung: Bescheiss dich nit meh, als de lecke kannst! Simm-Laub. Hängk deine A. an et Schaueredor un leck der en selbst! ebd. Di Sau, die dich gemach hot, kann dich ach lecke! ebd. Lot dech de der A. lecke, de dech de Schnut leckt! Kref-Fischelr. Wann dein O. en Hunigdeppen wiər, häəts de ne selwer schung ausgeleckt Bitb-Rittersd. [] — Die RA. wird auch ohne derben Beigeschmack angewandt, so zum Ausdruck des Erstaunens: Da leck mech doch em A., dat kann net sen. Dann kanns de mech em A. l., wann dat wohr es Rip. Andere Anwendung derselben RA: Wennste su lang wärs, wie de domm bes, kennste de Wand of de Knie em A. lecke Westerw. Du bös su schwatt, as wenn de der Düvel am A. geleck hötts MGladb-Rheind. De ös esu düərn, he könnt en Gess em A. lecke Rheinb-Meckenh. Dar is noch besser as en arme Mann am A. geleckt bei gutem Essen Hunsr. Et sein Geschmacksachen, sot de Bauer, du hot en en Koh om O. geleckt Daun, — den A. gebütz Bo Lichtmess alast, Wanter kess mich am O.! Bitb. A.: Hät e och,danke schüngesot? B.: Ne, he hät nouch net emol gesot: Leck mech em A.! Sieg-Rhönd. Kinderlied: Leck meich em O. (2 ✝), leck meich net dernewen, o wenn dat Kend de Bockel brecht, dann holl ich mer et Lewen Trier. Pitt, Pitt, Doderoasch, leck de Katzen all am O.! Trier-Schweich. — Die RA. L. m. im A.! diente auch als Bannspruch gegen Hexen und allerhand Schaden. Rühmte jmd. ein Kind, so lange es noch nicht getauft war, so musste die Mutter, auch nur still für sich, sagen: Leck mein Kind im A.! oNahe. Begegnete man einer Hexe, so konnte man der Gefahr der Verhexung entgehen durch die Formel ebd. Andere Abweisungen: Jo, meder Hand an de A.! Kobl-Bend. Jo, hannen am O. as et deister! Bitb-Hütting. Em A. es et finster, do blöht de Ginster! Köln. Jo am A. vierzehn gelt de Botter sechszehn Sieg-Thomasbg. Am A., warer Kerl! Birkf-Idar. Du kanns mer em A. wonne, da brochste ken Met ze bezahle! Bergh-Hüchelhv. Geh ich mit! Antw.: Jo! fir de Schwanz opzehiwen on den Isel am A. ze kessen Saarbg-Cahren. Was haben wir gekocht? Antw.: Kalten A met Bieren Elbf. Wie viel Uhr ist es? Antw.: Halwe Ä. ¾ Pup Saarbr-Püttl. — f. A. u. essen, trinken. Viel eassen as dem O. Orbet gemach Trier-Mehring. Ömmes den O. open haulen einen frei halten Elbf. Sech sengen A. föllen tüchtig essen Rip. He hat den A. voll Allg. Alles für nüs en der A. krege umsonst bekommen Schleid-Hellenth. He hät et em A. hat es gegessen Allg. Hätt der doch de A. voll! hätte er einmal genug (gegessen, getrunken, erworben, erhascht). E well alles en senge A. han alles für sich haben. De hät de Verstand em A. nicht viel Verstand, aber mehr Lust am Essen und Trinken. Er löt sengen A. nöks afgohn er isst u. trinkt gut Rip, Allg. De fresst, dat em de O. ofstaht be er dude Sau Koch-Lutz. Sie schare sech en Muhr (Möhre) en de A. sie lassen es sich [] gut sein MGladb. Sengen A. flege seinen Leib pflegen Rip. Sich Weng en de A. schödde Wein saufen Rip, Allg. De hat en Decken am A. ist betrunken Sol-Auf der Höhe. E hät de A. voll ist betrunken, hat genug