Eintrag · Mecklenburgisches Wb.
- Anchors
- 13 in 8 Wb.
- Sprachstufen
- 4 von 16
- Verweise rein
- 32
- Verweise raus
- 31
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
- 8.–11. Jh.
-
1050–1350
MittelhochdeutschWILv. anom.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +1 Parallelbeleg
WIL v. anom. ich will. goth. wiljau , ahd. wili, wile, willu, willa . Gr. 1, 964. 2,28. gesch. d. d. spr. 900. vgl. wal …
-
19./20. Jh.
Konversationslex.Wil
Meyers Konv.-Lex. (1905–09)
Wil ( Wyl ), Bezirkshauptstadt im schweizer. Kanton St. Gallen, 583 m ü. M., Knotenpunkt der Linien Rorschach-Winterthur…
-
modern
DialektWil
Elsässisches Wb. · +8 Parallelbelege
Wil , Weil [Wíl Fisl. bis Dü. Str. Hf. Betschd. ; Wil M. Bf. Bisch. K. Ingenh. Lützelstn. Wh. ; Wæìl N.; Demin. –ələ] f.…
Verweisungsnetz
52 Knoten, 55 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit wil
2.292 Bildungen · 2.256 Erstglied · 26 Zweitglied · 10 Ableitungen
wil‑ als Erstglied (30 von 2.256)
Wil(l)em N
Idiotikon
Wil(l)em N. Band 15, Spalte 1325 Wil(l)em N. 15,1325
Wil(l)wank
Idiotikon
Wil(l)wank Band 16, Spalte 663 Wil(l)wank 16,663
williwaleⁿ
Idiotikon
williwaleⁿ Band 15, Spalte 1133 williwaleⁿ 15,1133
Williwali I
Idiotikon
Williwali I Band 15, Spalte 1133 Williwali I 15,1133
Williwali II
Idiotikon
Williwali II Band 15, Spalte 1133 Williwali II 15,1133
Wilajet
Meyers
Wilajet (türk.), Bezeichnung der Provinzen, in die um 1866 das osmanische Reich durch Fuad Pascha geteilt ward, und an deren Spitze je ein W…
Wilamowitz-Möllendorff
Meyers
Wilamowitz-Möllendorff , 1) Hugo Theodor Wichard, Freiherr von, preuß. Staatsmann geb. 18. Juni 1840 in Markowitz (Posen), gest. 30. Aug. 19…
Wilamowitz-Moellendorff, Ulr. v
DWBQVZ
--- erinnerungen. 1848—1914. Leipzig o. j. (1928) . ---
wīland
WWB
wīland Konj. [ Pad Lst Mes Bri Alt] 1. weil. Hai mochte sik am Enne entschliuten, wyilank de Wäiert gariut nix mehr buargen woll ( Bri Xy). …
Wilaub
RhWB
Wilaub s. bei Weide II;
wilban
Lexer
wilban s. wiltban.
WILBE
BMZ
WILBE WALP WALBEN GEWOLBEN dehne mich aus. ursprünglich mit anlautenden hw; vgl. goth. hvilftri gr. σορός. Gr. 2, 58. 133. H. zeitschr. 5,22…
Wilber
RhWB
Wilber welvər = Riegel s. Wirbel;
Wilberforce
Meyers
Wilberforce (spr. ŭilberfōrs), William , brit. Philanthrop, geb. 24. Aug. 1759 in Hull, gest. 29. Juli 1833 in London, trat 1780 ins Unterha…
Wilberg
Meyers
Wilberg , Christian , Maler, geb. 20. Nov. 1839 in Havelberg, gest. 3. Juni 1882 auf einer Reise in Paris, war bis 1861 als Stubenmaler täti…
Wilbert
PfWB
Wilbert s. Wildbret ;
Wilbertsknappe(r)
PfWB
Wilberts-knappe(r) 'Wilderer' s. Wildbretsknapper .
Wilbet N
Idiotikon
Wilbet N. Band 15, Spalte 1422 Wilbet N. 15,1422
Wilbrand
GWB
Wilbrand [bisher nicht publizierter Wortartikel]
Wilbrandt
Meyers
Wilbrandt , Adolf (von), Dichter und Schriftsteller, geb. 24. Aug. 1837 in Rostock als der Sohn eines Universitätsprofessors, studierte Phil…
Wilbrandt, Adolf
DWBQVZ
Wilbrandt, Adolf *1837 Rostock †1911 ebd.
Wilbrē¹f
WWB
Wil-brē¹f m. Wille - Zeugnis; Empfehlungsschreiben ( WmWb ).
wilbretsfümet
DWB
wilbretsfümet , n. , zu franz. fumet m. duft, witterung: die seele der rothen Appel dampfte eben darum ein wildpretsfümet aus und roch wie a…
wilbrief
Lexer
wille-brief , wil-brief stm. schriftl. consens Frisch 2,448 c . Mone z. 7,425. Mh. 2,272.
wilbrât, brêde
LW
wil-brât, -brêde = wiltbrât.
wilbrêf
LW
wil-brêf = willebrêf.
wilbrāt
KöblerMhd
wilbrāt , st. N. Vw.: s. wiltbrāt
wilbrēde
KöblerMnd
wilbrēde , N. Vw.: s. wiltbrēt L.: Lü 581b (wilbrât)
wilbrēf
KöblerMnd
wilbrēf , M. Vw.: s. willebrēf L.: Lü 581b (wilbrêf)
Wilburiten
Meyers
Wilburiten , s. Quäker .
