Eintrag · Deutsches Rechtswörterbuch
reit
reit, (reite), adj., adv.
-
weer schelleth wessa emmermer rekin ende rede fiouwer wagen ti dae goedishuse dae quica ende dae dada [ferner sollen immerdar vier Wege zum Gotteshause für den Lebendigen und den Toten offen und gangbar sein]10. Jh.? (Hs. 1464) WesterlauwersR. I 182 Textarchiv: WesterlauwersR. I 182
-
sa hwersa en mon anda ende leith and wili ologad wertha and thi oppermon nawet rede nis mith tha sletelon, sa hach ma thet godishus to brekande [wenn jemand im Sterben liegt und die letzte Ölung haben will, und der Küster nicht zur Hand ist mit den Schlüsseln, so soll man die Kirche aufbrechen]um 1300 RüstringerR. 96 Textarchiv: RüstringerR. 96
-
ver hove ... der aldar dre rede sin unde under dem ploghe heft H.G., de verden scole we rede maken also dat se os tho nut come mit den anderen dren tho zinsses thiden1336 HHildeshUB. IV 757
-
wert emme hantwerchten wat gheantwardet in sine were, ghewant, buntwerk oder ander dingh, dat he rede maken scal umme lon1. Hälfte 14. Jh. GoslarStR. I 3 § 45 Textarchiv: GoslarStR. I 3
-
vor desse ... twe hundert mark schal ik ... uthgeven alle jaar twinthich mark gheldes ... van der ersten redesten rente1379 SchleswHUSamml. I 261 Faksimile
-
welk goltsmit verclaghet wert ... umme golt edder umme suluer, dat em ghedaen is to arbeydende ..., deme schalme bescheden veerteyn daghe vul to donde deme jenem, de se claghet, it en were, dat me dat werk binnen verteyn daghen nicht konde reede maken1380 Wismar/Rothenbücher,Werkv. 53
-
the perdhe scolen se [kemerere] holden to thes stades behof; unde thesse twe perdhe the scolen io berede wesen, oft me enen ratman ether enen anderen betherven man scole senden uter stad in thes stades bodescop, thad men the perdhe rede hebbe to ridendevor 1416 BremRQ. 61 Textarchiv: BremRQ. 61 Faksimile
-
alramonnic sin goud and sine schira dam to lene and tho burge dwe, alder thet ield rethe se [ein jeder soll sein Gut und seine Geräte demjenigen leihen und ausborgen, bei dem das Geld vorhanden ist]1. Hälfte 15. Jh. FivelgoR. 192 Textarchiv: FivelgoR. 192
-
dae di heer al reed was, dae vntbreeck enes liawes mannes [als das ganze Heer bereit war, / da fehlte ein teurer Mann]1464 (Hs.) WesterlauwersR. I 388 Textarchiv: WesterlauwersR. I 388
-
hebben wy ... billiche reden oirsaken, juw hyrnamails alls menedige, erlose und truwelose lude to straiffen1497 OstfriesUB. II 534 Faksimile
-
so wan so ein schip tobricht, so scal de schiphere allererst berghen dhe lude, unde darna dat rede goet1270 HambStR. 84 Faksimile
-
na sime dodhe scal man sime wiue geven trittich marc an sime redesten gvͦde2. Hälfte 13. Jh. HalleSchB. I 40 Faksimile
-
eyn man, dey so gesunt is, dat hey to styghe unde to strate gheit, wat de van sinen reyden guyde unde varende have slecht uth hant ... gevet, de gyfte hevet machtum 1300 DortmStat. 120 Faksimile
-
dit ... ghelt scole wi en betalen ... mit reden penninghen oder mit pande1316 MecklUB. VI 222 Faksimile
-
ne moghen se der vyftich mark nicht to male je geven, so scolen se ghiven vif unde twindech mark rede1317 HamelnUB. I 127 Faksimile
-
he scal eme gheven reede umme reedeum 1325 Nowgorod(7 Fassungen) 69 Faksimile
-
is e scip an waters not, dat de vruchtlude werpen moten na marctale ... is dar oc reede ghelt in deme schepe, des scolen ghelden twe marc vor eneum 1325 Nowgorod(7 Fassungen) 95 Faksimile
-
dat de vrowe ... wol gheven mochte van rechte erme werde, do si one nam, swat se hadde an redeme ghude unde an varender have ane heghet dingh1330 StendalUrt. 52 Faksimile
-
vor teyn lodighe mark, de en rede bered syn1332 StötterlgbUB. 83
-
en schal nemant rede ghelt don to siner have de he verkopet, et en si dat he jarlike ghulde mede kopevor 1340 GöttingenStat. 21 Faksimile
-
hebbet ze uns ghegheven ande betalet mit reden penninghen twehundert mark1347 CoesfeldUB. I 50 Faksimile
-
wat en koft umme rede ghelt, dar ne mach he nicht vore inne sitten: dat scal de rat deme kleghere helpen dwinghen1. Hälfte 14. Jh. GoslarStR. III § 127 Textarchiv: GoslarStR. III § 117ff.
