Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
fuogen sw. v.
sw. v., mhd. vüegen, vuogen, nhd. fügen; as. fôgian, mnd. vgen, mnl. voegen; afries. foga; ae. fégan. — Graff III, 421.
foken: inf. Gl 1,152,35 (K); fog-: dass. -en ebda. (Ra); ka-: part. prt. -it 94,21 (Pa). — foactum: 1. pl. prt. Gl 1,116,19 (Pa); foag-: inf. -en 152,35 (Pa); ca-: part. prt. -it 4,30 (K). 182,11 (Pa); ki-: dass. -it 4,30 (Ra); ga-: dass. -it ebda. (Pa). — gi-fuoctaz: part. prt. nom. sg. n. Gl 2,436,53; fuog-: 2. sg. -est Ni 513,2 [20,8]; 3. sg. -et 574,20 [91,7]. Nk 405,22 [47,11/12]. NpNpw 47,5; ke-: part. prt. -et Np 94,4. Npw 108,9; nom. pl. m. -te Np 67,26; gi-: part. prt. -it Gl 4,261,2 (Oxf. Laud. lat. 92, 9. Jh.); ge-: dass. -et Nb 44,21 [50,13]. Nc 752,4 [92,15]; dat. sg. m. -temo 792,24 [149,16]; nom. pl. m. -eda Pw 67,26; gi-vuoc-taz: acc. sg. n. Gl 1,816,67 (M); -uuohta: nom. pl. m.? 2,770,19 (-hta unsicher, Steinm.). — fuag-: 3. sg. conj. -e O 2,12,32. 94 (a übergeschr. F). 5,4,61; 2. sg. imp. -i 1,1,71. 2,54. 5,24,17; inf. -en 2,16,24; part. prs. -anti Gl 4,5,58 (Jc); 3. sg. prt. -t O 1,22,34; 3. pl. prt. -tun 3,17,54; ki-: part. prt. -it Gl 4,3,50 (Jc); gi-: dass. -it O 1,1,16. 2,24,39; nom. sg. m. -ter 1,7,3; -uuactaz: acc. sg. n. Gl 1,816,66 (M, 3 Hss.).
Hierher vielleicht auch: fok&: 3. sg. Gl 1,181,3 (R; evtl. verschr. für folk& u. zu folgên sw. v. gehörig). I. transitiv: 1) zusammenfügen, verbinden, anfügen: a) etw. zusammenfügen, etw. mit etw. verbinden, vereinen, etw. einer Sache anfügen, etw. zu etw. hinzufügen: mit Akk. (im Plur.): an einen lapidem angularem . der zuene parietes (zuo uuende) fuoget NpNpw 47,5; mit Präp. mit + Dat.: nu scal geist miner, mit selu gifuagter ... druhtinan diuren O 1,7,3; mit Akk. u. Dat.: temo in mittemen standen iacincto uuaren gefuoget peidenhalb dentrides hiacincto dentrides ... utrimque compacti Nc 752,4 [92,15]; mit Akk. u. zuo + Dat.: fuogest tu iz . zu demo oberen . taz iz chede . uiuit Socrates . so ist iz enuntiatio [vgl. quod si cum superiore interrogatione coniungat, Boeth., Comm. I] Ni 513,2 [20,8]; mit Akk. u. Adv.: ouh tharazua fuagi silabar ginuagi O 1,1,71; mit Zitat u. Dat.: ube er imo ouh fuoget possibile non esse Ni 574,20 [91,7]; elliptisch: uuaz triscozi machoe . mit stracchentemo reize an dien siton . unde gefuogtemo an dien orten quid (figuret trigonus) iugata (linea) . s. in angulo Nc 792,24 [149,16]; etw. zu etw. zusammenfügen: mit Akk. u. zuo + Dat.: uuanda siu (tiu stat) fuoget iro teil zu gemeinero marcho (locus) ad unum enim communem terminum suas particulas copulat Nk 405,22 [47,11/12]; fuogen in ein: iz (ein Schriftwerk) ist gifuagit al in ein, selp so helphantes bein O 1,1,16; — Glossen: gifuoctaz [quos ubi susceptos rabidum male] suta [(cumba) per aequor vexerit, Prud., P. Hipp. (XI) 71] Gl 2,436,53. giuuohta compacta [luto solvantur tempore membra, Av., Poem. lib. 3,175] 770,19; hierher wohl auch als Fehlübers.: epano giuuactaz [date, et dabitur vobis: mensuram bonam, et confertam, et] coagitatam [... dabunt, Luc. 6,38] 1,816,66; b) jmdn./etw. jmdm. zugesellen: mit zi + Dat.: thaz wir manahoubit zi thinen sin gifuagit O 2,24,39, ferner: 1,2,54. Np 67,26 (coniungere); mit Dat.: furiquamon furista gefuogeda singindon praevenerunt principes coniuncti psallentibus Pw 67,26; mit Akk. u. Adv.: druhtin ..., mih io fuagi tharazua O 5,24,17; elliptisch: sin chona (war) der willo der ienti kefuoget ist samo chona charle Npw 108,9; wohl spez. im Sinne von sich einer Sache aussetzen, mit Akk. u. zi + refl. Dat.: ther hazzot io thaz lioht sar bi thiu, ... thaz er iz zi imo io fuage O 2,12,94; c) verbünden: foagen foedere (als Inf. aufgefaßt) Gl 1,152,35; d) Glossenwort: gamahhot gafoagit adnixa coniuncta Gl 1,4,30. kamahhot kafogit conpacta coniuncta 94,21. ingunnan kifuagit adnixus [conatus, CGL IV, 479,43] 4,3,50. fuaganti coaptans 5,58. 2) etw. einer Sache anpassen, mit Akk. u. zi + Dat.: kot habet alle zite gezeichenet . unde gefuoget ze iro ambahten deus signat tempora . aptans propriis officiis Nb 44,21 [50,13]. 3) Unklar: foactum casaztum expromimus exponimus Gl 1,116,19 (K Ra gifuogen). cafoagit propositum 182,11; hierher vielleicht auch: foket insistit 181,3 (‘etw. betreiben’? s. o. Formenteil). II. reflexiv: 1) sich verbinden, zusammentun; sich zu jmdm. gesellen, sich an jmdn. halten; sich an etw. anfügen: war sint ... thie sih zi thiu hiar fuagtun, so leidlicho nu ruagtun? O 3,17,54; mit zi + Dat.: sih fuagt er (Jesus) ... zi themo herote 1,22,34. ir sculut ... zi druhtine iuih fuagen 2,16,24, ferner: 5,4,61; mit lat. ad + Akk.: gentes ... habent sih kefuoget ad lapidem angularem (ze demo ortsteine) Np 94,4; im Part. Praet.: innerlich verbunden: gifuogit ist [patribus tuis] conglutinatus est [dominus, et amavit eos, Deut. 10,15] Gl 4,261,2. 2) sich wohin begeben, wohin gelangen, mit Adv.: (nist) ther geist joh wazar nan nirbere, ... thaz er sih thara fuage O 2,12,32.
Abl. fuoga, fuogî, fuogâri, fuogida; vgl. gifuogi.