Eintrag · Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke)
SCHOUWE swv.
1. ohne zusatz. die giengen scowinde dâ kchron. 29. b. dar ûf gienc er schouwen Iw. 236. daʒ her reit schouwen dar Parz. 802,11. nu schouwe Nib. 1943,1.
2. mit präpos. noch schouwint an die harphun leseb. 192,12. schouwent an den grüenen walt MS. 1,201. a. schouwent ûf den anger breit das. 25. b. schow umb den schluderaffen leseb. 1070,25. die wîle es schout zuo der gespunst Teichn. 51.
3. mit accusativ.
a. dô mohten si schouwen manegen êrlîchen man Exod. D. 161,3. daʒ si got iemer schouwe schaue gnädig auf sie Iw. 38. swanne ichs alle schouwe Walth. 50,35. von den helden er geschouwet wart Parz. 123,12. er schoute sich selben Diemer 4,19. — si worhtin dâr eini Troie di man lange sint mohte scowen Anno 378. kan ich rehte schouwen guot gelâʒ unt lîp Walth. 57,3. dô schouwet er den adamas Parz. 70,20. schouwent mîniu vaʒ, welheʒ gevellet iu baʒ Barl. 47,35 Pf. si sach eʒ (das schwert) an, und schouwet eʒ wâ unde wâ Trist. 10075. daʒ er den stein sô flîʒeclîche schouwet unde kiuset Flore 4689 S. daʒ ich gesehen unde geschouwet habe daʒ zertlîche gebeine Ludw. 64,17. — nu sol man schouwen iuwer vrümekeit Iw. 74. welt ir die wârheit schouwen Walth. 46,21. der schouwe sînen trôst das. 124,30. er wolt ir urloup schouwen unt mit ir hulden vernemen Parz. 331,6.
b. mit präpos. gein der küngîn palas kom er gesigelt in die habe: dâ wart er vil geschouwet abe Parz. 16,24. man mac an ir klagen, zorn schouwen Iw. 51. ungern ich iuch sô bî liebe schouwe Parz. 346,20. ritter unde frouwen, die man bî mir solte schouwen Walth. 25,3. dâ mac man sünde bî der schande schouwen das. 24,16. dâ mugent ir alle schouwen wol ein wunder bî (daran) das. 18,30. ich wil schouwen in dînen hulden dise frouwen Parz. 267,25. vil gerne ich schouwe iuch zwêne sus mit zornes site das. 521,16. — erkennen unde schouwen zeiner rehten volkes frouwen muose man mich das. 660,19.
c. ob ich iuch des willen schouwe das. 509,4.
d. mit prädikativem adjectiv oder particip. sol man mich jâmerec schouwen und mit nœten Mai 179,2. ir muget se bêde schouwen ledec Parz. 624,8. die man weinde muose schouwen das. 319,18. ieslîchiu mohte schouwen gewâpent dâ ir âmîs das. 682,13.
e. mit infinitiv. dâ mohte man scowen daʒ blût von den Criechin flieʒen L. Alex. 4442. sach ieman die frouwen, die man mac schouwen in dem venster stân MS. 1, 52. a. man mac noch dicke schouwen froun Lûneten rîten zuo etslîchem râte gar ze fruo Parz. 436,8. manege clâre frouwen muos er sich küssen schouwen das. 698,25. vgl. 639,21. 671, 10.
4. mit untergeordnetem satze. muget ir schowen waʒ dem meien wunders ist beschert Walth. 51,14. vgl. Parz. 61,6. 65,3. der schowe wem der weise ob sîme nacke stê Walth. 19,3. mit urloube ich schouwe wieʒ umbe mîne muoter stê Parz. 223,18. wolde schouwen wer bî sîme wîbe rite das. 260,20. schouwet wâ wir strîten das. 80,2. ir mugt wol schouwen daʒ er den sin hât verlorn Iw. 130.
5. schouwen lâʒen. lât mîne wunden schouwen etswen Parz. 577,8. vgl. 610,7. ich lâʒe iuch schouwen den wider troj. s. 53. b. vgl. Haupt zu Engelh. 4241. swaʒ schœne was und wolgetân, daʒ hieʒ er in schouwen lân Barl. 30,20. diu gotes kraft sich schouwen lieʒ Abakuc dem wîssagen das. 67,6. lât in wirde iuch schouwen Walth. 36,15. si lie sich willic schouwen êren unde guotes Mai 95, 36. lât iuch schouwen under helme dienen werden vrouwen frauend. 456, 26. 457,27. lieʒ si ab der wer schouwen, daʒ Iw. 142. lie dô balde schouwen, daʒ er den hôhen künic neit troj. s. 78. c. ich lâʒe iuch schouwen unde sehen, daʒ ich das. s. 114. b. vgl. 253. a.
6. mit localadverbien und adverbialpräpos. dô ich dar begunde schouwen MS. 1,201. b. die dort nider schouwent gên uns ûf die fluot Nib. 378,3. schow an Pf. Germ. 4,240. unz er an schouwot mich Karaj. 85,7. die sêle ane schowen sam ein diu ir rehten frouwen tod. gehüg. 193. mit deheinen unzuhten die gotis ougen niene zemen ane ze schouwenne leseb. 194,32. eʒ wart nie niht sô wunneclîches an ze schouwen Walth. 44,38. er begunde umbe schouwen Iw. 194.