lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

rouch

nur mhd. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Lexer
Anchors
9 in 4 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
43
Verweise raus
32

Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)

rouch stm.

Bd. 2, Sp. 512
rouch stm. (BMZ rôch MWVQVZNetz 9673: dampf, dunst, vapor MWVQVZDfg. 606c. MWVQVZTrist. MWVQVZFrl. von dem rosse gienc der r. MWVQVZTurn. B. 681. des heiʒen bluotes pfütze gap im dô kumberlîchen rouch MWVQVZTroj. 35713. der rauch (des weines) betrüebt die gaist MWVQVZMgb. 8,27. vgl. 8,4. 11,15. 82,9. 110,28. 135,21. 183, 6, pl. die räuch MWVQVZib. 79,12. 355,9. 395,19; rauch, fumus MWVQVZDfg. 251c. MWVQVZNib. MWVQVZTrist. MWVQVZBarl. MWVQVZBon. rouch ûʒ einem hûs MWVQVZMsh. 3,18b. rouh von den herbergin MWVQVZRoth. R. 2654. melmes r. MWVQVZTürl. Wh. 108a. man sach an dem ende den rouch und den aschen MWVQVZEn. 227,9, vgl. 225,9. nebel unde r. MWVQVZTroj. 24086. ein fiurîn vackel âne rouch MWVQVZib. 1054. sîner heiʒen flammen tigel wolde uns hân mit rouche erdempfet MWVQVZKonr. lied. 1,59. den r. smecken MWVQVZHelbl. 15,741. mîn tage zergiengen als ein r. MWVQVZib. 9,155. einen rouch machen MWVQVZGa. 3. 62, 711. MWVQVZNetz 9673. von den orsen gie ein tunst reht alse dâ sich hebet ein rouch von einer prunst MWVQVZLoh. 2132. dem hilft sîn guot als vil als der r. hilft den ougen MWVQVZWg. 2711. als eʒʒic den zenen, den ougen rouch als ist ein træger bote den ouch, die nôtlich in habent ûʒ gesant MWVQVZRenn. 18160. rouch, übel wîp, durkel dach füegent manic ungemach MWVQVZib. 20291. du solt dich balde schîben von rouch und übeln wîben MWVQVZLs. 1. 566,264. bildl. er sî in den ougen ein swinder r. MWVQVZMsh. 3,18b. der regen der zeher sol gân nâch dem rouche der riuwe MWVQVZGriesh. 1,136. übertragen für herd: seinen eigen rauch haben MWVQVZSchm. Fr. 2,14. MWVQVZNp. 14. 24. MWVQVZDh. 86. MWVQVZGr.w. 1,441. MWVQVZDal. 104,9. MWVQVZMone z. 16,215 (1429), die vom herde, hause zu entrichtende abgabe MWVQVZGr.w. 5,233, vgl. rouchhaber, -huon, -val; räucherwerk MWVQVZSpec. 89 do gâben si im ze leste aller rouch beste, die rôten mirren MWVQVZFdgr. 1. 146,12; geruch, odor MWVQVZDfg. 393b. MWVQVZGsm. MWVQVZRenn. MWVQVZSpec. MWVQVZNarr. den rauch ainer gepranten pfâwenfedern smecken MWVQVZMgb. 129,24. eʒ hât ein r. als ein wurzgart MWVQVZLs. 1. 402,56. der wunneclîche r. der von dem lîbe wête MWVQVZHpt. 5. 546,1160. dô quam dar ûʒ der beste rouch, den ie dichein man umbe ein bette vernam MWVQVZL.Alex. 6240. — zu riechen. )
1967 Zeichen · 117 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    rouchstm.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +8 Parallelbelege

    rouch stm. 1. rauch, dampf; dunst. fumus rouch voc. o. 7,41. der rouch und ouch diu hitze in beidiu tâten wê Nib. Z. 324…

Verweisungsnetz

65 Knoten, 64 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Hub 1 Wurzel 4 Kompositum 52 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit rouch

58 Bildungen · 32 Erstglied · 20 Zweitglied · 6 Ableitungen

rouch‑ als Erstglied (30 von 32)

rouchec

BMZ

rouchec adj. dunstig, riechend. ist der gebreste von bôser natûr ode von durste, unde ob er habe rouchigen roffizen ( übelriechendes aufstos…

rouchelīn

KöblerMhd

rouche·līn

rouchelīn , st. N. nhd. „Räuchlein“ Q.: Tauler (vor 1350) (FB rouchelīn) E.: s. rouchen (1) W.: nhd. (ält.) Räuchlein, N., „Räuchlein“, DW 1…

rouchen

Lexer

rou·chen

rouchen , röuchen swv. BMZ intr. riechen. rouchen Fromm. 2,450 b ; einen rauch von sich geben, rauchen, fumare, fumescere (rauchen, reuchen,…

