lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

schouwen

mhd. bis Lex. · 8 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

KöblerMnd
Anchors
14 in 8 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
90
Verweise raus
71

Eintrag · Köbler Mnd. Wörterbuch

schouwen sw. V.

schouwen , sw. V.

nhd.
schauen, sehen, mit den Augen wahrnehmen, nach etwas blicken, anblicken, besehen (V.), betrachten, beschauen, obrigkeitlich besichtigen (besonders Deiche und Wege), in Augenschein nehmen, auf etwas hin ansehen, untersuchen oder prüfen oder zu sehen bekommen, erblicken, gewahr werden, zeigen, erweisen, sehen lassen, geistig erkennen, wahrnehmen, übernatürlich schauen, visionär schauen
Vw.:
s. ane-, anege-, be-, got-, hant-, harnesch-, hēr-, in-, ȫver-, ümme-, vör-, vȫr-, vǖr-, wār-, wech-, wedder-
Hw.:
vgl. mhd. schouwen (1), mnl. scouwen
E.:
s. as. skauwon, sw. V., schauen, erblicken; s. germ. *skawwōn, sw. V., schauen; s. idg. *keus-, V., achten, schauen, hören, fühlen, merken, Pokorny 588; vgl. idg. *keu- (1), V., achten, schauen, hören, fühlen, merken, Pokorny 587
W.:
s. nhd. schauen, sw. V., schauen, blicken, hinsehen, erblicken, DW 14, 2310?
R.:
sik schauen lāten: nhd. „sich schauen lassen“, sich sehen lassen, zum Vorschein kommen, sich zeigen
L.:
MndHwb 3, 112 (schôen), MndHwb 3, 135 (schouwen), Lü 334a (schouwen)
Son.:
langes ö, langes ü
1086 Zeichen · 34 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    schouwenstn.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +6 Parallelbelege

    schouwen stn. 1. das schauen, sehen. waʒ man schouwens dâ gepflac Parz. 670,4. doch wart michel schouwen an die küenen g…

  2. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    schouwensw. V.

    Köbler Mnd. Wörterbuch · +5 Parallelbelege

    schouwen , sw. V. nhd. schauen, sehen, mit den Augen wahrnehmen, nach etwas blicken, anblicken, besehen (V.), betrachten…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Schouwen

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Schouwen (spr. ß-chauwen), niederländ. Insel, an der nördlichsten Spitze der Provinz Zeeland, zwischen der Oosterschelde…

Verweisungsnetz

128 Knoten, 138 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 6 Hub 2 Wurzel 4 Kompositum 110 Sackgasse 6

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit schouwen

59 Bildungen · 1 Erstglied · 53 Zweitglied · 5 Ableitungen

Zerlegung von schouwen 2 Komponenten

schou+wen

schouwen setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

schouwen‑ als Erstglied (1 von 1)

schouwende

KöblerMhd

schou·wende

schouwende , (Part. Präs.=)Adj. nhd. „schauend“, kontemplativ ÜG.: lat. activus STheol, contemplativus STheol Q.: STheol (nach 1323), Tauler…

schouwen als Zweitglied (30 von 53)

gotschouwen

KöblerMnd

*gotschouwen , sw. V. nhd. „Gott schauen“, Gott suchen, den höchsten Grad der Frömmigkeit erreichen Hw.: s. gotschouwære, gotschouwelīk E.: …

heilgeschouwen

KöblerMhd

*heilgeschouwen , V. nhd. „Heil schauen“ E.: s. heil, geschouwen W.: nhd. DW-

heilschouwen

KöblerMhd

*heilschouwen , sw. V. nhd. „heilschauen“ Hw.: s. heilschouwunge E.: s. heil, schouwen (1) W.: nhd. DW-

hereschouwen?

KöblerMhd

*hereschouwen? , V. nhd. „Heer schauen“ Hw.: s. hereschouwen* (2); vgl. mnd. hērschouwen E.: s. here, schouwen W.: nhd. DW-

hērschouwen

KöblerMnd

*hēr·schouwen

*hērschouwen , V. nhd. „heerschauen“, Landwehr besichtigen, Truppen besichtigen Hw.: s. hērschouwinge; vgl. mhd. hereschouwen (1) E.: s. hēr…

selpschouwen

KöblerMhd

*selpschouwen , V. nhd. „selbst erkennen“ Hw.: s. selpschouwet E.: s. selp, schouwen

vǖrschouwen

KöblerMnd

*vǖrschouwen , sw. V. nhd. Feuer kontrollieren, Feuersicherheit kontrollieren Hw.: s. vǖrschouwære, vǖrschouwinge E.: s. vǖr, schouwen (1) S…

vȫrschouwen

KöblerMnd

*vȫrschouwen , sw. V. nhd. „vorschauen“, der Hauptschau vorangehend Deichabschnitte anschauen Hw.: s. vȫrschouwære, vȫrschouwinge E.: s. vȫr…

wechschouwen

KöblerMnd

*wechschouwen , sw. V. nhd. Weg betrachten Hw.: s. wechschouwinge E.: s. wech (1), schouwen (1)

wedderschouwen

KöblerMnd

*wedderschouwen , sw. V. nhd. wiederschauen, zurückblicken Hw.: s. wedderschouw E.: s. wedder (2), schouwen (1) W.: s. nhd. wiederschauen, s…

wunderschouwen?