Vermögen, schlechte Erfahrungen Allg. De hät de A. voll Schold Allg. En hoat den O. esu voll Schold, dat mer ke Fennig mat em Klopphachen (hölzerner Schreinerhammer) meh era (herein) gekloppt krig Prüm-Waxw. De hot noch ke Penning am A. er ist sehr arm Hunsr. Er hät gen Schämd em A. schämt sich gar nicht Rip. Nöks em A. han kein Vermögen, keine Kraft Rip. De hät et em A., hädder et erus er versteht es, kann es aber nicht anwenden, sagen Neuw-Dattenf. — g. der A. und Körperbewegungen und Ruhe. Mer ment, de Kerl hätt Blei (Queckselver) em A. Allg. De brengt seine faule A. gar net erem Kobl. De kütt gegange, as hätt e en Beissel em A. Neuw-Dattenf, Sieg-Hennef, — mer ment, he hätt en Ei em A. Rip, Allg. De Kerel giht, als wenn e de Ben en de A. gebohrt hätt Kobl-Bend. De schleppt de Ben no, as hätt e ene Kegel em A. Rheinb-Hilberath. Sich de Ben us dem A lofe. Sech der A. aflofe sich müde laufen. Dem geht (wackelt) der A. wie der Ent de Fott Rip, — wie en Wammöll Sieg-Hennef, — en Bachsterzche. Esu bal wie mer den O. gedricht (bewant) hot (den Rücken gewandt hat), fingkt dat Spil erum (wieder) oan WEif. Wenn e geht, steht em de O. erem es liegt mir nichts dran, wenn er geht Merz-Mettl. Gehste de Berg erop, dann stippste der A. eraf Schleid-Hellenth. De en hät Bein wie en Bretzel, de ander schlepp de A. üwer de Erd Familie mit ungestalten Beinen Sinzig. De A. schwenke stolz, hochmütig gehn Rip De geht hanner- (hinter) arsch weicht zurück, geht den Krebsgang Prüm-Mürlenb (vgl. achterarsch). Dem juckelt (wibbelt) de A. ein unruhiger Geist Rip. Du häs ke Roh on deinem A. Eif, Allg. Op glöhndegen Kohlen setten on meinen, der A. brängkt einem Sol. Dem brennt et am A. er lebt in Angst und Unruhe. De lef net, on wann et em am A. brännt er lässt sich nicht aus seiner Ruhe stören Rip. De brengt seine faule A. net erem Kobl, Allg. De kann den A. net heven ein Langschläfer. Om fulen A. ligen auf der faulen Haut liegen. Dem schingt de Sonn en de A. eren er liegt lange im Bette Rip, Allg. Er schlöft sich en Dotz (Beule) för den A. Waldbr-Wildbg. Sich op der A. setze sich müssig hinsetzen Allg. Setz dich of den A., do hot ach dei Motter gesess, wie se Braut war! Simm. De greit de leiwe lange Dag den O. net vum Stohl op Stubenhocker Saar. Mem A. en et Botterdöppen [] te setten kommen gute Heirat machen Sol. Ech sei bal of den A. gefallen vor Verwunderung Allg. Wer et gläuf, et Bett verkäuf, leit mem A. em Strüh Ahr, Rip, Nfrk. Den hät Pech um O.; wou en hiblompst, do leit en Saar. Ihər den den O. geleft greit, es den halwe Viərmeddig erem ebd. Mer muss sich ustrengen, dät em den Därm zum O. eraushängkt ebd. De schafft, dat et Wasser im A. kocht Simm-Laub. Dem han ich Feier onner de A. gemacht. Dat haste widder meat halwem A. gemacht nur unvollständig May-Trimbs. De kömmt ok met den halven A. nur mit einem Teil seiner Aufgabe Geld-Nieukerk. — h. Der A. und die Kleidung. De kann och et Himm hennen um O. nöt leiden Saarbg-Faha. Ken Himmed mih of em A. han höchster Grad von Armut Saarl-OEsch. De gäf