-
coft en vrowe oder iuncvrowe wat umme rede ghelt, ne beret se den kop nicht unde wert se dar umme vor gherichte ghesculdighet1. Hälfte 14. Jh. GoslarStR. III § 138 Textarchiv: GoslarStR. III § 132ff.
-
wilk man tho D. dobeld boven syn reyͤde geyld, dat hey by sich drighet, spilet dey ind vat eder ůppe gelovede, dey verluset sal deme rade vif marc given1350 DortmStat. 78 Faksimile
-
sole wy de ... dertich scylde betalen myt reden scylden1351 Friedlaender,Einlager 169
-
koft en deme anderen af korn eder ander gut umme rede gelt unde let dat by deme, deme he dat afghekoft hed; geyt dar brant over, dat en herebrant hed, dar de man sin gud mede vorluset, dar vorluset iene man sin gud mede, dat he koft het, unde iene, de vorbrant is, en darf dar nenen scaden umme lyden1353 OsterwieckStB. 10 Faksimile
-
mach H.L. ... sin wyf ... beerven mit der varendenhave unde mit reydeme gelde1362 MittFrankf. 7 (1884/85) 225
-
elftehalf hundert lodeghe mark, de uns deghere unde al bered zind in redeme lodighen zulvere1366 BremUB. III 239 Faksimile
-
yemant, die den andren pant aen ziin rede ghoet1378 UtrechtRBr. I 50 Faksimile
-
anderhalfhundert mark lubescher pennighe, de ik uppe boret hebbe an reden telleden pennighen1380 SchleswHUSamml. I 262 Faksimile
-
dy ik mid mynem redene gewunnene ghelde kopht hebbe1383 BergeUB. 176 Faksimile
-
all eygen guet, all reet guet, waert gelegen is1390/1401 KalkarStR.(Flink) Art. 38
-
xvii skeldan in hretha gelda1397 GroningenUB. II 216 Faksimile
-
tenetur 15 mark, de ik rede dede syme wyveEnde 14. Jh. Geldersen 73
-
F.S. ... schuldegede F.V. vmme vierdehalf schok grossen briedes geldes, die hie ome riede geleghen haddeEnde 14. Jh. HalleSchB. I 345 Faksimile
-
rede gelt vnde varende haue, dye dy vader syner dochter gaf, do he sie bered, darf sie nicht to delunge brengenEnde 14. Jh. HalleSchB. I 402 Faksimile
-
hir na geuen sie grot eruegut unde rede gut den stichtenoten van Bremen, dat die ere hulpere wurden2. Hälfte 14. Jh. BremGQ.(L.) 84 Faksimile
-
nen borghere ... ne scal ... neneme gheysleken ... menschen hus eder erve inder stad vorkopen eder gheven, sunder wat he vergheven wil, dat mot he wol gheven in anderme reden gode14. Jh. HannovStR. 299 Faksimile
-
viif hundert mark lubescher penninghe, de ik unde mine erven rede uppe boret hebben1400 SchleswHUSamml. I 272 Faksimile
-
den armen luden ... ysliken 6 enghelsche rede in ere hant1403 Bergenfahrer 39
-
dusse ... ghude ... hadde wy vorset ... vor vyff vnde twintich punt honouerscher penninge de de rede vnde wol betalt sint1410 CalenbergUB. VIII 113 Faksimile
-
wan de sulve becker nen brod enhedde, so schal he dat schaffen van eynen anderen beckere eder schal dat rede gheld uth don dar men brod van eynen anderen becker mede kopen moghe1412 HannovStR. 281 Faksimile
-
an guden reden jelden penninghen1412 OstfriesUB. I 190 Faksimile
-
mach de rad to G. desse ... rente utpanden ute syme redest ghude1417 GarzStB. 24 Faksimile
-
sevedehalffhůndert rinscher guldene, de se all dar to reide ud gegeven hebben1418 QuedlinbUB. I 250 Faksimile
-
dat dat rede gelt dat den olderluden ouerlopen is den haueherrn ... gegeuen werde1421 Danzig(Hirsch) 289 Faksimile
