Eintrag · Südhessisches Wörterbuch
Loz
Dieses Wörterbuch liegt nur als PDF-Faksimile vor — kein durchsuchbarer Volltext.
Eintrag · Südhessisches Wörterbuch
Dieses Wörterbuch liegt nur als PDF-Faksimile vor — kein durchsuchbarer Volltext.
Lautwandel-Kette
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
Etymologisches Wb. des Ahd. (EWA) · +1 Parallelbeleg
lôzAWB m. a/i-St., n. a-St., im Abr (1,68,24 [Ra]) und weiteren Gl., APs, T, OT, O, NBo, NMC, Nps und Npw: ‚Los, Losents…
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +4 Parallelbelege
lôʒ stm. stn. loos. goth. hlauts , ahd. hlôʒ , Ulfil. wb. 64. Graff 4,1124. Grimm d. mythol. 1064. der nâch als daʒ lôʒ …
Verweisungsnetz
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
72 Bildungen · 25 Erstglied · 42 Zweitglied · 5 Ableitungen
BMZ
lôʒære stm. sortilegus Pictor. Frisch 1,622. b.
Lexer
lôʒ-boum stm. phalanga Dfg. 223 a .
Lexer
lôʒ-buoch stn. BMZ buch zum lôʒen, warsagen, Hätzl. Ab. 2. 23,237 (= Birk. 309 ). alle die in daʒ lôʒbuoch werfen t , daʒ man in sag, wie la…
Lexer
lôʒen swv. BMZ ein lôʒ werfen, durchs l. bestimmen, sortiri Dfg. 543 c , n. gl. 343 b . des si lôʒen wolden, wenn si geben solden ze würkenn…
SHW
Lozen-boz Band 4, Spalte 407-408
Lexer
lôʒære , lôʒer stm. BMZ sortilegus Dfg. 543 c , n. gl. 343 b .
Meyers
Lozère (spr. losār'), Gebirgszug des Cevennensystems im südlichen Frankreich, umfaßt einen von O. nach W. zwischen den Quellgebieten des Lot…
PfWB
Lozern 'Laterne' s. PfWB Luzerne ;
Idiotikon
Lozeⁿ Band 3, Spalte 1569 Lozeⁿ 3,1569
EWA
lôzAWB m. a/i-St., n. a-St., im Abr (1,68,24 [Ra]) und weiteren Gl., APs, T, OT, O, NBo, NMC, Nps und Npw: ‚Los, Losentschei- dung, Geschick…
Lexer
lôʒ-haber m. avena servicialis, id est venatorum, que theutonico eloquio lôʒ haber ( gedr. louczhaber ) appellatur Cds. 2,136 ( 1337 ).
RDWB2
ложечка сосёт под ложечкой идиом. - Hunger haben, Angst haben
RDWB2
ложиться , лечь сов. перен. ins Bett gehen лечь в одежде - mit Kleidung ins Bett gehen ( перен. ) всё это ляжет на меня - das bleibt an mir …
RDWB2
ложный falsch, pseudo ложный друг переводчика устойч. - falscher Freund (des Übersetzers) fest без ложной скромности устойч. - ohne falsche …
GWB
lozieren 1 plazieren, einordnen; mBez auf räumlich-ästhetische, auch kognitive u soziale Beziehungssysteme Das Monument von Erz, war zu lieg…
Idiotikon
Lozipēd Band 15, Spalte 1184 Lozipēd 15,1184
LDWB1
loziun [lo·ziụŋ] f. (-s) Lotion f. ◆ loziun da berba Rasierwasser n.
EWA
lôzkiosîgAWB adj., Gl. 2,337,8 (1. Hälfte des 12. Jh.s): ‚weissagend; sortilegus‘. Lehn- übersetzung (vgl. Siewert 1986: 111). S. lôz, kiosa…
Meyers
Loznica (spr. losnitza), Stadt im Königreich Serbien, Kreis Podrinje, nicht weit von der Drina gelegen, hat ein Untergymnasium und (1896) 23…
AWB
lozonti , lôzta Gl 2,705,35. Nc 741,32 [57,15] s. lohazzen .
RDWB2
лозунг Parole f , Slogan m
EWA
lôzungaAWB f. ō-St., Gl. 1,518,59 (12. Jh.); 2,695,6 (Anfang des 11. Jh.s). 706,15 (um 1000, mfrk.): ‚Verlosung, Anteil; clerus, sor- titus‘…
Lexer
lôʒunge stf. sortitus Gl. Virg. 3,418. sors, sortilegium Dfg. 543 c . loszung od. loszwerfung od. zauberey Voc. 1482. die lôszunge, teilung …
Lexer
lôʒ-wërfunge stf. prät. s. unter dem vorig.
Herder
Lozère (Losähr), Depart. im südl. Frankreich, von dem L. gebirge , einem Theil der centralen Cevennen erfüllt, 94 QM. groß mit 144000 E. Rau…
KöblerAhd
*marhsloz , Sb. nhd. Pferdekauf, Abschluss beim Pferdekauf ne. horse-trade Q.: com. malòs, Maklergeschäft, mailänd. marosser, Pferdehändler …
MLW
? * acricyloz v. ? * acrasylus. Baader
Lexer
bek-kloz stm. BMZ benennung eines mastschweines Helbl. ( hs. pekhkloz = becklôʒ mastschwein s.u. lôse swf. ).