Roucher

Herder

rou·cher

Roucher (Rusche), Jean Antoine, geb. 1745 zu Montpellier, frz. Dichter, Lyriker und Satiriker, war mit Chenier unter den letzten Opfern der …

roucheren

KöblerMhd

rouch·eren

roucheren , sw. V. nhd. rauchen, räuchern ÜG.: lat. fumidare Gl Hw.: vgl. mnd. rȫkeren (1) Q.: Gl (15. Jh.?) E.: s. rouchen (1) W.: nhd. räu…

roucheric

KöblerMhd

rouche·ric

roucheric , Adj. nhd. rauchend Q.: PsMb (um 1350) (FB roucheric) E.: s. rouchic W.: nhd. DW-

roucherîn

Lexer

rouch·erin

roucherîn stf. die roucherîn sol nemen von ainer lîch, die man umb treit, 4 dn. und von einer andern êrberen lîch, die man nit umb treit, 3 …

rouchern

Lexer

rouch·ern

rouchern swv. rauchren, fumidare Dief. n. gl. 185 a ;

rouchet

KöblerMhd

rouchet , (Part. Prät.=)Adj. nhd. „raucht“ Vw.: s. ver- E.: s. rouchen W.: nhd. DW- L.: FB 419a (*verrouchet)

rouchgerte

KöblerMhd

rouch·gerte

rouchgerte , F. nhd. „Rauchgerte“ Q.: Trudp (vor 1150) (FB rouchgerte) E.: s. rouchen, gerte W.: nhd. (ält.) Rauchgerte, F., „Rauchgerte“, D…

rouchhaber

Lexer

rouch·haber

rouch-haber swm. hafer, der von jedem rouche ( herde ) dem grundherrn entrichtet werden muss Urb. 235,20. 22. Vilm. 317. vgl. rouchhuon.

rouchhabere

KöblerMhd

rouch·habere

rouchhabere , st. M. nhd. „Rauchhafer“, Abgabenhafer Q.: UrbHabsb (Anfang 14. Jh.) E.: s. rouch, habere W.: nhd. DW- L.: Lexer 172b (rouchha…

rouchhol

Lexer

rouch·hol

rouch-hol stn. fumarium Dfg. 251 b . Voc. Schr. 813. 1004.

rouchhuon

Lexer

rouch·huon

rouch-huon stn. huhn, das von jedem rouche ( herde ) dem grundherrn entrichtet werden muss Oberl. 1269. Gr.w. 2,16. Mone z. 7, 215 ( 1288 ).…

rouchhûs

Lexer

rouch·hus

rouch-hûs stn. BMZ fumarium Dfg. 251 b , n. gl. 185 b . ich sol ouch daʒ rouchhaus an der nidern stuben und daʒ rouchhaus an der stuben auf …

rouchhūs

KöblerMhd

rouch·hūs

rouchhūs , st. N. nhd. „Rauchhaus“, Rauchkammer, Kamin ÜG.: lat. fumarium Gl Hw.: vgl. mnl. roochuus, mnd. rōkhūs Q.: Gl, Urk (1316) I.: Lüt…

rouchic

Lexer

rou·chic

rouchic adj. BMZ rauchig, fuligineus Dfg. 251 a , fumicosus n. gl. 185 a ; dunstig, blähend: rauchigeʒ eʒʒen Mgb. 8,25. rauchige überflüʒʒic…

rouchîg

EWA

rouchîgAWB adj., Gl. 4,66,12 (12. Jh.). 13 (13. Jh. und Ink.): ‚rauchend, rauchig; fumifi- cus‘ (mhd. rouchic adj. ‚rauchig, dunstig, blä- h…

rouchloch

Lexer

rouch·loch

rouch-loch stn. fumarium, fumicarium, fumigale Dfg. 251 bc , n. gl. 185 a . ein rouchloch daʒ riuchet Hadam. 513. Rochloch als fing. name Ls…

rouchlochvegære

KöblerMhd

rouchlochvegære , st. M. nhd. „Rauchlochfeger“, Rauchfangfeger, Kaminkehrer Q.: Tuch (1464-1475) E.: s. rouch, loch, vegære* W.: nhd. Rauchl…

rouchnaht

Lexer

rouch·naht

rouch-naht stf. BMZ die zwölf nächte u. überhaupt die zeit zwischen dem 25. decemb. u. 6. januar Schm. Fr. 2,14. Schöpf 525. Mone 7,433.

rouchval

Lexer

rouch·val

rouch-val stm. val ( abgabe ) vom rouche ( herde ) Mone z. 17,455 ff. 18,111 ff.

rouchvanc

Lexer

rouch·vanc

rouch-vanc stm. BMZ rauchfang, fumicarium, fumigale Dfg. 251 bc , n. gl. 185 b . Kaltb. 9,59.

