Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)
- Anchors
- 15 in 8 Wb.
- Sprachstufen
- 3 von 16
- Verweise rein
- 46
- Verweise raus
- 34
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
- 8.–11. Jh.
-
1050–1350
Mittelhochdeutschluzstm.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +10 Parallelbelege
luz stm. loos, durch loos zugefallenes grundstück. territorium quod vulgo dicitur einen hluz Meichelb. n. 311. vgl. Graf…
-
19./20. Jh.
Konversationslex.Luz
Meyers Konv.-Lex. (1905–09)
Luz (spr. lüs), Stadt im franz. Depart. Oberpyrenäen, Arrond. Argelès, in einem schönen Gebirgstal an der Mündung des Ba…
Verweisungsnetz
47 Knoten, 56 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit luz
165 Bildungen · 117 Erstglied · 42 Zweitglied · 6 Ableitungen
luz‑ als Erstglied (30 von 117)
Luzan
Herder
Luzan , Don Ignazio de, geb. 1702 zu Saragossa, gest. 1754 als Staatsbeamter in Madrid, half durch eine kritische Schrift „ Poetica ” den cl…
luzcit
AWB
luzcit Gl 1,236,30 s. luzzîg.
Luzefer
LothWB
ElsWB PfWB RhWB Luzefer [lutsəfêr D. Si. u. s.] m. Luzifer, Teufel, Nichtsnutz.
luzegmtegs
AWB
luzegmteg s Gl 3,143,53 s. lützecmuotec mhd.
Luzei
PfWB
Luzei in PfWB Osterluzei .
Luzei(a) N.
Idiotikon
Luzei(a) N. Band 3, Spalte 1570 Luzei(a) N. 3,1570
luzel
KöblerMhd
luzel , Adj. Vw.: s. lützel (1)
luzelin
AWB
luzelin in der hinter einem lat. Rezept ( 9. Jh. ) u. vor einem jüngeren Grabgedicht ( 12. Jh., zur Datierung vgl. Bischoff, Stud. II,40 ) s…
lûʒen
Lexer
lûʒen swv. BMZ verborgen liegen, sich versteckt halten, lauern Ulr. Herb. Trist. Renn. ( als einveltige lember l. 13212). Konr. ( Troj. 2470…
lûʒenære
Lexer
lûʒenære stm. BMZ der auflauert, lauscht, Freid. 118,25 ( var. losener, lusener, loser) ;
lûʒene
BMZ
lûʒene swv. laure auf. gehört hierher lusemen horchen, welches Frisch 1,624. a. aus Eccard scr. med. aev. 2,1530 anführt? oder zu losen? lus…
lûʒer
Lexer
lûʒer stm. ib. der heimlich dem wilde auflauert Weist. (6,396).
Luzerbrōt
Idiotikon
Luzerbrōt Band 5, Spalte 969 Luzerbrōt 5,969
Luzern
Herder
Luzern , schweizer. Kanton zwischen Bern, Aargau, Zug, Unterwalden und Schwyz gelegen, südl. mit Gebirgen bis zu 6000' Höhe, im Ganzen fruch…
Luzerndeutsch
FiloSlov
Luzerndeutsch , n диалект , м , люцернский → FiloSlov Luzernisch, n
luzerne
DWB
luzerne , f. s. DWB lucerne sp. 1222.
Luzerne I
SHW
Luzerne I Band 4, Spalte 457-458
Luzerne II
SHW
Luzerne II Band 4, Spalte 457-458
Luzerneälchen
Meyers
Luzerneälchen , s. Aaltierchen .
Luzernemüdigkeit
Meyers
Luzernemüdigkeit , s. Bodenmüdigkeit .
Luzernenklee
SHW
Luzernen-klee Band 4, Spalte 457-458
Luzerner
SHW
Luzerner Band 4, Spalte 457-458
Luzerner Alpen
Meyers
Luzerner Alpen , s. Emmentaler Alpen .
