Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
houwe st. N.
houwe , st. N.
- Vw.:
- s. höuwe
Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
houwe , st. N.
Lautwandel-Kette
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +6 Parallelbelege
houwe ( ahd. houwôm Graff 4, 707 ) swv. doch houte er mit den sporn sîn ros Gudr. 1407,2. an ein ander si sich houten Ra…
Köbler Mnd. Wörterbuch · +2 Parallelbelege
houwe , F. nhd. Haue, Hacke, Spitzhacke, Vorderarme des Wagengestells in welche die Deichsel eingeschoben wird, Werkzeug…
Verweisungsnetz
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
109 Bildungen · 41 Erstglied · 62 Zweitglied · 6 Ableitungen
KöblerMhd
houwe... , . Vw.: s. höu
KöblerMhd
houwebanc , st. F. nhd. „Haubank“ Q.: Eisen (vor 1394) E.: s. houwen, banc W.: nhd. Haubank, F., Haubank, DW 10, 562 L.: LexerN 3, 248 (houw…
KöblerMnd
houwegelt , N. nhd. „Haugeld“, Holzhauergeld E.: s. houw (1), gelt L.: MndHwb 2, 365 (houwegelt)
LW
houwe, howe, Haue, Werkzeug zum Hauen?
MNWB
houwelblok (howel-) s. houwbank, -blok.
MNWB
houwelhacke (howel-) = houwel.
MNWB
houwelôn (hauwe-) = houwegelt.
KöblerMnd
houwelōn , N. nhd. „Haulohn“, Holzhauerlohn E.: s. houw (1), lōn L.: MndHwb 2, 365 (houwelôn)
KöblerMhd
houweman , st. M. nhd. „Haumann“, Weinbergarbeiter Q.: Urk (1379) E.: s. houwen (1), man (1) W.: nhd. DW- L.: DRW
KöblerMhd
houwemezzer , st. N. nhd. Haumesser, Winzermesser Hw.: vgl. mnl. houwmesse, mnd. houwmesset* Q.: Urk (1263) E.: s. houwen (1), mezzer (2) W.…
MWB
houwemeʒʒer stN. ‘Haumesser, Winzermesser’ (nur Bestandteil von Personennamen): Ruͦdolf der Howemesser UrkCorp (WMU) N47,2; Lenbelin, des Ho…
LW
hou(we)-mânt, Heumonat, Juli.
KöblerMnd
houwemānt , N. Vw.: s. höümānt
KöblerMnd
houwenal , M., F. Vw.: s. hōvental
KöblerMhd
houwende , (Part. Präs.=)Adj. nhd. „hauend“ Hw.: vgl. mnl. houwende Q.: RvZw (1227-1248) (FB houwende) E.: s. houwen W.: nhd. hauend, (Part.…
MNWB
° (houwener) in exenhouwener Holzarbeiter (Oldenb. Jb. 37, 91).
MWB
houwenhalp stM. Pl. -helbe. ‘Stiel einer houwe’ ligna, que vocantur haynholcz, strenge et selbogen, grabeschit, hastas et sperschefte, howen…
LW
houwen (howen, hoggen), st. u. sw. v. hauen; heuen, Gras mähen.
MNWB
° ~houwen (noyt-), inf., Abhauen von Holz für dringenden Bedarf? (Ub. Bielefeld 672). —
Lexer
houwen-rëht stn. lohn für das heuen Mone z. 13,219 ( 1338 ).
MWB
houwenrëht stN. → höurëht MWB 2 1731,10;
Lexer
houwen-slac stm. schlag mit der haue Gr.w. 1,738. 3,746.
Lexer
houwen-streich stm. streich mit der haue, einmaliges hauen Gr.w. 4,383.
MNWB
~houwent, n. , Holzfällen . —
KöblerMnd
houwenære , M. nhd. Holzarbeiter E.: s. houwen (1) L.: MndHwb 2, 366 (houwener) Son.: örtlich beschränkt
MNWB
~houwerampt , n. , Knochenhauerzunft. —
MNWB
~houwer(e), m. , Holzhauer, -fäller, -hacker. —
MNWB
~houwer(e)mê(i)ster Schlachtermeister. —
MNWB
~houwerknecht Schlachtergeselle. —
MNWB
~houwersche, f. , Frau des Schlachtermeisters. —
KöblerMhd
*schouwe? , st. F. Vw.: s. ge-, here-* E.: s. schouwen
KöblerMhd
ackerhouwe , st. N. Vw.: s. ackerhöuwe*
MNWB
° afhouw(e) , (n.) , Abhieb, Körperverletzung mit Trennung eines Gliedes vom Körper (Schleswig; mdän. afhugg).
KöblerMnd
afschouwe , M., F. Vw.: s. afschūwe Son.: örtlich beschränkt, jünger
MWB
anegeschouwe stF. ‘Anblick’ sine iunger werde / frevten sich siner angeschowe Wernh A 4653 MWB 1 237,38; Bearbeiter: Diehl
KöblerMhd
anehouwe , st. N. nhd. Amboss Q.: Pilatus (um 1180) E.: s. anehou W.: nhd. DW- L.: Benecke/Müller/Zarncke I, 722b (anehou/anehouwe)
MWB
aneschouwe stF. 1 ‘das Betrachten, (An-)Schauen’ 2 ‘Anblick, Aussehen’ 1 ‘das Betrachten, (An-)Schauen’ die burgere / [...] entpfiengen i…
Lexer
an-geschouwe stf. das anschauen, aussehen Mar. 4654.
