Eintrag · Köbler As. Wörterbuch
ward st. M. (a)
ward , st. M. (a)
- nhd.
- Wart, Beschützer, Wächter
- ne.
- warden (M.)
- ÜG.:
- lat. custos GlPW, H, (iudex) H, (ostiarius) H, pastor H, (pontifex) H, (praeses)
- Vw.:
- s. *burg-, êo*-, ėrvi-*, griot-*, hevan-*, hof-*, hova-*, ovar-*, skap-*
- Hw.:
- vgl. ahd. wart* (1) (st. M. a)
- Q.:
- Gen, GlPW, H (830), ON, PN
- E.:
- germ. *warda-, *wardaz, st. M. (a), Wart, Wärter, Wächter; s. idg. *u̯er- (8), V., gewahren, achtgeben, Pokorny 1164?; B.: H Nom. Vok. Sg. uuard 626 M C, 984 M C P, 1052 M C, 1058 M C, 1382 M C, 1608 M C, 1674 M C, 2481 M C, 2838 M C, 3155 M C, 3247 M C, 3759 M C, 3786 M C, 4019 M C, 4942 M C, 4951 M C, 5407 C, 5658 C, Akk. Sg. uuard 1013 M C, 2246 C, 2772 M C, 5598 C, 3711 M, uueard 3711 C, Nom. Pl. uuardos 387 M C, 396 M C, 415 M C, 1088 M C, 5777 C, 5800 C, 5802 C, 5874 C, uuardas 396 S, Akk. Pl. uuardos 392 M C, Gen Nom. Vok. Sg. uuard Gen 102, uuarđ Gen 139, Nom. Pl. uuardos Gen 306, uuardas Gen 108, GlPW Gen. Sg. vvárdas custodis Wa 99, 28a = SAGA 87, 28a = Gl 2, 585, 23; Kont.: H uuardos thea thar ehuscalcos ûta uuârun 387
- L.:
- Seebold, Chronologisches Wörterbuch des deutschen Wortschatzes 2, 903a (wart), Wortschatz der germanischen Spracheinheit, unter Mitw. v. Falk, H., gänzlich umgearb. v. Torp, A., 4. A., 1909, S. 393
- Son.:
- Behaghel, O., Die Syntax des Heliand, 1897, S. 28, 29, 63, 77, 113, 120, Sievers, E., Heliand, 1878, S. 445, 3 (zu H 1088), Behaghel, O., Der Heliand und die altsächsische Genesis, 1902, S. 17 (zu Gen 306), Holthausen, F., Altsächsisches Elementarbuch, 1921, § 30 (zu H 3711), zu Gen 180 vgl. ê-ward, Schlaug, W., Studien zu den altsächsischen Personennamen des 11. und 12. Jahrhunderts, 1955, S. 155 (z. B. Wartherus), Schlaug, W., Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000, 1962, S. 171 (z. B. Wardger), Niedersächsisches Ortsnamenbuch 1, 28 (z. B. Baldwardingehusen) und öfter