Eintrag · Findebuch (Mhd. Wortschatz)
- Anchors
- 19 in 12 Wb.
- Sprachstufen
- 5 von 16
- Verweise rein
- 36
- Verweise raus
- 35
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
-
8.–11. Jh.
Althochdeutschbôzensw. v.
Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg
bôzen sw. v. ( ein Ansatz als red. v. wird weder durch die überlieferten Formen noch die im Mhd. Wb. 1,190 f. verzeichne…
-
1050–1350
Mittelhochdeutschbôʒenstn.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +6 Parallelbelege
bôʒen stn. mir ist niht ein kindes spil selkeʒ herzen bôʒen MS. 2, 179. b.
-
19./20. Jh.
Konversationslex.Bozen
Meyers Konv.-Lex. (1905–09)
Bozen (ital. Bolzano ), Stadt in Tirol, liegt 265 m ü. M. in einem reich angebauten Talkessel ( Bozener Boden ), an der …
-
modern
Dialektbozen
Elsässisches Wb. · +7 Parallelbelege
boze n [pôtsa Illz. ; pôtsə Ingw. ] einen Schlag versetzen. Dëm han i ch ein ge bozt! Illz. Der is t gebozt (geprügelt) …
- —
Verweisungsnetz
33 Knoten, 48 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit bozen
34 Bildungen · 23 Erstglied · 7 Zweitglied · 4 Ableitungen
bozen‑ als Erstglied (23 von 23)
Bozenklopfer (Nachtrag)
SHW
Bozen-klopfer (Nachtrag) Band 6, Spalte 1029-1030
Bozenkopf (Nachtrag)
SHW
Bozen-kopf (Nachtrag) Band 6, Spalte 1029-1030
Boz(en)bär
PfWB
Boz(en)-bär m. : = PfWB Boz , PfWB Bozen 3 a, Bozebäʳ (bōdsəbäʳ) [ KU-Obw/Tiefb Heinzhs KL-Mackb Rodb Baalbn Miesb ]. Zur Verbr. s. K. 77. S…
Bozen-Brixen
LDWB2
Bo|zen-Bri|xen nom. propr. n. ‹topon› Balsan-Porsenú.
Bozener
SHW
Bozener Band 1, Spalte 1055-1056
Bozenfresser
RhWB
Bozen-fresser -ī:- Bitb-Rittersd m.: Kind, das mit der Zunge unter der Nase leckt.
bôʒengëlt
LexerN
bôʒen-gëlt stn. einsatz beim kegelspiel Rotenb. r. 11. bôʒ gelt glosse zum sächs. weichb. 415,27.
Boz(en)gesicht
PfWB
Boz(en)-gesicht n. : 'Fastnachtsmaske', Bozgesicht [ RO-Schönbn HB-O'bexb ], Boze- [KU-A'glan W'mohr verbr. HB u. IB], Bouze- [ HB-Breitfurt…
Bozenhammel
RhWB
Bozen-hammel -a-, Pl. -ę- Kreuzn-Ippenschd Boos m.: 1. ein närrischer Mensch. Su e närrischer B. — 2. Mücke. Es gibt Ren; die Bozhämmel dowe…
bozen II
RhWB
bozen II -ō- Trier Mehring schw.: einen b., nötigen. Abl.: en Bozerei vum lebendige Deiwel; dat as en Geboz un e Gebedels. S. bagen.
Boz(en)kammer
PfWB
Boz(en)-kammer f. : 'Arrestlokal im Dorf'. Du kummscht ins Bozekämmeʳche! [KU-Kaulb KL-Hirschhn (um 1900)]; vgl. PfWB Betzenkammer . Syn. s.…
Bozenkappe
RhWB
Bozen-kappe Merz-Ficking f.: Zipfelmütze.
Boz(en)korb
PfWB
Boz(en)-korb m. : 'hoher bauchiger Korb', -koʳb [verbr. Sick]; vgl. PfWB Boz , PfWB Bozen 6. —
Bozenlackes
RhWB
Bozen-lackes PfWB Kobl-Vallendar m.: Nasenpopel.