et Himm vom A. eweg er ist sehr mildtätig May, Allg. Higederasch, ke Himd am A. on doch Kurasch! Birkf. Duərəs (Theodor), Duəres, Tottelasch, het ken ganze Botz am A. MülhRh-Ensen. De git de A. us der B., de B. vam A. mildtätig Allg. Enen groten A. hät en grote B. nödeg (vanduhn) Nfrk. Wen e grussen O. hot, de muss och en weit B. hon Bitb, Schleid. To nen gruten A. hüərt ouch ne grute B. Sol. De verspelt de B. vam A. leidenschaftlicher Spieler Rip, — aus em O. Bitb. De B. vam A. verkoupen Sol. Der A. es em decker als de B. die Hose ist hinten zu enge Dür. Ech hauen dech, datste den A. nit mih en de B. kris Sol-Burschd. So lang de A. en de Hose passt, wird keine Arbeit angefasst Kobl-Bend. Dat pass wie en Burearsch en en linge B. Bergh-Elsd. Pitter schlih wider, schlih wider de Wand, hat am A. de B. verbrannt Kobl-Lützel, Bernk-Lieser. Er hat kein Lomp am A. keine Kleider Neuw-Dattenbg. Der Lires, der Blares, der Lappen hängt am A. Necklied für weinende Kinder Schleid-Hellenth. Se sen wie A. un Friederich gehören wie A. u. Hose zusammen Birkf-Oberst. He lef vun singe Renten un sitz mem A. om Kapital auf den Hosen Köln. Sie hängk alles an (öm) den A. gibt all ihr Geld für Kleider aus. Sich Stot an der A. hange Rip, Allg. Em ebbes on den A. hänken etwas in böser Absicht anhängen Saarbr-Sulzb. — He krit all de Koste an den A. er muss alles bezahlen Rip. He krit die ganze Prostemohltit anen A. er bleibt daran hängen, verliert die Partie Nfrk, Allg. No häsde den Process am A. am Halse. Häste't am A. hange! wäre es dir doch angewachsen Rip. — Der unbekleidete, blosse A. De blose, bläcke, blanke, nackegen A. Den blanken A. gehauen krigen. He wes mer den blacken A. Rip. Üver dat Metz [] kammer jo mem blanken A. rötschen (reiden) so stumpf ist es Rip, Allg. Ich springen der medem bl. A. ent Gesicht! Kobl-Bend. Ich hon gement, se (die aufgebrachte Frau) wolt mer medem A. ens Gesicht hupse Saarbr-Sulzb. Die Leit lo were bal de Ä. zur Finschter naus strecke Bankerott machen Ottw-Neunk. Zwei nackege Ä. machen alles wider got von streitenden Eheleuten gesagt Kobl-Bend. Dau kanns der den O. bl. färwen lossen zu einem, der viel Hosen braucht Trier-Mehring. Wa men den A. bl. löt färwen, brukt men gein Böckse Sol. Die lässt sich och noch de O. blo mole putzsüchtiges Weib Zell-Senh. — i. Am (im ) A. sein, verloren sein. Da! awei es de Sach am O. Trier. Dann es de Verstangk em A. alle guten Vorsätze werden vergessen Elbf. He es am A. hat abgewirtschaftet, er ist verloren Allg. Da es di Kann em A. zerbrochen Westerw — k. Teufel u. A. Hean doicht dem Deiwel em O. neist Bitb, Allg. [De dog der Hong am A. neit Kref-Linn.] De es dem D. em A. neist notz Goar-Pfalzf. De schwiert dem D. en de A. eren leichthin schwören Prüm-Burb. De hot em D. seinem O. kei Roh Koch-Bruttig. De krüch dem D. noch en den A. er schmeichelt jedem Sieg-Ägid. De Tubak ös esu schlech, de brennt dem D. em A. net Rheinb-Meckenh. De krit ose Herrgott möt de Föss on dog dem D. em A. net Bergh-Blatzh. Wammer nachts in de Spiəl