Lexer
an-schouwe stf. BMZ das anschauen Pass. 97,15. 151,72 ; anblick Pass. 122,92. 211,78. 249,46. 294,13 u. öfter. Geo. 4385. Ot. 175 b ; das au…
Lexer
art-houwe swf. feldhaue Mw. 238,1.
Lexer
be-schouwe stf. wand wier gesatzt sein in der hœh und in der beschœwe des pæbstleichen stueles in apostolice sedis specula constituti Stz. 3…
Lexer
bickel-houwe swf. BMZ spitzhacke Ehing.
AWB
bilhouwe mhd. sw. f. bil-hovwe: nom. sg. Gl 3,375,44 ( Jd ). die Schärfhaue, Bille der Müller ( ? ) : cultatorium ( d. i. sulcatorium, vgl. …
KöblerMnd
bischouwe , F. nhd. Beschau, Beratung Hw.: vgl. mhd. beschouwe E.: s. bi, schouwe L.: Lü 55a (bischuw)
MWB
brôtgeschouwe swM. ‘Brotbeschau’ wer och ze dem rat erwelt wird und wer och zuͦ dem brotgeschowen, zuͦ dem flaischgeschowen alder flaischsch…
KöblerMhd
brōtgeschouwe , sw. M. nhd. Brotbeschau Q.: StRFeld (1399) E.: s. brōt, geschouwe W.: nhd. DW- L.: MWB 1, 1031 (brōtgeschouwe), LexerHW 1, 3…
Lexer
ge-schouwe , ge-schou stf. obrigkeitliche besichtigung Chr. 5. 51,31. 113,21. 24 ;
KöblerMnd
harfsschouwe , F. Vw.: s. hervestschouwe
KöblerMhd
harthouwe , st. N. nhd. Hartheu Hw.: vgl. mnd. harthouw Q.: HvBPhys (1151-1158) E.: s. ahd. harthewi* 17, hartenhewi*, harthouwi*, st. N. (j…
KöblerMhd
hereschouwe , st. F. nhd. Heerschau, Musterung des Heeres Q.: Enik (um 1272), HvNst, Ot (FB herschouwe), PassI/II, PassIII, UvEtzAlex, Weist…
Lexer
her-schouwe stf. BMZ heerschau Pass. Apoll. 3291. Ot. 611 a . Enenk. 338. 73. ebenso
MNWB
°( hervestschouwe ), harfs-, f. , Deichbeschauung im Herbst (Zs. Schl.-H. Gesch. 7, Anhang 72).
Lexer
în-schouwe stf. BMZ einsicht Pass.
MWB
jâmerschouwe stF. ‘schmerzvoller, trauriger Anblick’ ez wart nie kindes burde / so swere einer muter me, / der mochte wesen also we / als di…
KöblerMhd
jāmerschouwe , st. F. nhd. „Jammerschau“, trauriger Anblick, jammervoller Anblick, schmerzvoller Anblick Q.: PassI/II (Ende 13. Jh.) E.: s. …
MWB
kîlhouwe swF. ‘Hacke zur Steinbearbeitung’, hier bei Belagerungen: gâhes wurden dô bereit / trîbocken, [...] / ebenhœhe, mangen, katzen [ver…
KöblerMhd
kīlhouwe , sw. F. nhd. „Keilhaue“, Keilhacke, Hacke zur Steinbearbeitung Q.: ErzIII (1233-1267) (FB kīlhouwe), Feldb, StRSchemn, UvEtzAlex, …
KöblerMnd
lanthouwe , F. Vw.: s. lanthouw*
KöblerMhd
ledergeschouwe , st. F. nhd. Lederbeschau Q.: StRIsny (1415) E.: s. leder, geschouwe W.: nhd. DW- L.: DRW
KöblerMhd
līnwātschouwe , st. F. nhd. „Leinwandschau“, amtliche Güteprüfung von Leinwand Q.: DRW (1472) E.: s. līnwāt, schouwe (1) W.: nhd. DW- L.: DR…
BMZ
behouwe stv. behaue. behouwen unt besnîden Eracl. CXIII. unser lieben vrouwen, durch die im was behouwen aller sunden urbunst Marleg. 24,642…
BMZ
enthouwe stv. haue los, haue weg. einer mag dem andern enthouwen und an gewinnen sîner genge oder sînes erzes Schemn. br. art. 18.
BMZ
erhouwe stv. 1. haue aus. in eime marmelsteine wart daʒ grap erhouwen Flore 1951 S. 2. haue auf, zerhaue. Bertram und Gibelîn erhiewen d'êrs…
BMZ
gehouwe stv. haue. nieman des wilden waldes vorst ân ackes mac gehouwen niederhauen troj. 2. b. daʒ man ein gruobe durch und durch daʒ ertrî…
BMZ
verhouwe stv. 1. haue. dô wart êrst verhouwen (? erhouwen) von den helden manec tiefiu wunde Gudr. 885,4. 2. zerhaue, beschädige durch hauen…
BMZ
zerhouwe stv. zerhaue, zerschneide. si zehiwen ain ander di schilte pf. K. 304,24. dâ si des schildes rande zehiwen vor di hande L. Alex. 45…
Cotta, M. (2026). „houwe". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/houwe/k%C3%B6blermhd
Cotta, Marcel. „houwe". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/houwe/k%C3%B6blermhd. Abgerufen 12. May 2026.
Cotta, Marcel. „houwe". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/houwe/k%C3%B6blermhd.
@misc{lautwandel_houwe_2026,
author = {Cotta, Marcel},
title = {„houwe"},
year = {2026},
howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
url = {https://lautwandel.de/lemma/houwe/k%C3%B6blermhd},
urldate = {2026-05-12},
}