lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

bozen

ahd. bis spez. · 12 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Alle 12 Wörterbücher
Anchors
19 in 12 Wb.
Verweise rein
36
Verweise raus
35
Sprachstufen
5 von 16

Hauptquelle · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)

bôʒen stv. red. III., swv.

Bd. 1, Sp. 336

LexerN FindeB bôʒen stv. red. III. u. swv. BMZ BMZ BMZ BMZ schlagen, klopfen MWVQVZ Nib. MWVQVZ Gudr. MWVQVZ Barl. MWVQVZ Griesh. 1,139. 2, 148. MWVQVZ Turn. 178,5. werdiu minne drinne bôʒet MWVQVZ Lieht. 442,5. ze bôʒene er begunde MWVQVZ Türh. Wh. 197 a . er bôʒte an die porte MWVQVZ ib. 155 d . MWVQVZ Vet. b. 77,32. da bôʒte ich, man lie mich în MWVQVZ Gerh. 5367. boʒʒen MWVQVZ Wack. pr. 53,20. 64,14. MWVQVZ Kchr. D. 137,19 ; kegel spielen MWVQVZ Renn. boszen oder kugeln, globare MWVQVZ Voc. 1482. — mit an, ge-. zu biuʒen, vgl. dagegen MWVQVZ Dwb. 2,268 ;

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    bôzensw. v.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    bôzen sw. v. ( ein Ansatz als red. v. wird weder durch die überlieferten Formen noch die im Mhd. Wb. 1,190 f. verzeichne…

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    bôʒenstn.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +6 Parallelbelege

    Lexer LexerN FindeB bôʒen stn. mir ist niht ein kindes spil selkeʒ herzen bôʒen MWVQVZ MS. 2, 179. b.

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Bozen

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Bozen (ital. Bolzano ), Stadt in Tirol, liegt 265 m ü. M. in einem reich angebauten Talkessel ( Bozener Boden ), an der …

  4. modern
    Dialekt
    bozen

    Elsässisches Wb. · +7 Parallelbelege

    boze n [pôtsa Illz. ; pôtsə Ingw. ] einen Schlag versetzen. Dëm han i ch ein ge bozt! Illz. Der is t gebozt (geprügelt) …

  5. Spezial
    Bozen

    Deutsch-Ladinisch (Mischí)

    Bo|zen nom. propr. n. ‹topon› Balsan.

Verweisungsnetz

33 Knoten, 48 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 9 Kompositum 14 Sackgasse 10

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit bozen

42 Bildungen · 23 Erstglied · 15 Zweitglied · 4 Ableitungen

bozen‑ als Erstglied (23 von 23)

Boz(en)-bär

PfWB

bozen·baer

Boz(en)-bär m. : = PfWB Boz , PfWB Bozen 3 a, Bozebäʳ (bōdsəbäʳ) [ KU-Obw/Tiefb Heinzhs KL-Mackb Rodb Baalbn Miesb ]. Zur Verbr. s. K. 77. S…

Bozener

SHW

boze·ner

Bozener Band/Spalte unbekannt Faksimile ansehen

bôʒen-gëlt

LexerN

bozen·gelt

bôʒen-gëlt stn. einsatz beim kegelspiel MWVQVZ Rotenb. r. 11. bôʒ gelt glosse zum sächs. weichb. 415,27.

Boz(en)-gesicht

PfWB

bozen·gesicht

Boz(en)-gesicht n. : 'Fastnachtsmaske', Bozgesicht [ RO-Schönbn HB-O'bexb ], Boze- [KU-A'glan W'mohr verbr. HB u. IB], Bouze- [ HB-Breitfurt…

Bozen-hammel

RhWB

bozen·hammel

Bozen-hammel -a-, Pl. -ę- Kreuzn-Ippenschd Boos m.: 1. ein närrischer Mensch. Su e närrischer B. — 2. Mücke. Es gibt Ren; die Bozhämmel dowe…

bozen II

RhWB

bozen II -ō- Trier Mehring schw.: einen b., nötigen. Abl.: en Bozerei vum lebendige Deiwel; dat as en Geboz un e Gebedels. S. bagen.