guckt, g. mer em D. in de A. Simm-Horn. He wirp dem D. Sten en der A. der Faulenzer Schleid-Hellenth. Der D. es arm, hen hot weder O. noch Darm Trier. Märzgras wässt dem D. durch den A. verspricht kein gutes Jahr Prüm-Ihren. — l. Verschiedenes. Mer ment, dem hätt de Guguck de A. ausgesoff der ist aber mager Trier, Kobl-Bend. De Kerel es em A. verbohrt ebd. Enem en (dur) den A. kruffen (kruchen, kriechen, schlaufen) zu untertänig sein Allg. Die kruchen sech (vor lauter Freundschaft) noch en der A. Rip. Hea lisst sich liewer en hoarig Sel (en Biard Diar (Dorne), en glihnige Droht) durich den O. ziehen, wie (ihe) dat hean dat diht, ih e em armen Mann ebbes gäf der Geizige Eif, Allg. Ich glöf, dem könnt mer och en höre Sel dorch der A. trecke, dann sät e noch net emol uwih! roh und unempfindlicher Mensch Bo. De ös net hönge wie für, söns könnte möm A. Nöss krache (knappe) ihm ist nicht zu trauen Rip, Allg. De ment, singe Narsch woəg en Pond bildet sich was ein Sieg-ODollend. Ma ment, he wer em Edelmann aus dem O. gekroch von einem Eingebildeten Trier-Mehring. De däht noch seine A. verlere, wenn e nit angewachs wär Hunsr, Allg. De ös [] für sengen A. besorg eigennützig Rip. Der sicht a der Kuh om A. on, was de Bodder e Menz gilt woher sollte der's denn wissen Saarbr-Sulzb. E pidelt em alles aus dem O. eraus er will alles ausforschen Mosfrk. Van den Ä. in et Kerb froge allen Kleinigkeiten zu genau nachfragen Mörs-Xanten, Sieg-Seelschd. Se wess aller Ä. Opgäng on Zogäng alle Kleinigkeiten Sieg-Seelschd, Malm-Vith. Den denkt, hen hätt des Monn (Mundes) net esou lang genug wie des A. der Wortkarge Prüm-Ihren. Em Holzhaier kuckt mer besser on den A. os wie on et Gesit wegen der abspringenden Späne ebd. He hat den A. tugekniəpen gestorben Remschd. E hot sich e stenen O. ugeschaft ein Haus gebaut Saarbg-Winchering. He hät den A. unger er ist erkältet Wippf. Er es hell an den A. gebrankt leicht beleidigt Remschd. Et bröht öm am A. unhaltbare Lage Schleid. De gäf de A. weg zu freigebig Allg. (— wenn e net ogewöəss wär Saarbg). Hosde er alde Fra de A. geguckt? wird der gefragt, der Gerstenkörner am Auge hat Simm-Laub. — Von meiner Sach hos dau deine A. gemacht Westerw. Du bischt e Schneider (etwa) wie mei O. e Brotponn Saarbr-Sulzb. Deich hon ich schun kannt, do hot deine A. noch ke Pund gewo gegenüber dem vorlauten Flaumbart Simm-Laub Dat hon eich schun gewusst, do hos dau noch kene A. gehat ebd. Dat duht mer nit weh un beisst mer ke Loch in de A. der macht mir keine Unannehmlichkeiten ebd. Kömmer dech öm dengen A.! Rip. Er hor em en A. vor e Durelsack vermacht Birkf-Idar. Für Geld krit mer Zucker (Äsch Mayf) en de A. geblose MüEif. He kann en nit legge (leiden), he möch em Gef en de A. blosen Sieg-Rhönd. Sich e Käft en den O. beissen sich sehr gut merken; sich sehr anstrengen (oft iron.) Merz-Saarhölzb. Enem e Stöck vam A. schnegge (schneiden) das Herz aus dem Leibe reissen Schleid-Hellenth. Sich den O. eroffirchten sehr in Ängsten sein Bitb. Mer kann seim agen O. nemmi drauen Trier. So