Luzerner Hammer
Meyers
Luzerner Hammer , besonders im 14. Jahrh. beliebte Stangenwaffe, in der sich der Streithammer (Hakenhammer) mit dem Spieß verbindet, wobei d…
Luzerngasse
PfWB
Luzern-gasse f. : FlN, Straßenname in Spey, Luzerngasse [ Engelhardt 52]. —
Luzernisch
FiloSlov
Luzernisch , n диалект , м , люцернский → FiloSlov Luzerndeutsch, n
Luzernlicht
PfWB
Luzern-licht n. : 'Öllicht', Luzeʳlicht (ˈludsəʳliχd) [ KB-Göllh FR-Battbg LU-Altr ]; vgl. Luzerne 1. Am L. 's Flämmche, das flimmert so tri…
лузгать
RDWB2
лузгать прост. лузгать семечки - Sonnenblumenkerne essen / knabbern
luʒguot
Lexer
luʒ-guot stn. s. v. a. luʒ Mone z. 7,243.
luzgut
KöblerMhd
luzgut , st. N. Vw.: s. luz* (3)
‑luz als Zweitglied (30 von 42)
anafluz
AWB
anafluz st. m. , mhd. anevluz, nhd. anfluß; vgl. mnd. anvlote. — Graff III, 752. ana-fluz: nom. sg. Npgl 45,5; [ an-: dat. sg. - ] i Wa 108,…
anefluz
KöblerMhd
anefluz , st. M. Vw.: s. anevluz
anevluʒ
Lexer
ane-vluʒ stm. ausfluss, ursprung Myst. 2,521. 3. 17.
anfluz
KöblerMhd
anfluz , st. M. Vw.: s. anevluz
besluz
KöblerMhd
besluz , st. M. nhd. Abschluss, Verschluss, Beschluss, Behältnis Hw.: vgl. mnd. beslūt Q.: Pilgerf (1390?) E.: s. besliezen W.: nhd. Beschlu…
brunnenvluz
KöblerMhd
brunnenvluz , st. M. nhd. Bach, Fluss Q.: Lanc (1240-1250), Mechth, WürdeSacr E.: s. brunne, vluz W.: nhd. DW- L.: MWB 1, 1052 (brunnenvluz)…
durchfluz
KöblerMhd
durchfluz , st. M. Vw.: s. durchvluz
durchvluʒ
Lexer
durch-vluʒ stm. durchfluss. waʒ got schepfet, daʒ hât einen durchfluʒ Myst. 2. 316,21.
endiluz
AWB
endiluz st. m. ; vgl. Grimm, Dt. Gr. 3,399. — Graff I, 363 s. v. andi u. II, 322 s. v. antluzi. endi-luz: nom. sg. Gl 1,338,6 ( clm 19410 p.…
himelvluz
KöblerMhd
himelvluz , st. M. nhd. Himmelsfluss Q.: Mechth (1343-1345) E.: s. himel, vluz W.: nhd. DW- L.: MWB 2, 1510 (himelvluz)
hinvluz
KöblerMhd
hinvluz , st. M. nhd. „Hinfluss“, Sintflut, Wasserfluss Q.: LexerHW (15. Jh.) E.: s. hin, vluz W.: s. nhd. Hinfluss, M., Hinfluss, Hinfließe…
honecvluʒ
Lexer
honec-vluʒ stm. BMZ honigfluss Myst. Berth. Kl. 106 ;
honicvluz
KöblerMhd
honicvluz , st. M. Vw.: s. honecvluz
houbetvluʒ
Lexer
houbet-vluʒ stm. BMZ reuma Dfg. 497 b . n. gl. 318 b . Mgb. 337,20. 366,26. 377,16.