Boz(en)-kammer

PfWB

bozen·kammer

Boz(en)-kammer f. : 'Arrestlokal im Dorf'. Du kummscht ins Bozekämmeʳche! [KU-Kaulb KL-Hirschhn (um 1900)]; vgl. PfWB Betzenkammer . Syn. s.…

Boz(en)-korb

PfWB

bozen·korb

Boz(en)-korb m. : 'hoher bauchiger Korb', -koʳb [verbr. Sick]; vgl. PfWB Boz , PfWB Bozen 6. —

Boz(en)-lockes

PfWB

bozen·lockes

Boz(en)-lockes m. : = PfWB Boz , PfWB Bozen 3 a, -lockes (-lǫgəs) [ KL-Wörsb ]. RhWB Rhein. I 889 Bozelackes. —

Boz(en)-mann

PfWB

bozen·mann

Boz(en)-mann m. : 1. a. 'Fastnachtsnarr', -mann [ KU-Hüffl HB-Lu'thal ]; vgl. PfWB Boz , PfWB Bozen 1 a. — b. 'Weihnachtsmann' [KU-Bledb A'g…

Boz(en)-nase

PfWB

bozen·nase

Boz(en)-nase f. : 1. = PfWB Bozengesicht , -nas [ IB-Hass ]. Syn. s. PfWB Fastnachtsgesicht . — 2. = PfWB Boz , PfWB Bozen 5, [ Don-Tscherwk…

Boz(en)-nickel

PfWB

bozen·nickel

Boz(en)-nickel m. : 1. 'Weihnachtsmann', Bozenickel [ KU-Cronbg Rothsbg Bedb Sand HB-Einöd ZW-Ernstw Wiesb Zweibr], Boz- [ KL-Weltb ]; vgl. …

bozen als Zweitglied (15 von 15)

ab-bozen

RhWB

ab-bozen: einem etwas a., durch Schmeichelreden abnötigen.

aus-bozen

SHW

aus-bozen Band/Spalte unbekannt Faksimile ansehen

Fastnacht(s)-boz(en)

PfWB

fastnacht·s·bozen

Fastnacht(s)-boz(en) m. : = PfWB Fastnachtsnarr , Faßnachtsbooz [ KU-Schmittw/O W'mohr ], Fassenachts- [ KU-Erdb Haschb HB-O'bexb ], Faasena…

ge-bôʒen

Lexer

gebo·zen

ge-bôʒen stv. red. III. u. sw. BMZ BMZ ib. wiederholt schlagen, stossen. über al begunden sî gebôʒen der helfe begert MWVQVZ Neidh. 170,92. …

Schnitz(en)-bozen

PfWB

schnitzen·bozen

Schnitz(en)-bozen m. : 'hoher bauchiger Korb mit Deckel, in dem das Dörrobst ( Schnitz 1 a) aufbewahrt wird', Schnitzeboze (-bōdsə) [ KL-O'a…

Stroh-boz(en)

PfWB

stroh·bozen

Stroh-boz(en) m. : 1. 'in Stroh gehüllte Gestalt, die am Tag nach Kirchweih durchs Dorf geführt wird' (vor 1925), -boz (-bōds) [KU-Hundh, St…

ûʒ gebôʒen

Lexer

ûʒ gebôʒen BMZ BMZ ausdreschen MWVQVZ Helmbr. 317.

ver-bozen

SHW

ver-bozen Band/Spalte unbekannt Faksimile ansehen

ver-bôʒen

Lexer

ver·bozen

ver-bôʒen stv. zurückschlagen, vernichten. und wolde sîne kûsche brust verbôʒen daʒ in reiʒte MWVQVZ Pass. K. 396,79.

zer-bôʒen

Lexer

zer·bozen

zer-bôʒen stv. zerklopfen, -stossen. refl. unz sich zepôʒent ( var. zerstôʒent) seineu glider MWVQVZ Christ. S. 1558. daʒ sie uns âne mâʒ we…

Ableitungen von bozen (4 von 4)

erbôzen

FindeB

LexerN erbôzen stv. MWVQVZ Teichn.

ge-bôʒen

Lexer

ge-bôʒen stv. red. III. u. sw. BMZ BMZ ib. wiederholt schlagen, stossen. über al begunden sî gebôʒen der helfe begert MWVQVZ Neidh. 170,92. …

ver-bôʒen

Lexer

ver-bôʒen stv. zurückschlagen, vernichten. und wolde sîne kûsche brust verbôʒen daʒ in reiʒte MWVQVZ Pass. K. 396,79.

zer-bôʒen

Lexer

zer-bôʒen stv. zerklopfen, -stossen. refl. unz sich zepôʒent ( var. zerstôʒent) seineu glider MWVQVZ Christ. S. 1558. daʒ sie uns âne mâʒ we…