drög as Sinter Klos sinen Ä. Emmerich. We nen A. hät, köt en de Hell Schleid-Hellenth. En flegend Kroh fend hei on do, en setzend Kroh wird de A blo Koch. Ene fliegenden Ä. kregt it on ene sittende kregt nit Mörs-Xanten. Et is su kalt, dat de Hehner de A. zufriert Westerw. Et dudert lo erom wie en H., wat en ei em O. hot Trier. Dem gohn de Auen noch op wie er Buchfongk den A. Prüm-Ihren. Ah, dat es do, wu de Honn möm O. bellen on de Bauere möt Strih leschen Trier. De ös so blank wie en Aff am A. Simm-Ebschd. Dat wär jo der Sau den O. möt Fett geschmört Trier. De kregt kenem en dugdige [] Wurm aus dem A. gezogen Prüm-Ihren. Den es praktisch, den zieht sech e Worm aus em O. on bend sech de Schuh dermöt Trier. Dat sieht aus wie en A., der Kaffi drenkt Kobl-Kattig, — en A. met em Brell Merz-Rimling. De ös su domm, date't Brut drü is on de Botter an den A. schmert Sieg-Rhönd. Wann e Wann e Sieb wär on e A. e Korb, dann hätt jerer Mann ene so verspottet man den Plänemacher Birkf-Herrst. — Prost Neujohr, de A. voll Säuhor! Rip. Befroren A. dem es zu kalt ist, Ofenhocker. Du drauriger A. armseliger Kerl Hunsr. Der es em en Dorn em A. (im Auge) Schleid-Hellenth. Et as immer noch besser wie en D. am (im) O. Bitb. — Rätsel und Scherzfragen. Wer is de grisst Märdirer? De A, de hängt et ganz Johr am Kreiz Simm-Horn. Wat wor et grisste Wonner? Dat de Elias medem feirige Wage en de Himmel gefahre es, ohne sich de A. ze verbrenne Kobl-Bend. Wen hat de groussten A. om alen Testament? Joseph; der Herr setzte ihn über ganz Ägypten Prüm-Ihren. Wo kihrt de Oufemann (Küster) den A. heər, wann e Ovendsklock löck? En de Botz Sieg-ODollend, Ut dem A. en de Pann das Ei Sol. Et hängkt ön der Wand un höt den O. bebrannt Bratpfanne Trier-Kell. Ich wess e Dengk, dat es rengelrongk, dat hät weder A. nouch Mongk on krit douch alle Johrsch e Jongk (Erbse) Dür. Gekotz, gedrete un en A. gewisch, dat kann me sette up en Herrendisch Honig, Ei, Kuhzunge Meiderich. Ek gong ens dörch en Strötschen, do soch ek en Kammerödschen, dem streppten ek et Böcksken ut on leckten em et Ärschken ut Haselnuss NBerg. Du krummer, du schebber, wo läfste hin? Geschorener A., wad fräste deno? Meine A. is nit so deck (oft) geschor as wie deiner zugefror Bach und Wiese Hunsr. Verbr. — 2. übertr. a. Leder vom Hinterteil Siegld-Kromb. — b. der Hosenboden. De Schnider hät dir äver en gehüregen A. en de Botz gemach Rip, Allg. Du has nen A. en der B. wie e Roussdoch (Rosstuch) tief herunterhängend Schleid-Hellenth. Der hät den A. en der Butzen hangen Gummb-Berghsn. — c. das stumpfe Ende α. vom Ei Mosfrk verbr., aber auch Rip. Beim Ostereierkippen: Spetz oder A.! Spetz op Spetz, A. op A.! Bo-Duisd; Kopp of Kopp, A. of A.! Merz-Weisk. — β. Garbenende Saarbr-Feching, Koch-Greimersb, May-Rieden, Daun, Malm, Schleid, MülhRh, Wippf, Gnmmb. — γ. Hinterteil des Pfluges, in der RA.: De Pflug geht of dem O. (un retscht iwer de Bodem) Trier-Beuren Koch-Greimersb.
27382 Zeichen · 902 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    arschN.