-
eyne rede mark halberstadescher weringe1432 ZHarz 22 (1889) 296
-
sellen de raet zijn goet dairvoir vercopen tenden 14 dagen om rede gelt1437 Amersfoort 29 Faksimile
-
sosteyn mark sundesch rede unde unbeworen1441 GarzStB. 66 Faksimile
-
wes dy bruder vorsachet an reytem gelde und an varnder habe1. Hälfte 15. Jh. MagdebSchSpr.(Friese) 362 Faksimile
-
ac mey allermonnic sine here winne mith siner sele anda mith rede ielde to bitalien [auch darf jeder Mann die ihm zukommende Pacht durch seinen Eid gewinnen, und (diese ist) in barem Gelde zu bezahlen]Mitte 15. Jh. EmsigerR. 210 Textarchiv: EmsigerR. 210
-
hy en hebbe geen reed goet, waermede hy die sculde betalen mach1456 SneekStB. Art. 62 Faksimile
-
sal men van gheen goeden, reede noch onrede ... noch van huysinghe gheen weerval gheuen1456 SneekStB. Art. 98 Faksimile (Abschnittsbeginn)
-
alle jare geuen vth vses closters redesten goderen vnd vpname x rynsche gulden1463 CalenbergUB. VIII 124 Faksimile
-
an reden golde und in ener summen1465 Engelke,GogerichtDesum 49 Faksimile
-
als ennyge peyndijnghe an reden gueden geschiet1471 NijmegenStR. 160 Faksimile
-
nemant van onsen burgern of inwonnern en sall syne kinder in geistlike vergaderinge brengen dan mit reiden gude of mit lyftucht1473 BeitrEssen 20 (1900) 144
-
in redem getalden baren rinschen golde1476 OstfriesUB. II 72 Faksimile
-
hebben se ... de W. gherovet ... unde wes se redes by sick hedden, affhendich ghemaket1488 OstfriesUB. II 279 Faksimile
-
betalynge ... yn redem gudem gelde1492 DithmUB. 89 Faksimile
-
alle syne guder unde schulde, rede unde ungerede, bewechlick unde unbewechlick1494 Bergenfahrer 187
-
reyt guet off verderfflick guet15. Jh. NrhAnn. 24 (1872) 164
-
liggende eerf oft rede goet, dat men driven ende dragen of vletten machum 1500 Fruin,KlSteden II 42 Faksimile
-
he solde sodane laken vorkopen vor reyt vnde nicht toborge1503 OberhLüb. 331 Faksimile
-
in saken ruerende maelscade ofte verderflick goet, bodeloon, ende reet om rede zal men ... onvertogen ... procederen1550 UtrechtRBr. II 377 Faksimile
-
wor aber jemandt vmb wahre einem vorhafftet, vnd zu gar vnvormugend vnd vnhabhafft, das er kein geldt vffzubringen vormoͤcht, der mag mit seinen redesten besten guͤtern bezalen1562 DithmUB. 272 Faksimile
-
wenn ein mann ein weib nimmt mit reiden gut oder fahrender haabe1577/83 LünebRef. 709 Faksimile
-
die kosten ... sollen aus des ... ungehorsahmen teichers redesten guͤthern durch gebuͤhrliche pfandung gesuchet werden1670 Hackmann Mantissa 96 Faksimile
-
so vrag, na deme dat dus [Eidesleistung] rede bist tu dunde, oft dus icht tu hant dun mogestum 1335 RichtstLR. 46 § 2 Faksimile (Abschnittsbeginn)
-
is de man rede sinen eth to lestene1342 Ssp.(Eckh.²)LR. II 11 § 2 (Hs. B)
Reit, f.
-
was da von rait und zynns gefallen, soll den herrn in die khamer zu gemeiner stat notdurfften angelegt werden1446 MHungJurHist. V 2 S. 9
-
rait, raittung, sunt rationes1624 Wehner,Obs. 555 Faksimile
-
rait, raitung, ist so viel, als eine rechnung uͤber einnahme und ausgabe. daher raitungs-raͤthe sind, die der beamten rechnungen durchlesen u. untersuchen1741 Zedler 30 Sp. 711 Faksimile