houptvluz
KöblerMhd
houptvluz , st. M. Vw.: s. houbetvluz
influz
KöblerAhd
influz , st. M. (i) nhd. Fluss, Strömung ne. flow (N.) ÜG.: lat. fluctus Gl Q.: Gl (9. Jh.) I.: lat. beeinflusst? E.: s. in, fluz W.: mhd. ī…
învluʒ
Lexer
în-vluʒ , -ʒʒes stm. BMZ das einfliessen, der einfluss Myst. Elis. 5342. Tuch. 237,8. 253,22 ; einfluss, einwirkung Myst. (2. 87, 18. 22. 20…
kunstvluz
FindeB
* kunstvluz stm. strömender Kunstgeist WvÖst.
minnevluʒ
Lexer
minne-vluʒ stm. der heilige geist der sî mit iu, der ein minnevluʒ dem vater hinze dem sune unde dem sune hinze dem vater ist Myst. 1. 397,1…
mosluʒ
Lexer
mos-luʒ stm. die ander sehs luʒʒe, die mosluʒʒe, die sie mier ouʒ bescheiden habent Uhk. 1,308 ( 1294 ). s. luʒ.
ougenvluʒ
Lexer
ougen-vluʒ , oug-vluʒ stm. BMZ lippitudo Dfg. 332 c , n. gl. 237 a ;
ougevluʒ
BMZ
ougevluʒ stm. lippitudo voc. o. 36,33.
ougvluʒ
Lexer
oug-vluʒ s. ougenvluʒ.
santesturluz
KöblerAhd
san<sup>te</sup>sturluz , ? nhd. ? ne. ? Q.: Gl (11. Jh.) E.: Bedeutung und Herkunft ungeklärt L.: Karg-Gasterstädt/Frings 8, 216 (san<sup>t…
sintvluʒ
Lexer
sint-vluʒ stm. BMZ cataclysmus, diluvium Dfg. 105 c . 182 b , n. gl. 79 a . wol nur eine entstell. von sinvluot, denn bei Schm. Fr. 2,316 di…
stiurluz
KöblerAhd
stiurluz , st. M. (a?, i?) nhd. Belohnung? ne. reward (N.)? Hw.: s. stiuri, luz Q.: Gl (8. Jh.) E.: s. stiuri?, luz L.: EWAhd 8, 1149
stuolvluʒ
Lexer
stuol-vluʒ stm. s. v. a. stuolganc Mgb. 104,9.
sundervluz
FindeB
* sundervluz stm. RWchr.
urluz
KöblerAhd
urluz , Adj. nhd. unteilhaftig, ausgeschlossen, dem Lose nicht unterworfen ne. not participating in lot-drawing ÜG.: lat. exsors Gl Q.: Gl (…
vorevluz
KöblerMhd
vorevluz , st. M. nhd. Herausfließen Q.: EvA (vor 1350) (FB vorvluz) E.: s. vluz W.: nhd. DW- L.: FB 441a (vorvluz)
Ableitungen von luz (6 von 6)
erlûʒe
BMZ
erlûʒe swv. erfasse durch auflauern. swâ si mîn gemüete erlûʒet MS. 1,86. vgl. troj. 78. c.
erlûʒen
Lexer
er-lûʒen swv. BMZ durch auflauern erfassen Ms. erværet und erlûʒet wart er von ir hiute snel Troj. 10684. daʒ er wol konde erlûʒen diz heiʒe…
lûʒe
Lexer
lûʒe swf. eine art fischernetz, lauschnetz Germ. 9,177 ;
urluz
KöblerAhd
urluz , Adj. nhd. unteilhaftig, ausgeschlossen, dem Lose nicht unterworfen ne. not participating in lot-drawing ÜG.: lat. exsors Gl Q.: Gl (…
verlûʒe
BMZ
verlûʒe swv. versäume durch verborgenheit. sîn heil verlûʒen troj. 121. b.
verlûʒen
Lexer
ver-lûʒen swv. BMZ versteckt halten, verbergen. ich tuon des brôtes schal verlûʒen (: ûʒen) Kolm. 6,564 ; versäumen: daʒ er sîn heil verlûʒe…