    Köbler Mnd. Wörterbuch

    arsch , N. Vw.: s. arrasisch*

  2. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Ārsch

    Adelung (1793–1801) · +6 Parallelbelege

    † Der Ārsch , des -es, plur. die Ärsche, derjenige Theil des thierischen und besonders menschlichen Körpers, durch welch…

  3. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Arsch

    Goethe-Wörterbuch

    Arsch in Werkdrucken meist durch Auslassungsstriche od Abkürzung (A- -, A ...) wiedergegeben nur als Kraftwort, bes beim…

  4. modern
    Dialekt
    Arsch

    Bayerisches Wörterbuch · +8 Parallelbelege

    Arsch Band 1, Spalte 1,594–599

  5. Sprichwörter
    Arsch

    Wander (Sprichwörter)

    Arsch 1. An satten Eeers kan föl bitheenk. ( Nordfries. ) – Firmenich, III, 6. Ein sitzender Arsch kann viel erdenken. 2…

  6. Spezial
    Arsch

    Deutsch-Ladinisch (Mischí)

    Arsch m. (-[e]s, Ärsche) 1 ‹vulg› (Gesäß) sentan (-s) m. , cü (cüs) m. 2 (Schimpfwort) coiun (-s) m.

Verweisungsnetz

99 Knoten, 91 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Hub 1 Kompositum 79 Sackgasse 15

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit arsch

852 Bildungen · 259 Erstglied · 592 Zweitglied · 1 Ableitungen

arsch‑ als Erstglied (30 von 259)

arschblutt

SHW

arsch-blutt Band 1, Spalte 349-350

Arschdarm

SHW

Arsch-darm Band 1, Spalte 349-350

Arschdorn

SHW

Arsch-dorn Band 1, Spalte 349-350

arscheln

SHW

arsch-eln Band 1, Spalte 349-350

arschern

SHW

arsch-ern Band 1, Spalte 349-350

Arschert

SHW

Arsch-ert Band 1, Spalte 349-350

Arschhaar

SHW

Arsch-haar Band 1, Spalte 351-352

Arschkatz

SHW

Arsch-katz Band 1, Spalte 351-352

Arschkerbe

SHW

Arsch-kerbe Band 1, Spalte 351-352

arschklar

SHW

arsch-klar Band 1, Spalte 351-352

Arschkrott

SHW

Arsch-krott Band 1, Spalte 351-352

Arschkäft

SHW

Arsch-käft Band 1, Spalte 351-352

Arschleder

SHW

Arsch-leder Band 1, Spalte 351-352

arsch als Zweitglied (30 von 592)

Anmarsch

RDWB1

Anmarsch m im ~ sein idiom. намечаться, только-только начинаться Schnupfen ist im ~ - начинается насморк, насморк только-только собирается п…

Gänsemarsch

RDWB1

Gänsemarsch m im ~ gehen idiom. - идти гуськом устойч. , идти в затылок друг другу устойч. , идти друг за другом

Ümmarsch

MeckWB

Wossidia Ümmarsch m. Umzug: 'n Ümmarsch dörch de Stadt Wa Waren@Wredenhagen Wred ; um eine Mitte, ringsum führender Marsch: beim RapsAusreit…

Vormarsch

RDWB1

Vormarsch m auf dem Vormarsch sein idiom. усиливаться, набирать силу Religiosität in Russland ist auf dem ~ - религиозность в России набирае…

abmarsch

DWB

abmarsch , m. profectio, der abzug des heers, der soldaten. zum abmarsch blasen, den abmarsch nehmen, aufschieben. der abmarsch unserer jäge…

achterarsch

RhWB

achter·arsch

achter-arsch RhWBN ęitərāš MGladb , Kref , Kemp ; Etər- Sol ; ęχtərEš Mettm Adv.: rückwärts, hinterrücks. A. falle. He schluəg a. üəvər. He …

allēmarsch

Idiotikon

allēmarsch Band 1, Spalte 171 allēmarsch 1,171 A

anmarsch

DWB

anmarsch , m. accessus, nnl. aanmarsch, gegensatz zu abmarsch: der feind ist in vollem anmarsch, im anrücken; waren solche graue, mehr nebel…

anwarsch

MeckWB

Wossidia anwarsch älter -wardsch, vgl.: anwārtsch Dietz 130; gewohnt, im bes. aber von auffälligem Benehmen, albern, vgl.: Anwarschheit cons…

Backarsch

PfWB

back·arsch

Back-arsch m. : ' mißgestalteter Klicker ', Backaaʳsch [ FR-Bockh ]; vgl. PfWB Bäck 2 .

Bampelarsch

PfWB

bampel·arsch

Bampel-arsch m. : ' nachlässiger, träger Mensch ', Bambelarsch [verbr. WPf]; vgl. PfWB Bampeler 2 b. RhWB Rhein. I 427 .

Baselarsch

RhWB

basel·arsch

Basel-arsch Simm-Laub m.: aufgeregter Mensch, durch einen andern veranlasst, der seine Ruhe u. Besonnenheit verliert u. in seiner aufgeregte…

Baumarsch

PfWB

baum·arsch

Baum-arsch m. : ' Baumstumpf ', Baamaaʳsch [ KB-Bubh FR-Dirmst ]. Syn. s. PfWB Baumstorzen .

Bebelarsch

RhWBN

bebel·arsch

Bebel-arsch Gummb-Marienhg m.: verächtl. ein gegen Kälte Empfindlicher.

Bettelarsch

PfWB

bettel·arsch

Bettel-arsch m. : ' Bettler in schlechter Kleidung ', Bellaaʳsch [ FR-Bockh ].

Ableitungen von arsch (1 von 1)

verarschen

Pfeifer_etym

Arsch m. ‘Hintern, Gesäß’, ahd. (um 1000), mhd. asächs. ars, mnd. ārs, ērs, mnl. aers, eers, ers, nl. aars, naars, aengl. ærs, ears, engl. a…