rouchvar

KöblerMhd

rouch·var

rouchvar , Adj. nhd. „rauchfarb“, rauchfarben, rostfarben E.: s. rouch, var W.: nhd. (ält.) rauchfarb, Adj., „rauchfarb“, DW 14, 248 L.: Lex…

rouchvaʒ

Lexer

rouch·vaz

rouch-vaʒ stn. BMZ gefäss zum räuchern, rauchfass, acerra, thuribulum (rauch-, reuch-, râchvaʒ) Dfg. 9 a . 602 c , n. gl. 6 a . 374 b . Diem…

rouch als Zweitglied (20 von 20)

gerouch

KöblerMhd

gero·uch

gerouch , st. M. nhd. Rauch Q.: GrBrev (2. Hälfte 15. Jh.) E.: s. rouch W.: s. nhd. (ält.) Geräuch, N., Geräuch, Rauchen, Rauch, Räucherung,…

hûsrouch

MWB

hûsrouch stM. Rauch, der aus einem Haus(-schornstein) aufsteigt: der andir ruch dringet uf ouch / als ein vil grozer husrouch Brun 3232 u. ö…

hütterouch

KöblerMhd

hütte·rouch

hütterouch , st. M. nhd. „Hüttenrauch“, Arsenik Q.: Chr, DRW (1392), Mur, NP, Voc E.: s. hütte, rouch W.: s. nhd. Hüttenrauch, Hütterauch, M…

hūsrouch

KöblerMhd

hūs·rouch

hūsrouch , st. M. nhd. Hausrauch, Rauch aus Hausschornstein Hw.: s. hūsrouche Q.: Brun (1275-1276) (FB hūsrouch), UrbTennenb E.: s. hūs (1),…

nëbelrouch

Lexer

nebel·rouch

nëbel-rouch stm. nebelrauch, nebel. bildl. ein nebelrouch mit zorne begund mir êrst gein dem herzen dempfen j.Tit. 5665.

rācherouch

KöblerMhd

rāch·e·rouch

rācherouch , st. M. nhd. beißender Rauch, Dampf des Hasses Q.: Myst (14. Jh.) E.: s. rāche, rouch W.: nhd. DW- L.: Hennig (rācherouch), Lexe…

strouch

Lexer

stro·uch

strouch , strouche , strouchen s. strûch, strûch-.

wīerouch

KöblerMhd

wīerouch , st. M., st. N. Vw.: s. wīhrouch

wīhrouch

KöblerMhd

wīh·rouch

wīhrouch , st. M., st. N. nhd. Weihrauch ÜG.: lat. incensum Gl, PsM Hw.: s. wīhrouch; vgl. mnl. wierooc, mnd. wīerōk* Q.: Will (1060-1065), …

wīhrouchrouch

KöblerMhd

wīhrouch·rouch

wīhrouchrouch , st. M. nhd. Weihrauchrauch Q.: BdN (1348/1350) E.: s. wīhrouch, rouch (1) W.: nhd. Weihrauchrauch, M., Weihrauchrauch, DW 28…

wīrouch

KöblerMhd

wīrouch , st. M., st. N. Vw.: s. wīhrouch

wīrouchrouch

KöblerMhd

wīrouchrouch , st. M. Vw.: s. wīhrouchrouch*

ërtrouch

MWB

ërtrouch stM. ‘Erdrauch’ (Fumaria officinalis, vgl. Marzell 2,50f.) vurbe dich [...] mit dem saffe fumi terre daz ist ertrouch SalArz 78,6; …

Ableitungen von rouch (6 von 6)

berouche

BMZ

berouche swv. beräuchere. der heilegen liute serke berouchet wurden schône Silv. 2403. alsô er berouchin wolde den altâre spec. eccl. 89. lî…

berouchen

Lexer

be-rouchen swv. BMZ beräuchern Silv. Jer.

errouchen

KöblerMhd

errouchen , sw. V. Vw.: s. erröchen

gerouch

KöblerMhd

gerouch , st. M. nhd. Rauch Q.: GrBrev (2. Hälfte 15. Jh.) E.: s. rouch W.: s. nhd. (ält.) Geräuch, N., Geräuch, Rauchen, Rauch, Räucherung,…

gerouche

Lexer

ge-rouche stn. das rauchen Wack.

rouche

Lexer

rouche , röuche stf. s. hûsrouche;

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „rouch". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 14. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/rouch/lexer?formid=R02123
MLA
Cotta, Marcel. „rouch". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/rouch/lexer?formid=R02123. Abgerufen 14. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „rouch". lautwandel.de. Zugegriffen 14. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/rouch/lexer?formid=R02123.
BibTeX
@misc{lautwandel_rouch_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„rouch"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/rouch/lexer?formid=R02123},
  urldate      = {2026-05-14},
}