‑wil als Zweitglied (26 von 26)
bêrenswil
MNWB
bêrenswil (-swel) s. bêrswil, -swel Kehlbraten vom Eber.
bliuwil
KöblerAhd
bliuwil , st. M. (a) nhd. „Bleuel“, Stampfer, Mörserkeule ne. beater, tamper ÜG.: lat. matellus Gl, persticus Gl, pilum (N.) (1) Gl Vw.: s. …
bērenswil
KöblerMnd
bērenswil , Sb. Vw.: s. bērenswel
bērswil
KöblerMnd
bērswil , Sb. Vw.: s. bērswel
deiwil
MeckWBN
Wossidia deiwil in der Verbindung deiwil, dat bis: dewil, dat he nu henkamen is, is de Löw jo nu all befreit wäst S. Neum. Volksm. 56.
dewil
KöblerAhd
dewil , st. M. (a) nhd. Brenneisen, Brandeisen ne. brand-iron ÜG.: lat. cauter Gl, cauterium Gl Q.: Gl (11. Jh.) E.: s. dewen? W.: mhd. deuh…
dikwîl
MNWB
dikwîl s. dickewîle.
douwil
KöblerAhd
douwil , st. M. (a) Vw.: s. dewil*
geswil
Lexer
ge-swil stn. BMZ schwiele, callus Voc.
giswil
KöblerAhd
giswil , st. N. (a) nhd. Schwiele, schwielige Haut ne. weal ÜG.: lat. callum Gl Q.: Gl (10. Jh.) E.: s. gi, swil W.: mhd. geswil, st. N., Sc…
kliuwil
KöblerAhd
kliuwil , st. N. (a) Vw.: s. kliuwilīn*
krauwil
KöblerAs
krauwil , st. M. (a) nhd. Gabel ne. fork (N.) ÜG.: lat. fuscinula Gl, unguis Gl, harpago Gl Hw.: s. kreuwilikīn*; vgl. ahd. krewil (st. M. a…
krewil
KöblerAhd
krewil , st. M. (a) nhd. Gabel, Haken (M.), Widerhaken, Dreizack, Kralle, dreizinkige Gabel ne. fork (N.), hook (N.), trident ÜG.: lat. (asp…
krouwil
KöblerAhd
krouwil , st. M. (a) Vw.: s. krewil
Langwil
MeckWBN
Wossidia Langwil f. 2. Langeweile: Dreiws wüßt' gor nich, wat hei de langen Abenden vör lang' Wil an 'n Dag gewen süll Stillfr. Sl. 146.
mittiwil
KöblerAhd
mittiwil , st. N. (a) Vw.: s. mittul
nuowil
KöblerAhd
nuowil , st. M. (a)? Vw.: s. nuoil
nuwil
KöblerAhd
nuwil , st. M. (a)? Vw.: s. nuoil
Schwil
Idiotikon
Schwil Band 9, Spalte 1843 Schwil 9,1843
siwil
Idiotikon
siwil Band 15, Spalte 1202 siwil 15,1202
thewil
KöblerAhd
thewil , st. M. (a) Vw.: s. dewil*
thouwil
KöblerAhd
thouwil , st. M. (a) Vw.: s. dewil*
wascibliuwil
KöblerAhd
wascibliuwil , st. M. (a) Vw.: s. waskibliuwil*
waskibliuwil
KöblerAhd
waskibliuwil , st. M. (a) nhd. im Kleiderwaschen angewendeter Stampfer, Wäschestampfer ne. dolly (N.) ÜG.: lat. vectis fullonis Gl Q.: Gl (3…
wescenbliuwil
KöblerAhd
wescenbliuwil , st. M. (a) Vw.: s. waskibliuwil*
weskenbliuwil
KöblerAhd
weskenbliuwil , st. M. (a) Vw.: s. waskibliuwil*
Ableitungen von wil (10 von 10)
bewîle
BMZ
bewîle swv. verschleiere. ein liehteʒ leben ist alzekleine, bî dem noch vinsternüsse gesîn mac, daʒ einen hêrlîchen geist bewîlet unde besch…
bewîlen
Lexer
be-wîlen swv. BMZ verschleiern Myst. — zu wîle. m.
êrwîlen
MNWB
êrwîlen , adv. , früher.
gewil
BMZ
gewil v. anom. das verstärkte wil. gesellen die ensuln nimer gewellen, daʒ in diu state widerseit, oder si wellent al ir leit Trist. 16436.
gewile
KöblerAe
gewile , st. N. (ja) Vw.: s. gewill
gewillich
MNWB
gewillich , adj. , willig, freiwillig, s. willich .
²unwillich
MNWB
2 unwillich s. unwildich.
verwîle
BMZ
verwîle swv. 1 ) säume, halte zurück. Schmeller 4,57. wie die süeʒe gie, die man nie verwîlen an ir zühten sach Mai 11,27. 2. bringe zu. dâ …
verwîlen
Lexer
ver-wîlen swv. BMZ intr. säumen, zurückhalten an Mai 11,27 ; tr. zubringen, daʒ leben Pass. K. 217,71 ; refl. sich aufhalten Kirchb. 633,52 …
wile
DWB
wile , interj. , ruf zum locken der gänse oder kindliche benennung der gänse selbst, auch wille, wule, wulle, meist in verdoppelung auftrete…