KöblerMhd

*wunderschouwen? , V. nhd. „Wunder schauen“ Hw.: s. wunderschouwen (2) E.: s. wunder, schouwen W.: nhd. DW-

ane schouwen

MWB

ane schouwen swV. tr. 1 ‘jmdn./etw. ansehen’ 2 ‘(Abstraktes, Göttliches) im Blick erfassen’ , meist in myst. Texten3 nur subst. ‘Aussehen, E…

anegeschouwen

KöblerMnd

ane·geschouwen

anegeschouwen , sw. V. nhd. anschauen, betrachten Hw.: s. aneschouwen E.: s. ane (2), geschouwen L.: MndHwb 1, 101 (anschouwen)

anschouwen

Lexer

an-schouwen stn. BMZ das ansehen Teichn. , der anblick Pass. ;

beschouwen

Lexer

be-schouwen swv. BMZ beschauen, betrachten ( Dietr. 3102. 4377 ) bes. vom spähenden aufsuchen der feinde ( L.Alex. ); schauen, sehen, wahrne…

durchschouwen

Lexer

durch·schouwen

durch-schouwen swv. BMZ durchschauen, durchsuchen Mgb. ; geistig durchdringen, erkennen Griesh.

erschouwen

Lexer

ersch·ouwen

er-schouwen swm. BMZ erschauen, erblicken Teichn. Hadam. 606. Marg. 204.

geschouwen

Lexer

ge-schouwen stn. s. v. a. geschouwe Chr. 4, 108 anm. 1 ;

hereschouwen

KöblerMhd

here·schouwen

hereschouwen , st. N. nhd. „Heerschauen“ Hw.: vgl. mnl. heerscouwen Q.: HvNst (um 1300) (FB herschouwen) E.: s. her, schouwen W.: nhd. DW- L…

jâmerschouwen

MWB

jâmerschouwen swV. ‘Leid erblicken’ (hier subst.): nu waren in den ziten / sumeliche vrouwen / durch diz jamer schouwen / in der schar kumen…

jāmerschouwen

KöblerMhd

jāmer·schouwen

jāmerschouwen , sw. V. nhd. Leid erblicken Q.: PassI/II (Ende 13. Jh.) E.: s. jāmer, schouwen (1) W.: nhd. DW- L.: MWB 3, 46 (jâmerschouwen)

nāchschouwen

KöblerMhd

nāchschouwen , sw. V. nhd. „nachschauen“, nachweisen Q.: Erinn (nach 1160) E.: s. nāch, schouwen W.: nhd. nachschauen, V., nachschauen, DW 1…

ȫverschouwen

MNWB

oever·schouwen

° ȫverschouwen , ōver- , swv. : c. A. r. etw. überblicken, etw. wahrnehmen, sô möchtet doch noch nicht geschên dattû kondest dîn unglük ȫ. d…

Ableitungen von schouwen (5 von 5)

beschouwen

Lexer

be-schouwen swv. BMZ beschauen, betrachten ( Dietr. 3102. 4377 ) bes. vom spähenden aufsuchen der feinde ( L.Alex. ); schauen, sehen, wahrne…

beschouwenlich

KöblerMhd

beschouwenlich , Adj. nhd. beschaulich, erfahren (Adj.) Hw.: s. weschouwenlich, beschouwelich E.: s. beschouwen W.: s. nhd. beschaulich, Adj…

erschouwen

Lexer

er-schouwen swm. BMZ erschauen, erblicken Teichn. Hadam. 606. Marg. 204.

geschouwen

Lexer

ge-schouwen stn. s. v. a. geschouwe Chr. 4, 108 anm. 1 ;

verschouwen

Lexer

ver-schouwen swv. BMZ tr. über etw. hinwegsehen, es verachten Leys. Heinr. Br. H. 2,21. Hb. M. 244.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „schouwen". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 17. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/schouwen/k%C3%B6blermnd
MLA
Cotta, Marcel. „schouwen". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/schouwen/k%C3%B6blermnd. Abgerufen 17. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „schouwen". lautwandel.de. Zugegriffen 17. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/schouwen/k%C3%B6blermnd.
BibTeX
@misc{lautwandel_schouwen_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„schouwen"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/schouwen/k%C3%B6blermnd},
  urldate      = {2026-05-17},
}