Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
harst st. m.
st. m., mhd. nhd. harst (m. u. f.); as. harst (Holthausen, As. Wb. S. 31), mnd. harst, auch herst, mnl. harst, arst, herst (m. u. f.); vgl. ae. hirste. — Graff IV,1042.
harst: nom. sg. Gl 1,339,1 = Wa 74,30. 347,1 (M). 3,158,6 (SH A). 159,33 (SH A, 4 Hss.). 335,66 (SH g, 2 Hss., 1 Hs. Rasur zwischen -rs-). 368,34 (Jd). 639,1 (2 Hss.). 643,44. 682,38. 4,214,52 (2 Hss.); nom. pl. -]a 202,14. — harist: nom. sg. Gl 3,335,66 (SH g). — arst: nom. sg. Gl 3,159,34 (SH A, Prag, Lobk. 434, 13. Jh.). Hbr. I,347,474 (SH A).
[herst: nom. sg. Gl 2,596,13 (Ld.). 597,32 (Sg 299, 9./10. Jh.); heřst: dass. 31 (Ld.); erst verschr.: hart: dass. 598,47 (Schlettst., 12. Jh.), zu den ae. Formen vgl. Michiels S. 34.] 1) (geflochtenes) Metallgitter, Rost; bes. Bratrost: harst hurd craticula a crate [zu: craticulamque in modum retis aeneam, Ex. 27,4] Gl 1,339,1 (1 Hs., 1 rost) = Wa 74,30. harst [quod coquitur in clibano, et quidquid in] craticula [, vel in sartagine praeparatur, Lev., 7,9] 347,1 (clm 22 201, 9 Hss. rost(a), 1 Hs. rosta ł scarta). rost ł huort ł harst graticula ł craticula 3,335, 66. harst craticula 639,1. 682,38 (unter Hausrat). harst frictorium 643,44 (unter Gerätschaften). 4,214, 52 (Hs. frigidorium). harsta rostisarn frigilaria 202,14; harst assatura 3,368,34 (oder ‘das Gebratene’? Vgl. auch die Belege im Mlat. Wb. 1,1050 s. v. assatura, Gamillscheg, Rom. Germ., Grundriß der Germ. Phil. (1934) XI,1,205). 2) Rost spez. als Marterwerkzeug, Scheiterhaufen: [herst [recordabor] craticulas (Hs. latriuncula) [prunis inpositas, quibus christiani superpositi torrebantur, Ruf., Hist. eccl. VIII,12,2 p. 767] Gl 2,596,13. herst [ut in verberibus tripudiaret et] craticulis (Hs. graticulis. ferreis factis) [exusta gauderet, ebda. V,1,55 p. 425] 597,31. beel ł ead ł harst [cum omni velocitate exstructus est] rogus [ebda. IV,15,30 p. 347] 598,47.] harst rogus 3,158,6. harst pyra lignorum congeries cum nondum ardet [Hbr. I, 347,474] 159,33. Hbr. I,347,474.
Abl. hersten.
Vgl. Heinertz, Et. Stud. S. 106 ff.