KöblerMhd
bercsloz , st. N. nhd. „Bergschloss“, Bergfestung ÜG.: lat. arx Gl Hw.: vgl. nhd. berchslot Q.: Gl (15. Jh.?) E.: s. berc, sloz W.: nhd. (äl…
FindeB
besloz stm. Pilgerf.
AWB
bísloz st. n. — Graff VI, 814. bi-slozze: dat. sg. Gl 1,426,55. 458,1 ( beide Rb ). verschließbares ( geheimes ) Gemach, Schlafkammer : in b…
MWB
blîkloz stM. oder stN. ‘Bleikugel’, gemeint ‘Geißel mit Bleikugeln’ also hies er in mit blikloczen eine lange wile schlahen ElsLA 515,28 MWB…
KöblerMhd
blīkloz , st. M. nhd. „Bleiklotz“, Bleikugel Q.: ElsLA (1. Hälfte 14. Jh.), Gl, Urk, Voc E.: s. blī, kloz W.: nhd. Bleiklotz, M., Bleiklotz,…
Lexer
bogen-slôʒ stm. vorlegeschloss Tuch. 101,9.
Lexer
brust-sloʒ stn. schloss, spange an der brust Diem. 313,18.
KöblerMhd
bōzkloz , st. M. nhd. Kugel? ÜG.: lat. globus Voc Q.: Voc (1482) E.: s. bōzen (1), kloz W.: nhd. DW- L.: LexerHW 1, 337 (bôzkloz)
AWB
ebansloz st. n. — Graff VI, 814. eban-sloz: nom. sg. Gl 2,738,18 ( Sg 292, 10. Jh. ). abgeschlossenes Gemach, Zelle, Klause: [( filia ) quae…
Lexer
ecke-slôʒ stn. fortalicium Chr. 3. 37,4.
PfWB
Eis-floz n. : 'großes Stück Eis, das von Kindern als Floß gebraucht wird', -floz (-flōds) [ BZ-Annw ]. RhWBN Rhein. IX 1143 . —
RhWB
Frau-leute-floz Wittl ,
DWB
gefloz , n. oder m. lache ( vgl. flotz): do fiel das wasser uszerm ermel in den sal vorm kaiser .. uf den boden, das ain grosz gefloz warde.…
Lexer
ge-sloʒ stn. schloss, burg Chr. 4. 120,7. 14. 123,23. 124,6. 16. Anz. 17,73 ff. u. sehr oft bei Beh. z. b. 85,4. 10. 87,5 etc.;
EWA
gisloz n. a-St., Gl. 2,224,60 (2. Hälfte des 9. Jh.s, bair.): ‚(verschließbare) Kammer; cella‘ (mhd. gesloz ‚Schloß, Burg‘, ält. nhd. geschl…
KöblerMhd
gīselsloz , st. N. nhd. als Pfand eingesetztes Pfand, als Bürgschaft eingesetztes Schloss Q.: Urk (1376-1387) E.: s. gīsel, sloz W.: nhd. DW…
Lexer
hebe-sloʒ stn. vorlegeschloss. 12 hell. umb 2 hebesl., damyde man die bussen beslussit Frankf. baumstb. 1410, f. 26.
Lexer
helle-slôʒ stn. BMZ schloss der hölle Diem.
Lexer
himel-slôʒ stn. BMZ schloss des himmels Frl. ;
KöblerMhd
houbetsloz , st. N. nhd. „Hauptschloss“ Q.: Rcsp (1464) E.: s. houbet, sloz W.: nhd. Hauptschloss, N., Hauptschloss, Hauptresidenz, DW 10, 6…
KöblerMhd
kaloz , F. nhd. „Galosche“, Überschuh I.: Lw. mfrz. galoche E.: s. mfrz. galoche, F., Überschuh; lat. gallicula, F., kleiner gallischer Holz…
Lexer
leim-kloz stm. argilla Dfg. 47 c .
Lexer
mahel-sloʒ s. malchsloʒ.
Lexer
malch-sloʒ , mal-sloʒ stn. BMZ schloss an einem mantelsack (malhe), überh. vorhängeschloss Narr. mahel slosz Tuch. 127,3. 211,2 u. ö. ein ma…
KöblerMhd
malensloz , st. N. Vw.: s. malhensloz*
KöblerMhd
malhensloz , st. N. nhd. „Malschloss“, Schloss an einen Mantelsack, Vorhängeschloss Hw.: s. malchsloz; vgl. mnd. mālenslot Q.: Chr, Seuse, S…
KöblerMhd
malhsloz , st. N. Vw.: s. malhensloz*
Lexer
ge-lôʒ stn. BMZ schicksalsbestimmung Frl. ;
Lexer
ge-lôʒen swv. refl. nach bestimmung, verabredung handeln, sich verfügen. dâ sul wir loben einen tac, dar ich mich gelôʒen mac Hpt. 7. 333,24…
BMZ
lôʒe swv. werfe ein loos, weissage. Frisch 1,622. b. ir lôʒen und ir wîssagen troj. 170. b. gedruckt losen, wahrscheinlicher lieʒen.
BMZ
verlôʒe swv. 1. weissage. Frisch 1,622. b. 2. scheide durch das loos aus, verwerfe durch das loos? bit in durch den willen dîn, daʒ er mich …
Lexer
ver-lôʒen swv. BMZ aufgeben, im stiche lassen? sît sicher daʒ iuch iht sîn güete verlôʒe (: schôʒe) Loh. 686 u. anm. daʒ er mich niht verlôʒ…