Bozenlecker
RhWB
Bozen-lecker Westerw m.: Schreckgespenst.
Boz(en)lockes
PfWB
Boz(en)-lockes m. : = PfWB Boz , PfWB Bozen 3 a, -lockes (-lǫgəs) [ KL-Wörsb ]. RhWB Rhein. I 889 Bozelackes. —
Boz(en)mann
PfWB
Boz(en)-mann m. : 1. a. 'Fastnachtsnarr', -mann [ KU-Hüffl HB-Lu'thal ]; vgl. PfWB Boz , PfWB Bozen 1 a. — b. 'Weihnachtsmann' [KU-Bledb A'g…
Boz(en)michel
PfWB
Boz(en)-michel m. : = PfWB Boz , PfWB Bozen 3 a, u. 4 a, -michel [Kus]. —
Boz(en)nase
PfWB
Boz(en)-nase f. : 1. = PfWB Bozengesicht , -nas [ IB-Hass ]. Syn. s. PfWB Fastnachtsgesicht . — 2. = PfWB Boz , PfWB Bozen 5, [ Don-Tscherwk…
Boz(en)nickel
PfWB
Boz(en)-nickel m. : 1. 'Weihnachtsmann', Bozenickel [ KU-Cronbg Rothsbg Bedb Sand HB-Einöd ZW-Ernstw Wiesb Zweibr], Boz- [ KL-Weltb ]; vgl. …
Bozenniles
RhWB
Bozen-niles -ī- Bernk-Graach m.: Spassvogel.
Bozenpeter
RhWB
Bozen-peter -i- Neuw m.: Schreckgespenst.
Bozen-Südtirol
LDWB2
Bo|zen-Süd|ti|rol nom. propr. n. ‹topon› Balsan-Südtirol.
‑bozen als Zweitglied (7 von 7)
abbozen
RhWB
ab-bozen: einem etwas a., durch Schmeichelreden abnötigen.
aufbozen
RhWB
auf-bozen: aufdrängen.
einbozen
RhWB
ein-bozen: einmummen May ; -ələ Bitb .
Fastnacht(s)boz(en)
PfWB
Fastnacht(s)-boz(en) m. : = PfWB Fastnachtsnarr , Faßnachtsbooz [ KU-Schmittw/O W'mohr ], Fassenachts- [ KU-Erdb Haschb HB-O'bexb ], Faasena…
Schnitz(en)bozen
PfWB
Schnitz(en)-bozen m. : 'hoher bauchiger Korb mit Deckel, in dem das Dörrobst ( Schnitz 1 a) aufbewahrt wird', Schnitzeboze (-bōdsə) [ KL-O'a…
Strohboz(en)
PfWB
Stroh-boz(en) m. : 1. 'in Stroh gehüllte Gestalt, die am Tag nach Kirchweih durchs Dorf geführt wird' (vor 1925), -boz (-bōds) [KU-Hundh, St…
verbôʒen
Lexer
ver-bôʒen stv. zurückschlagen, vernichten. und wolde sîne kûsche brust verbôʒen daʒ in reiʒte Pass. K. 396,79.
Ableitungen von bozen (4 von 4)
erbôzen
FindeB
erbôzen stv. Teichn.
gebôʒen
Lexer
ge-bôʒen stv. red. III. u. sw. ib. wiederholt schlagen, stossen. über al begunden sî gebôʒen der helfe begert Neidh. 170,92. vgl. Rul. 192,3…
verbôʒen
Lexer
ver-bôʒen stv. zurückschlagen, vernichten. und wolde sîne kûsche brust verbôʒen daʒ in reiʒte Pass. K. 396,79.
zerbôʒen
Lexer
zer-bôʒen stv. zerklopfen, -stossen. refl. unz sich zepôʒent ( var. zerstôʒent) seineu glider Christ. S. 1558. daʒ sie uns âne mâʒ weder sla…